Tədqiqat metodlarıSillabus

Fənn kodu

MM1001

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

90

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025/2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

30 saat mühazirə

Auditoriyadan kənar saatlar

90 saat sərbəst iş, 60 saat hazırlıq

“Tədqiqat metodları” fənninin əsas hədəfi magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələrə tədqiqat məlumatlarının toplanması, emalı və təhlili, statistik və analitik üsulların tətbiqi haqqında fundamental biliklər qazandırmaq, onları nəzəri və praktiki məsələləri həll etməyə hazırlamaqdır.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• təqdimatlar
• interaktiv müzakirə
• case study
• komanda işi

1. 1

   CLO 1: III. Fənnin təlim nəticələri “Tədqiqat metodları” fənnin qoyulan hədəfinə nail olmaq üçün “Magistratura səviyyəsinin ixtisas üzrə təhsil proqramı (çərçivə sənədi)” ilə müəyyən olunmuş aşağıdakı nəticələrə (FTN) nail olunmalıdır:  FTN 1. Elmi tədqiqatların aparılması üçün kəmiyyət və keyfiyyət tədqiqat metodlarını, onların xüsu¬siy¬yətlərini və tətbiq sahələrini fərqləndirə və məqsədyönlü şəkildə tətbiq edə bilir;  FTN 2. Mühəndislik və texniki sahələrdə tədqiqat sualının formalaşdırılması, hipotezlərin qurulması və tədqiqat dizaynının (eksperimental və ya müşahidə xarakterli) qurulması bacarığına yiyələnir;  FTN 3. Elmi mənbələrdən (kitabxana, elmi bazalar, elektron resurslar və s.) sistematik istifadə edərək möv¬cud bilikləri toplaya və onlara əsasən tədqiqat çərçivəsini formalaşdıra bilir;  FTN 4. Toplanmış verilənlərin ölçülməsi, statistik üsullarla işlənməsi, vizualizasiya edilməsi və təd¬qi¬qat məqsədlərinə uyğun olaraq təhlilini həyata keçirə bilir;  FTN 5. Tədqiqat nəticələrini məntiqi strukturda təqdim etməyi, elmi məqalə və hesabatlar şəklində yaz¬mağı, həmçinin nəticələri şifahi və yazılı formada auditoriyaya təqdim etməyi bacarır;  FTN 6. Tədqiqatın etik və metodoloji prinsiplərinə riayət etməklə müstəqil və ya qrup halında tədqiqat apar¬maq, layihə və dissertasiya işlərinin hazırlanmasında metodoloji əsasları düzgün tətbiq edə bilir.

1. 1.
   Tədqiqata giriş (FTN 1, 6)Mühazirə

   Tədqiqata giriş (FTN 1, 6) (elmi tədqiqatın mərhələləri, elmi tədqiqatın mahiyyəti və məqsədləri, tədqiqatı nədir- fundamental və tətbiqi tədqiqatlar arasında fərqlər, tədqiqat prosesində ardıcıllıq, tədqiqat sualı- problemin qoyuluşu)

2. 2.
   Tədqiqat metodlarının nəzəri əsasları (FTN 1)Mühazirə

   Tədqiqat metodlarının nəzəri əsasları (FTN 1) (kəmiyyət və keyfiyyət tədqiqat metodları, fərqlər, üstünlüklər, zəif tərəflər, tətbiq sahələri)

3. 3.
   Tədqiqat sualının (problemin) formalaşdırılması (FTN 2) Mühazirə

   Tədqiqat sualının (problemin) formalaşdırılması (FTN 2) (tədqiqat sualının (problemin) qoyuluşu, problemin elmi aktuallığı və məhdudiyyətləri, uyğun tədqiqat sualının formalaşdırılması)

4. 4.
   Tədqiqat planının hazırlanması (FTN 2) Mühazirə

   Tədqiqat planının hazırlanması (FTN 2) (tədqiqat təklifi nədir, tədqiqat təklifinin bölmələri, gözlənilən nəticələrin formalaşdırılması)

5. 5.
   Elmi mənbələr və axtarışı (FTN 3)Mühazirə

   Elmi mənbələr və axtarışı (FTN 3) (kitabxana, elmi bazalar, elektron resurslardan istifadə, ədəbiyyat mənbələri)

6. 6.
   Elmi mənbələrin axtarışı və analizi (FTN 3)Mühazirə

   Elmi mənbələrin axtarışı və analizi (FTN 3) (nəşrlərin növləri, nəşrlərdə trend təhlili, tədqiqatın təsirinin ölçülməsi, nəşrin dəyəri, kitabxana sistemi və AzTU-dakı imkanlar, bibliometrik göstəricilər, elmi mənbələrin analizi)

