Qida məhsullarının biokimyasıSyllabus

Subject code

İF-3083y

Credits

7

Student workload

210

Semester

Autumn semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a) 45 saat - mühazirə b) 30 saat - laboratoriya

Out-of-class hours

a) 90 saat - TSİ b) 45 saat - MRTSİ

“qida məhsullarının biokimyası” fənninin əsas hədəfi tələbələrə qida xammalları və hazır qida məhsullarının biokimyəvi tərkibini, bu tərkibdə baş verən kimyəvi və fermentativ prosesləri, həmçinin qida maddələrinin insan orqanizmində metabolizmini elmi əsaslarla öyrətməkdir. fənnin məqsədi qida məhsullarının əsas biokimyəvi komponentləri – zülallar, yağlar, karbohidratlar, vitaminlər, mineral maddələr və bioloji aktiv birləşmələr haqqında sistemli biliklər formalaşdırmaq, onların texnoloji emal və saxlanma proseslərində dəyişmələrini izah etmək, qida keyfiyyəti və təhlükəsizliyinin biokimyəvi əsaslarını mənimsətməkdir. eyni zamanda fənn tələbələrin analitik düşünmə bacarıqlarını inkişaf etdirməyi, qida sənayesində biokimyəvi proseslərin idarə olunması və məhsul keyfiyyətinin yüksəldilməsi sahəsində praktiki bacarıqlar qazandırmağı qarşıya məqsəd qoyur.

• lecture
• laboratory work
• interactive discussion
• presentations
• teamwork

1. 1

   CLO 1: Ftn 1. qida kimyasının nəzəri və praktiki əsaslarını izah edir.

2. 2

   CLO 2: Ftn 2. qida məhsullarının əsas qida maddələrinin — zülalların, yağların, karbohidratların və fermentlərin quruluşunu, xassələrini və funksiyalarını izah edir.

3. 3

   CLO 3: Ftn 3. qida məhsullarının istehsalı zamanı baş verən fiziki-kimyəvi və biokimyəvi proseslərin xüsusiyyətlərini izah edir.

4. 4

   CLO 4: Ftn 4. taxıl, süd, ət, balıq, tərəvəz, meyvə və giləmeyvə xammallarının hazır qida məhsullarına çevrilməsi zamanı baş verən kimyəvi və biokimyəvi prosesləri izah edir.

5. 5

   CLO 5: Ftn 5. müxtəlif qida xammallarının saxlanma texnologiyalarını, saxlanma zamanı baş verən kimyəvi dəyişiklikləri və qida məhsullarının keyfiyyətinin qorunması üsullarını izah edir.

6. 6

   CLO 6: Ftn 6. qida sənayesi müəssisələrində xammalın texnoloji emalı zamanı baş verən kimyəvi və biokimyəvi proseslər haqqında bilikləri tətbiq etməyi öyrədir.

