Tədqiqat metodlarıSyllabus

Subject code

MM1001

Credits

6

Student workload

90

Semester

Autumn semester

Academic year

2025/2026

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

30 saat mühazirə

Out-of-class hours

90 saat sərbəst iş, 60 saat hazırlıq

“tədqiqat metodları” fənninin əsas hədəfi magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələrə tədqiqat məlumatlarının toplanması, emalı və təhlili, statistik və analitik üsulların tətbiqi haqqında fundamental biliklər qazandırmaq, onları nəzəri və praktiki məsələləri həll etməyə hazırlamaqdır.

• lecture
• project-based learning
• presentations
• interactive discussion
• case study
• teamwork

1. 1

   CLO 1: Iii. fənnin təlim nəticələri “tədqiqat metodları” fənnin qoyulan hədəfinə nail olmaq üçün “magistratura səviyyəsinin ixtisas üzrə təhsil proqramı (çərçivə sənədi)” ilə müəyyən olunmuş aşağıdakı nəticələrə (ftn) nail olunmalıdır:  FTN 1. elmi tədqiqatların aparılması üçün kəmiyyət və keyfiyyət tədqiqat metodlarını, onların xüsu¬siy¬yətlərini və tətbiq sahələrini fərqləndirə və məqsədyönlü şəkildə tətbiq edə bilir;  FTN 2. mühəndislik və texniki sahələrdə tədqiqat sualının formalaşdırılması, hipotezlərin qurulması və tədqiqat dizaynının (eksperimental və ya müşahidə xarakterli) qurulması bacarığına yiyələnir;  FTN 3. elmi mənbələrdən (kitabxana, elmi bazalar, elektron resurslar və s.) sistematik istifadə edərək möv¬cud bilikləri toplaya və onlara əsasən tədqiqat çərçivəsini formalaşdıra bilir;  FTN 4. toplanmış verilənlərin ölçülməsi, statistik üsullarla işlənməsi, vizualizasiya edilməsi və təd¬qi¬qat məqsədlərinə uyğun olaraq təhlilini həyata keçirə bilir;  FTN 5. tədqiqat nəticələrini məntiqi strukturda təqdim etməyi, elmi məqalə və hesabatlar şəklində yaz¬mağı, həmçinin nəticələri şifahi və yazılı formada auditoriyaya təqdim etməyi bacarır;  FTN 6. tədqiqatın etik və metodoloji prinsiplərinə riayət etməklə müstəqil və ya qrup halında tədqiqat apar¬maq, layihə və dissertasiya işlərinin hazırlanmasında metodoloji əsasları düzgün tətbiq edə bilir.

1. 1.
   Tədqiqata giriş (ftn 1, 6)Lecture

   Tədqiqata giriş (ftn 1, 6) (elmi tədqiqatın mərhələləri, elmi tədqiqatın mahiyyəti və məqsədləri, tədqiqatı nədir- fundamental və tətbiqi tədqiqatlar arasında fərqlər, tədqiqat prosesində ardıcıllıq, tədqiqat sualı- problemin qoyuluşu)

2. 2.
   Tədqiqat metodlarının nəzəri əsasları (ftn 1)Lecture

   Tədqiqat metodlarının nəzəri əsasları (ftn 1) (kəmiyyət və keyfiyyət tədqiqat metodları, fərqlər, üstünlüklər, zəif tərəflər, tətbiq sahələri)

3. 3.
   Tədqiqat sualının (problemin) formalaşdırılması (ftn 2)Lecture

   Tədqiqat sualının (problemin) formalaşdırılması (ftn 2) (tədqiqat sualının (problemin) qoyuluşu, problemin elmi aktuallığı və məhdudiyyətləri, uyğun tədqiqat sualının formalaşdırılması)

4. 4.
   Tədqiqat planının hazırlanması (ftn 2)Lecture

   Tədqiqat planının hazırlanması (ftn 2) (tədqiqat təklifi nədir, tədqiqat təklifinin bölmələri, gözlənilən nəticələrin formalaşdırılması)

5. 5.
   Elmi mənbələr və axtarışı (ftn 3)Lecture

   Elmi mənbələr və axtarışı (ftn 3) (kitabxana, elmi bazalar, elektron resurslardan istifadə, ədəbiyyat mənbələri)

6. 6.
   Elmi mənbələrin axtarışı və analizi (ftn 3)Lecture

   Elmi mənbələrin axtarışı və analizi (ftn 3) (nəşrlərin növləri, nəşrlərdə trend təhlili, tədqiqatın təsirinin ölçülməsi, nəşrin dəyəri, kitabxana sistemi və aztu-dakı imkanlar, bibliometrik göstəricilər, elmi mənbələrin analizi)