7. 7.
   Tədqiqatın nəticələrinin nəşri və müəlliflik hüququ (FTN 3) Mühazirə

   Tədqiqatın nəticələrinin nəşri və müəlliflik hüququ (FTN 3) (nəticələrin (məqalənin) nəşr olunması prosesi, patent və müəlliflik hüququ, AzTU-da dissertasiyaların təhvil verilməsi, magistr tələbəsinin tədqiqatı üzrə müəllifliyin tanınması, tədqiqatın gələcəkdə istifadəsi (işin genişləndirilməsi)

8. 8.
   Elmi tədqiqatda etika (FTN 6)Mühazirə

   Elmi tədqiqatda etika (FTN 6) (etika və metodoloji prinsiplər, plagiat, müəlliflik hüquqları, etik icazələr)

9. 9.
   Ədəbiyyat icmalı (xülasə), elmi yazı üslubu (FTN 5)Mühazirə

   Ədəbiyyat icmalı (xülasə), elmi yazı üslubu (FTN 5) (açar sözlər, xülasə, elmi (akademik) yazı stili– üslübü, giriş, metodologiya, nəticələr, nəticə, ədəbiyyat, hesabat, dissertasiya və məqalə yazı standartları (APA, IEEE, Chicago və digər sitatlaşdırma formatları))

10. 10.
    Tədqiqat nəticələrinin tədqimatı və elmi diskussiya (FTN 5) Mühazirə

    Tədqiqat nəticələrinin tədqimatı və elmi diskussiya (FTN 5) (müdafiə üzrə tələblər (təlimatın şərtləri), tədqiqat metodları və təcrübi (eksperimental) üsulların təqdimat standartı, tədqimatın adı və açar sözlər; xülasənin yazılması, müdafiə və konfrans üçün təqdimatın hazırlanması, konfrans çıxışı, seminar təqdimatı, poster təqdimatları)

11. 11.
    Hipotezlərin qurulması (FTN 2) Mühazirə

    Hipotezlərin qurulması (FTN 2) (eksperimental və müşahidə xarakterli strukturlaşdırma)

12. 12.
    Verilənlərin toplanması üsulları (FTN 1, 4) Mühazirə

    Verilənlərin toplanması üsulları (FTN 1, 4) (sorğu, müsahibə, eksperiment, müşahidə və s.)

13. 13.
    Ölçmə alətləri və verilənlərin etibarlılığı (FTN 4)Mühazirə

    Ölçmə alətləri və verilənlərin etibarlılığı (FTN 4) (reliabilik və validlik anlayışları)

14. 14.
    Statistik təhlil üsulları (FTN 4)Mühazirə

    Statistik təhlil üsulları (FTN 4) (xəta və qeyri-müəyyənlik mənbələri, birölçülü statistika, ikiölçülü statistika, çoxölçülü statistika, sıfır hipotez testi, statistik təhlil üsulları: deskriptiv, korrelyasiya, regressiya)

15. 15.
    Statistik təhlil üsulları, verilənlərin vizualizasiyası və nəticələrin interpretasiyası (FTN 4)Mühazirə

    Statistik təhlil üsulları, verilənlərin vizualizasiyası və nəticələrin interpretasiyası (FTN 4) (qrafik, cədvəl və proqram təminatlarının tətbiqi)

1. Əsas ədəbiyyat mənbələri: 1. David V.Thiel., Research Methods for Engineers, 1st edition 2. Creswell, J. W. (2018). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (5th ed.). SAGE. 3. F.Əhmədov, İ.Seyfullayev, O.Quliyev, A.Məmmədov. Tədqiqat metodları. Dərslik. Bakı, 2023, ISBN: 978-9952-8479-3-2 Əlavə mənbələr: 4. OECD (2015), Frascati Manual 2015: Guidelines for Collecting and Reporting Data on Research and Experimental Development. The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities, OECD Publishing, Paris. 5. Mertens, D. M. (2014). Research and Evaluation in Education and Psychology. SAGE. 6. Borg, W. R., & Gall, M. D. (1989). Educational Research: An Introduction. Longman. Metodik materillar: 7. Məruzəçi müəllimlər tərəfindən hazırlanmış oxu və təqdimat materialları 8. Azərbaycan Texniki Universiteti, Yüksək Təhsil İnstitutu, “Magistr dissertasiyalarının yazılması qaydaları” təlimat sənədi, 2025 9. AzTU-da magistrın fərdi iş planı. Kompyuter proqramları və (və ya) tətbiqlər: 10. MS Excel - məlumatların (verilənlərin) ilkin işlənilməsi və qrafik təsviri 11. NVivo - keyfiyyət metodları üzrə (interyu, sorğu) analizi 12. Python (Spyder, Jupyter Noteebook) - tədqiqatın təhlil və modelləşdirilməsi 13. SPSS - statistik təhlillər üçün 14. MS Excel - iqtisadi və ekonometriya yönümlü təhlillər üçün