Fənn · Həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi

Materilşünaslıq və materiallar texnologiyasıMövzu planı

İF-3682y6 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

15 mövzu
  1. 1. Materialşünaslığa giriş. Metalların təsnifatı, kristallik quruluşu və amorf hal

    Mühazirə

    Materialşünaslığın əsasları, kristal və amorf strukturların müqayisəsi, Miller indeksləri və anizotropiya.

  2. 2. Kristallaşma, onun mexanizmi və kristallaşmaya təsir edən amillər

    Mühazirə

    Kristallaşma prosesi, allotropiya və maqnit çevrilmələri.

  3. 3. Elastiki və plastiki deformasiya. Metalların mexaniki xassələri

    Mühazirə

    Deformasiya növləri, xassələrin təyini üsulları və soyuq halda təzyiqlə emalın təsiri.

  4. 4. Döyənəklənmiş metalın struktur dəyişiklikləri. Rekristallaşma və ərintilərin quruluşu

    Mühazirə

    Döyənəklənmə mexanizmləri, rekristallaşma və ərinti komponentlərinin qarşılıqlı təsiri.

  5. 5. Hal diaqramlarının qurulması. Birinci və ikinci növ ərintilər

    Mühazirə

    Fazalar qanunu, hal diaqramlarının praktiki qurulması və təhlili.

  6. 6. Üçüncü və dördüncü növ ərintilərin hal diaqramları. Dəmir-karbon ərintiləri

    Mühazirə

    Mürəkkəb hal diaqramları və dəmir-karbon sisteminin xüsusiyyətləri.

  7. 7. Karbonlu poladlar. Poladlara daimi qatışıqların təsiri və keyfiyyəti

    Mühazirə

    Karbonlu poladların növləri, qatışıqların rolu və avtomat poladlar.

  8. 8. Çuqunlar: təsnifatı, markalanması, strukturu və tətbiqi

    Mühazirə

    Çuqunların növləri (ağ, boz və s.) və onların tətbiq sahələri.

  9. 9. Termiki emal: növləri, texnologiyası və faza çevrilmələri

    Mühazirə

    Qızdırma və soyutma zamanı baş verən çevrilmələr, termiki emal texnologiyası.

  10. 10. Austenitin parçalanması və çevrilmələr

    Mühazirə

    Perlit, beynit, martensist çevrilmələri, tabəksiltmə prosesi və kövrəklik.

  11. 11. Termiki emalın poladın xassələrinə təsiri və kimyəvi-termiki emal

    Mühazirə

    Termomexaniki emal, tablama rejimləri və kimyəvi-termiki emal üsulları.

  12. 12. Legirli poladlar: təsnifatı, markalanması və tətbiqi

    Mühazirə

    Legirləyici elementlər, poladların qaynana bilmə qabiliyyəti və müxtəlif polad növləri.

  13. 13. Əlvan metallar və onların ərintiləri

    Mühazirə

    Alüminium, mis, maqnezium və onların ərintilərinin xassələri.

  14. 14. Keramika, polimer və kompozisiya materialları

    Mühazirə

    Müasir qeyri-metal və kompozit materialların strukturu və tətbiqi.

  15. 15. Metallurgiya və tökmə istehsalı prosesləri

    Mühazirə

    Çuqun və polad istehsalı, tökmə üsulları, təzyiqlə emal, qaynaq və kəsmə texnologiyaları