Qida mühəndisliyində qidalanma və sağlamlıqSillabus

Fənn kodu

İF-3543y

Kredit

7

Tələbənin iş yükü

210

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat - seminar c) 15 saat - laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat - TSİ b) 60 saat - MRTSİ

Fənnin tədrisi 050635 – “Qida mühəndisliyi” ixtisası üzrə ixtisaslaşan tələbələrə: ● qida və rasional qidalanmanın insan orqanizminə təsirini, insanın sağlamlığında və əmək qabiliyyətinin təşkilində düzgün qidalanmanın rolu haqqında geniş anlayış verir. ● tələbələr bütün bu məsələləri öyrənərkən, həm insanın sağlamlığının mühafizə edilməsi, həm də qida məhsullarının və ekoloji şəraitin qorunma sahəsində aparılan elmi tədqiqatlarla tanış olurlar. ● qida və rasional qidalanmanın insan orqanizminə təsirini, insanın sağlamlığında və əmək qabiliyyətinin təşkilində düzgün qidalanmanın rolu haqqında geniş anlayış verir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• komanda işi
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: FTN 1. İnsan orqanizminin daxili orqanlarının, o cümlədən həzm sistemi orqanlarının quruluşunu və iş prinsiplərini izah edir.

2. 2

   CLO 2: FTN 2. Qida maddələrinin insan orqanizmi üçün əhəmiyyətini və onların çatışmazlığı nəticəsində yaranan xəstəlikləri izah edir.

3. 3

   CLO 3: FTN 3. İstilik emalı zamanı qida maddələrində baş verən dəyişiklikləri izah edir.

4. 4

   CLO 4: FTN 4. Qidada mövcud olan zəhərli komponentləri və qidalanmanın qoruyucu amillərini izah edir.

5. 5

   CLO 5: FTN 5. Rasional qidalanmanın əsas prinsiplərini və onun təşkili qaydalarını izah edir.

6. 6

   CLO 6: FTN 6. Pəhriz qidalanmasının nəzəri əsaslarını və müxtəlif müalicəvi pəhrizlər üçün menyunun tərtib edilməsi qaydalarını izah edir.

1. 1.
   Qida mühəndisliyində qidalanma və sağlamlıq fənninin tarixi və əhəmiyyəti, predmeti və vəzifələri Mühazirə

   Qida mühəndisliyində qidalanma və sağlamlıq fənninin predmeti və həll etdiyi məsələləri, inkişaf tarixi barədə məlumat əldə edəcəklər. Qidalanma və sağlamlıq sahəsinin inkişafı və nailiyyətləri fərdi və kütləvi qidalanmanın düz¬gün qurulması, qida məhsullarının emalı, qidaların hazırlanması və onlardan isti¬fadə edilməsi qaydalarının qida texnologiyasının və çeşidinin yaxşılaşdırılma¬sına, orqanizmin sağlamlığının mühafızə edilməsi haqda məlumatlar əldə edəcəklər

2. 2.
   İnsan orqanizminin funksiyaları Mühazirə

   İnsanın həyat fəaliyyəti proseslərinin sinir və humoral tənzimi. Qan və qan dövranı orqanlari sistemi, qanın morfoloji tərkibi, qanın laxtalanması, qanın kimyəvi tərkibi və ürək-damar sisteminin fəaliyyəti haqqında məlumat

3. 3.
   Qida amillərinin həzm sisteminin funksiyasına təsirinin öyrənilməsi və orqanizmdə zülların fizioloji rolunun təyiniLaboratoriya
4. 4.
   İnsanın həzm sistemi və həzmolma prosesləri Mühazirə
5. 5.
   Orqanizmdə vitaminlərin və lipidlərin fizioloji rolunun təyiniLaboratoriya
6. 6.
   Qida rasionlarının enerji dəyərinin normallaşdırılmasının elmi əsasları Mühazirə
7. 7.
   Qida məhsullarında mineral maddələrin təyini, gündəlik rasionun enerji dəyərinin hesablanmasıLaboratoriya
8. 8.
   Qida rasionlarında zülalların normallaşdırılmasının elmi əsaslarıMühazirə
9. 9.
   Tələbə və zehni əməklə məşğul olanların gündəlik qidalanma rasionunun kimyəvi tərkibinin təyini.Laboratoriya
10. 10.
    Qida rasionlarında karbohidratların normallaşdırılmasının elmi əsasları. Mühazirə
11. 11.
    Yaşlı və ahıl yaşlı insanların gündəlik qida rasionunun kimyəvi tərkibinin və qidalılıq dəyərinin təyini.Laboratoriya
12. 12.
    Qida rasionlarında yağların normallaşdı-rılmasının elmi əsasları Mühazirə
13. 13.
    Uşaq və yeniyetmələrin qidalanmasıLaboratoriya
14. 14.
    Qida rasionlarında vitaminlərin normallaşdırılmasının elmi əsasları Mühazirə
15. 15.
    Əsas müalicə pəhrizlərinin xarakterizəsiLaboratoriya
16. 16.
    Qida rasionlarında mineral maddələrin normallaşdırılmasının elmi əsasları Mühazirə
17. 17.
    Rasional qidalanma. Bədən kütlə indeksinin hesablanması.Məşğələ
18. 18.
    Funksional qidalar və onların əhəmiyyəti Mühazirə
19. 19.
    Sağlam qidalanma piramidasının qurulmasıMəşğələ
20. 20.
    Qidada zəhərli komponentlər və qidalanmanın müdafiə amilləri Mühazirə
21. 21.
    Neyrohumoral sistemin quruluşu və funksiyasıMəşğələ
22. 22.
    Rasional qidalanma və onun təşkilinə qoyulan tələblər Mühazirə
23. 23.
    Müxtəlif əhali qrupunun enerjiyə və yeyinti məhsullarına olan orta sutkalıq tələbatının təyiniMəşğələ
24. 24.
    Müxtəlif qrup əhali üçün differensial qidalanma Mühazirə
25. 25.
    Xörəklərin kimyəvi tərkibi və enerji dəyərinin təyiniMəşğələ
26. 26.
    Sənaye müəssisələrində və kənd təsərrüfatinda, tədris və səhiyyə ocaqlarında kütləvi qidalanmanın əsasları Mühazirə
27. 27.
    Pəhrizlərlə müalicəvi qidalanma Mühazirə

1. 1. Qurbanova A.A., Məhərrəmova M.H., Ba¬baş¬lı A.Ə., Yusifova M.R., İsgəndərova M.M. Qida fiziologiyasi (laboratoriya praktikumu). Dərs vəsaiti. Bakı: “İqtisad Universiteti” Nəşriyyatı, 2017.- 132 səh.
2. 2. Mikayılov V.Ş., Fərzəliyev E.B. Qida məhsullarının ümumi texnologiyası. – Bakı.: “Kooperasiya” nəşriyyatı, 2018. – 832 s.
3. 3. Fərzəliyev E.B., Nəsrullayeva G.M., Yusifova M.R. və b. Konserv və qida konsentratlarının texnologiyası kursundan praktikum. – Bakı.: “İqtisad Universiteti” nəşriyyatı, 2018. – 189 s.
4. 4. Fərzəliyev E.B. Balıq emalı müəssisələrinin texnoloji layihələndirilməsi. Dərslik. – Bakı.: İqtisad Universiteti nəşriyyatı, 2011. – 280 s.
5. 5. Qurbanov N.H. İaşə məhsulları texnologiyasının nəzəri əsasları. N.H. Qurbanov, E.M.Omarova. – Bakı.: “İqtisad Universiteti” nəşriyyatı, 2010. – 548 s.