7. 7.
   Tədqiqatın nəticələrinin nəşri və müəlliflik hüququ (ftn 3)Lecture

   Tədqiqatın nəticələrinin nəşri və müəlliflik hüququ (ftn 3) (nəticələrin (məqalənin) nəşr olunması prosesi, patent və müəlliflik hüququ, aztu-da dissertasiyaların təhvil verilməsi, magistr tələbəsinin tədqiqatı üzrə müəllifliyin tanınması, tədqiqatın gələcəkdə istifadəsi (işin genişləndirilməsi)

8. 8.
   Elmi tədqiqatda etika (ftn 6)Lecture

   Elmi tədqiqatda etika (ftn 6) (etika və metodoloji prinsiplər, plagiat, müəlliflik hüquqları, etik icazələr)

9. 9.
   Ədəbiyyat icmalı (xülasə), elmi yazı üslubu (ftn 5)Lecture

   Ədəbiyyat icmalı (xülasə), elmi yazı üslubu (ftn 5) (açar sözlər, xülasə, elmi (akademik) yazı stili– üslübü, giriş, metodologiya, nəticələr, nəticə, ədəbiyyat, hesabat, dissertasiya və məqalə yazı standartları (apa, ieee, chicago və digər sitatlaşdırma formatları))

10. 10.
    Tədqiqat nəticələrinin tədqimatı və elmi diskussiya (ftn 5)Lecture

    Tədqiqat nəticələrinin tədqimatı və elmi diskussiya (ftn 5) (müdafiə üzrə tələblər (təlimatın şərtləri), tədqiqat metodları və təcrübi (eksperimental) üsulların təqdimat standartı, tədqimatın adı və açar sözlər; xülasənin yazılması, müdafiə və konfrans üçün təqdimatın hazırlanması, konfrans çıxışı, seminar təqdimatı, poster təqdimatları)

11. 11.
    Hipotezlərin qurulması (ftn 2)Lecture

    Hipotezlərin qurulması (ftn 2) (eksperimental və müşahidə xarakterli strukturlaşdırma)

12. 12.
    Verilənlərin toplanması üsulları (ftn 1, 4)Lecture

    Verilənlərin toplanması üsulları (ftn 1, 4) (sorğu, müsahibə, eksperiment, müşahidə və s.)

13. 13.
    Ölçmə alətləri və verilənlərin etibarlılığı (ftn 4)Lecture

    Ölçmə alətləri və verilənlərin etibarlılığı (ftn 4) (reliabilik və validlik anlayışları)

14. 14.
    Statistik təhlil üsulları (ftn 4)Lecture

    Statistik təhlil üsulları (ftn 4) (xəta və qeyri-müəyyənlik mənbələri, birölçülü statistika, ikiölçülü statistika, çoxölçülü statistika, sıfır hipotez testi, statistik təhlil üsulları: deskriptiv, korrelyasiya, regressiya)

15. 15.
    Statistik təhlil üsulları, verilənlərin vizualizasiyası və nəticələrin interpretasiyası (ftn 4)Lecture

    Statistik təhlil üsulları, verilənlərin vizualizasiyası və nəticələrin interpretasiyası (ftn 4) (qrafik, cədvəl və proqram təminatlarının tətbiqi)

1. Əsas ədəbiyyat mənbələri: 1. david v.thiel., research methods for engineers, 1st edition 2. creswell, j. w. (2018). research design: qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). sage. 3. f.əhmədov, i̇.seyfullayev, o.quliyev, a.məmmədov. tədqiqat metodları. dərslik. bakı, 2023, isbn: 978-9952-8479-3-2 əlavə mənbələr: 4. OECD (2015), frascati manual 2015: guidelines for collecting and reporting data on research and experimental development. the measurement of scientific, technological and innovation activities, OECD publishing, paris. 5. mertens, d. m. (2014). research and evaluation in education and psychology. sage. 6. borg, w. r., & gall, m. d. (1989). educational research: an introduction. longman. metodik materillar: 7. məruzəçi müəllimlər tərəfindən hazırlanmış oxu və təqdimat materialları 8. azərbaycan texniki universiteti, yüksək təhsil i̇nstitutu, “magistr dissertasiyalarının yazılması qaydaları” təlimat sənədi, 2025 9. aztu-da magistrın fərdi iş planı. kompyuter proqramları və (və ya) tətbiqlər: 10. MS excel - məlumatların (verilənlərin) ilkin işlənilməsi və qrafik təsviri 11. nvivo - keyfiyyət metodları üzrə (interyu, sorğu) analizi 12. python (spyder, jupyter noteebook) - tədqiqatın təhlil və modelləşdirilməsi 13. SPSS - statistik təhlillər üçün 14. MS excel - iqtisadi və ekonometriya yönümlü təhlillər üçün