1. 1.
   Qida biyokimyasına giriş. biokimyanın qida elmi ilə əlaqəsiLecture
2. 2.
   Laboratoriya işlərinin yerinə yetirilməsi qaydaları və təhlükəsizlik texnikası tədbirləri ilə tanışlıqLaboratory
3. 3.
   Turşular, qələvilər və ph (qida biyokimyası dərsinin əsas məqsədləri çərçivəsində: suyun ionlaşma tarazlığı, ph anlayışı, turşu–qələvi reaksiyaları və s.)Lecture
4. 4.
   Karbon və molekulyar müxtəliflikLecture
5. 5.
   Biokimyanın qida elmi ilə əlaqəsiLaboratory
6. 6.
   Biomolekulyar və hüceyrəvi quruluş. biomakro molekullarLecture
7. 7.
   Su və onun bioloji sistemlərdəki roluLecture
8. 8.
   Turşular, qələvilər və phLaboratory
9. 9.
   Karbohidratlar: quruluşu, təsnifatı və funksiyaları. qidalardakı karbohidratlar.Lecture
10. 10.
    PolisaxaridlərLecture
11. 11.
    Su və onun bioloji sistemlərdəki roluLaboratory
12. 12.
    Lipidlər: quruluşu və təsnifatı. yağ turşuları və triqliseridlər.Lecture
13. 13.
    Qidalarda lipidlərin oksidləşməsi və keyfiyyəti. antioksidantlar.Lecture
14. 14.
    Karbohidratlar: quruluşu, təsnifatı və funksiyaları.Laboratory
15. 15.
    Zülallar və amin turşuları. zülalın quruluşu və denaturasiya.Lecture
16. 16.
    Fermentlər. qidalarda fermentlər tətbiqləri.Lecture
17. 17.
    Polisaxaridlər: nişasta, sellüloz, pektinLaboratory
18. 18.
    Metabolizma. hüceyrəvi tənəffüs.Lecture
19. 19.
    Qlikoliz, sitrik turşu dövrü və oksidləşdirici fosforilləşmə.Lecture
20. 20.
    Lipidlər: quruluşu və təsnifatıLaboratory
21. 21.
    Fermentasiyanın alternativ enerji istehsalındakı əhəmiyyəti və bu biokimyəvi proseslərin qida sistemlərində necə işləməsi.Lecture
22. 22.
    Nukleik turşular və polimeraz zəncir reaksiyasıLecture
23. 23.
    Zülallar və amin turşuları. zülalın quruluşu və denaturasiya.Laboratory
24. 24.
    Lipid mübadiləsiLecture
25. 25.
    Zülal və amin turşusu mübadiləsiLecture
26. 26.
    Fermentlər və onların substratlara təsiri.Laboratory
27. 27.
    Rekombinant DNT texnologiyası, mikrobial zülal (ferment) istehsalı və təmizlənməsiLecture
28. 28.
    Qida emalı zamanı biokimyəvi dəyişikliklər.Lecture
29. 29.
    Qidalarda lipid oksidləşməsi və antioksidantlar. fermentasiya.Laboratory
30. 30.
    Qida biokimyasında aktual mövzular. funksional qidalar. biotexnologiya tətbiqləri.Lecture
31. 31.
    Qidalarda emal və saxlama zamanı baş verən biokimyəvi dəyişikliklər.Lecture
32. 32.
    Qidalarda emal və saxlama zamanı baş verən biokimyəvi dəyişikliklər.Lecture
33. 33.
    Qidalarda emal və saxlama zamanı baş verən biokimyəvi dəyişikliklər.Lecture
34. 34.
    Enzimlərin qidalardakı roluIndependent work
35. 35.
    Antioksidantların əsas vəzifələriIndependent work
36. 36.
    Fermentasiyanın sadə biokimyasıIndependent work
37. 37.
    Nişastanın jelatinləşməsiIndependent work
38. 38.
    Laktoz və laktoz i̇ntoleransıIndependent work
39. 39.
    Qlütenin əsas quruluşuIndependent work
40. 40.
    Qidada rəng dəyişikliklərinin biokimyasıIndependent work
41. 41.
    Dad və aroma birleşikləriIndependent work
42. 42.
    Süd yağının biokimyəvi quruluşuIndependent work
43. 43.
    Askorbik turşunun qidalardakı roluIndependent work
44. 44.
    Yumurtanın biokimyəvi quruluşuIndependent work
45. 45.
    Meyvələrdə şəkərin paylanmasıIndependent work
46. 46.
    Qidalarda emulsiyaların əsas quruluşuIndependent work
47. 47.
    Zülalın həzm prosesi (sadə i̇zahedici)Independent work
48. 48.
    Nişastanın həzm olunmasıIndependent work
49. 49.
    Yağın həzm olunmasıIndependent work
50. 50.
    Qidalarda su aktivliyinin mikrob gelişməsinə təsiriIndependent work
51. 51.
    Qida rəngləndiricilərində təbii–süni müqayisəsiIndependent work
52. 52.
    Çörəyin köhnəlməsi və retroqradasiyasıIndependent work
53. 53.
    Postmortem biokimyəvi proseslər və ətin keyfiyyətiIndependent work

1. 1. fennema’s food chemistry; 5th edition, edited by srinivasan damodaran, kirk l. parkin, CRC press, 2017
2. 2. lehninger principles of biochemistry, 8th edition by david nelson, michael cox, published by w. h. freeman and company.
3. 3. food chemistry, 4th edition by h.-d. belitz, peter schieberle, and professor dr.-ing. w. grosc, springer berlin, heidelberg, 2009.