Hərbi sistemlərin arxitekturası və inteqrasiyasıSyllabus

Subject code

İFS-4598x

Credits

9

Student workload

195

Semester

Autumn semester

Academic year

2026-2027

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

45 saat - mühazirə 30 saat - məşğələ

Out-of-class hours

TSİ-95 saat MTSİ-100 saat

Fənnin məqsədi tələbələrdə mürəkkəb hərbi sistemlərin arxitekturalaşdırılması və müxtəlif alt sistemlərin vahid funksional mühitdə inteqrasiyası üzrə sistemli bilik formalaşdırmaqdır. kursda arxitektura təsvirləri, sistem tələbləri, interfeyslər, məlumat axınları, sensor-rabitə-komanda-idarəetmə inteqrasiyası, qarşılıqlı işləmə qabiliyyəti, kibertəhlükəsizlik, etibarlılıq, verifikasiya, validasiya və inteqrasiya sınaqları akademik və tətbiqi yanaşmada öyrənilir. məşğələlərdə easyeda proqramından istifadə etməklə elektron komponentlərin seçilməsi, sadə prinsipial sxemlərin hazırlanması, alt sistemlər arasındakı elektron interfeys əlaqələrinin qurulması və sxemlərin ilkin yoxlanılması üzrə praktik bacarıqlar formalaşdırılır.

• lecture
• seminar
• presentations
• interactive discussion
• teamwork

1. 1

   CLO 1: Hərbi sistem arxitekturasının əsas anlayışlarını və arxitektura yanaşmalarını izah edir.

2. 2

   CLO 2: Sistem, alt sistem, interfeys və məlumat axınları arasındakı funksional əlaqələri təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Sensor, rabitə, komanda-idarəetmə və icraedici alt sistemlərin inteqrasiya prinsiplərini fərqləndirir.

4. 4

   CLO 4: İnterfeys, uyğunluq, etibarlılıq, təhlükəsizlik və inteqrasiya sınaqlarını qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: Hərbi sistem üçün funksional arxitektura modeli və inteqrasiya planı hazırlayır, easyeda mühitində sadə elektron sxem və interfeys əlaqələrini layihələndirir və nəticələri texniki təqdimat şəklində təqdim edir.

1. 1.
   Hərbi sistem arxitekturasının predmeti, məqsədi və metodoloji əsaslarıLecture
2. 2.
   Mürəkkəb hərbi-texniki sistemlərdə sistem yanaşmasının əsaslarıLecture
3. 3.
   Hərbi rabitə sistemlərinin sistemləşdirilməsiLecture
4. 4.
   Hərbi rabitə sistemlərinin arxitekturası və quruluş prinsipləriLecture
5. 5.
   Hərbi rabitə sistemlərinə texniki tələblərin müəyyənləşdirilməsiLecture
6. 6.
   Hərbi rabitə sistemlərinin funksional modelləşdirilməsiLecture
7. 7.
   Fiziki arxitektura və alt sistemlərin struktur təşkiliLecture
8. 8.
   Sistem interfeyslərinin təsnifatı və idarə edilməsiLecture
9. 9.
   Məlumat arxitekturası və hərbi sistemlərdə məlumat axınlarıLecture
10. 10.
    Sensor alt sistemlərinin vahid arxitekturaya inteqrasiyasıLecture
11. 11.
    Rabitə alt sistemlərinin arxitekturası və şəbəkə inteqrasiyasıLecture
12. 12.
    Komanda-idarəetmə sistemlərinin funksional arxitekturasıLecture
13. 13.
    Naviqasiya, zaman və koordinat təminatı alt sistemlərinin inteqrasiyasıLecture
14. 14.
    İcraedici qurğular və idarəetmə konturlarının sistemə inteqrasiyasıLecture
15. 15.
    Pilotsuz və robototexniki platformaların modul arxitekturasıLecture
16. 16.
    Sistemlərarası qarşılıqlı işləmə qabiliyyəti və standartlaşdırmaLecture
17. 17.
    Açıq sistem arxitekturası və modul layihələndirmə prinsipləriLecture
18. 18.
    Hərbi rabitə sistemlərinin vahid əməliyyat mühitinə inteqrasiyasıLecture
19. 19.
    Hərbi sistem arxitekturasında kibertəhlükəsizlik tələbləriLecture
20. 20.
    Elektromaqnit uyğunluğu və radioelektron mühit amilləriLecture
21. 21.
    Etibarlılıq, dayanıqlılıq və nasazlığa davamlı arxitekturaLecture
22. 22.
    İnteqrasiya prosesinin planlaşdırılması və konfiqurasiya idarəetməsiLecture
23. 23.
    Sistem verifikasiyası, validasiyası və inteqrasiya sınaqlarının təşkiliLecture
24. 24.
    Hərbi sistem üzrə maraqlı tərəflərin və əməliyyat ehtiyaclarının təhliliSeminar
25. 25.
    Hərbi sistemin funksional sxeminin hazırlanmasıSeminar
26. 26.
    Easyeda mühitinə giriş, elektron komponentlərin seçilməsi və kitabxanalarla işSeminar
27. 27.
    Easyeda proqramında hərbi rabitə qurğusunun sadə elektron prinsipial sxeminin hazırlanmasıSeminar
28. 28.
    Easyeda mühitində alt sistemlərin elektron interfeys əlaqələrinin qurulması və sxemin yoxlanılmasıSeminar
29. 29.
    Hərbi sistemdə məlumat axını diaqramının hazırlanmasıSeminar
30. 30.
    Sensor və rabitə alt sistemlərinin inteqrasiya modelinin hazırlanmasıSeminar
31. 31.
    Komanda-idarəetmə və naviqasiya alt sistemlərinin əlaqələndirilməsiSeminar
32. 32.
    Modul arxitekturada komponent və interfeys uyğunluğunun təhliliSeminar
33. 33.
    Sistemlərarası qarşılıqlı işləmə ssenarisinin hazırlanmasıSeminar
34. 34.
    Kibertəhlükəsizlik tələblərinin arxitektura modelinə daxil edilməsiSeminar
35. 35.
    Etibarlılıq və nasazlıq ssenarilərinin arxitektura üzrə qiymətləndirilməsiSeminar
36. 36.
    İnteqrasiya ardıcıllığının və konfiqurasiya planının hazırlanmasıSeminar
37. 37.
    İnteqrasiya olunmuş hərbi sistemin funksional işinin yoxlanılmasıSeminar
38. 38.
    Yekun sistem arxitekturası layihəsinin təqdimatı və qiymətləndirilməsiSeminar

1. Blanchard, b.s., fabrycky, w.j. systems engineering and analysis. pearson.
2. Incose. systems engineering handbook. wiley.
3. Iso/iec/ieee 42010. systems and software engineering - architecture description.
4. Dod architecture framework (dodaf), version 2.02.
5. Maier, m.w., rechtin, e. the art of systems architecting. CRC press.
6. Sage, a.p., rouse, w.b. handbook of systems engineering and management. wiley.
7. Adamy, d. EW 101: a first course in electronic warfare. artech house
8. Stallings, w. computer security: principles and practice. pearson.
9. Easyeda. easyeda documentation: schematic design and PCB design. elektron resurs