Subject · Energy engineering

Bərpa olunan enerji texnologiyaları və ağıllı şəbəkələrTopics

İFS-2336y6 creditsAutumn semesterElective

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

46 topics
  1. 1. Bərpa olunan enerji mənbələrinə giriş: qlobal enerji tendensiyaları və texnologiyaların təsnifatı. enerji layihələndirilməsinin ümumi metodologiyası və layihə həyat dövrü

    Lecture1

    Qlobal enerji balansında bərpa olunan enerjinin yeri və inkişaf tendensiyaları nəzərdən keçirilir. günəş, külək, hidro, biokütlə və geotermal enerji növlərinin ümumi icmalı, müqayisəli xüsusiyyətləri və təsnifat meyarları öyrənilir.

    Open resource: Bərpa olunan enerji mənbələrinə giriş: qlobal enerji tendensiyaları və texnologiyaların təsnifatı. enerji layihələndirilməsinin ümumi metodologiyası və layihə həyat dövrü (opens in a new tab)
  2. 2. Günəş radiasiyasının ölçülməsi və resurs qiymətləndirilməsi metodları

    Lecture2

    Piranometr və digər ölçmə cihazları, günəş atlasları, peyk əsaslı məlumat bazaları və radiasiya modelləri araşdırılır. günəş resursunun qiymətləndirilməsi metodikası nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Günəş radiasiyasının ölçülməsi və resurs qiymətləndirilməsi metodları (opens in a new tab)
  3. 3. Fotoelektrik (pv) modulların texniki xüsusiyyətləri və seçim kriteriyaları

    Lecture3

    Pv modul növləri, i-v və p-v xarakteristikaları, temperatur əmsalları və performans parametrləri öyrənilir. layihə şəraitinə uyğun modulun seçilməsi meyarları təhlil edilir.

    Open resource: Fotoelektrik (pv) modulların texniki xüsusiyyətləri və seçim kriteriyaları (opens in a new tab)
  4. 4. Şəbəkəyə qoşulmuş PV stansiyasının layihələndirilməsi və hesablanması

    Lecture4

    Sistem ölçülərinin (sizing) müəyyən edilməsi, modulların sıra-paralel konfiqurasiyaları, invertorla uyğunlaşdırma və sistem itkilərinin hesablanması öyrənilir.

    Open resource: Şəbəkəyə qoşulmuş PV stansiyasının layihələndirilməsi və hesablanması (opens in a new tab)
  5. 5. Avtonom (off-grid) PV sistemlərinin layihələndirilməsi

    Lecture5

    Yük profilinin analizi, akkumulyator tutumunun hesablanması, yüklənmə nəzarətçisi və invertorun seçilməsi, sistem komponentlərinin uyğunlaşdırılması öyrənilir.

    Open resource: Avtonom (off-grid) PV sistemlərinin layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  6. 6. İnvertorların seçimi və güc elektronikası hesablamaları

    Lecture6

    String, mərkəzi və mikroinvertorların müqayisəsi, MPPT alqoritmləri, invertorun effektivlik hesablamaları və seçim meyarları araşdırılır.

    Open resource: İnvertorların seçimi və güc elektronikası hesablamaları (opens in a new tab)
  7. 7. Külək enerjisi potensialının qiymətləndirilməsi və külək atlaslarının tətbiqi. külək turbinlərinin növləri və əsas texniki parametrləri

    Lecture7

    Külək sürəti ölçmələri, hündürlüyə görə korreksiya, vaybull paylanması, güc sıxlığının hesablanması metodları və külək atlaslarından istifadə öyrənilir.

    Open resource: Külək enerjisi potensialının qiymətləndirilməsi və külək atlaslarının tətbiqi. külək turbinlərinin növləri və əsas texniki parametrləri (opens in a new tab)
  8. 8. Külək enerjisi qurğusunun layihələndirilməsi və enerji istehsalının hesablanması

    Lecture8

    Turbin seçimi, yerləşdirmə (micrositing), park effekti və illik enerji istehsalının proqnozlaşdırılması metodları araşdırılır.

    Open resource: Külək enerjisi qurğusunun layihələndirilməsi və enerji istehsalının hesablanması (opens in a new tab)
  9. 9. Külək elektrik stansiyasının gücünün hesablanması

    Lecture9

    Küləyin kinetik enerjisi, betz həddi, güc əmsalı, turbinin aldığı gücün və stansiyanın ümumi gücünün hesablanması üsulları öyrənilir.

    Open resource: Külək elektrik stansiyasının gücünün hesablanması (opens in a new tab)
  10. 10. Kiçik hidroenergetikanın inkişaf tarixi və müasir dünyada onun rolu. kiçik və mikro hidroenerji qurğularının layihələndirilmə prinsipləri

    Lecture10

    Kiçik hidroenergetikanın yaranması və inkişaf mərhələləri, müasir enerji sistemlərində və ətraf mühitin qorunmasında rolu, tətbiq olunan beynəlxalq standartlar və normativ sənədlər nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Kiçik hidroenergetikanın inkişaf tarixi və müasir dünyada onun rolu. kiçik və mikro hidroenerji qurğularının layihələndirilmə prinsipləri (opens in a new tab)
  11. 11. Hidroenerji qurğularının komponentləri: su alma qurğuları, kanallar, turbin-generator sistemləri

    Lecture11

    Su alma qurğuları, derivasiya kanalları, təzyiqli boru kəməri və turbin-generator aqreqatları öyrənilir. əsas mühəndis komponentlərinin texniki hesablanması və layihələndirmə tələbləri araşdırılır.

    Open resource: Hidroenerji qurğularının komponentləri: su alma qurğuları, kanallar, turbin-generator sistemləri (opens in a new tab)
  12. 12. Kiçik su elektrik stansiyalarının mümkün quraşdırma yerləri

    Lecture12

    Çay axınlarında, kanallarda, su anbarlarında və su təchizatı sistemlərində kiçik SES quraşdırma imkanları, yerin seçilməsi meyarları, hidroloji məlumatlar və relyef amilləri nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Kiçik su elektrik stansiyalarının mümkün quraşdırma yerləri (opens in a new tab)
  13. 13. Hidroturbinlərin və generatorun seçilməsi

    Lecture13

    Pelton, fransis, kaplan və çarpaz axınlı turbinlərin iş diapazonları, xüsusi sürət anlayışı, sinxron və asinxron generatorların seçim meyarları öyrənilir.

    Open resource: Hidroturbinlərin və generatorun seçilməsi (opens in a new tab)
  14. 14. Çıxış parametrlərinin sabitləşdirilməsi sistemləri

    Lecture14

    Hidroqurğularda gərginlik və tezliyin sabit saxlanması, turbin sürət tənzimləyiciləri, yükün balanslaşdırıcı qurğuları və avtonom rejimdə tənzimləmə üsulları araşdırılır.

    Open resource: Çıxış parametrlərinin sabitləşdirilməsi sistemləri (opens in a new tab)
  15. 15. Biokütlə enerjisi texnologiyaları: yanma, qazlaşdırma, anaerob həzm prosesləri

    Lecture15

    Biokütlə növləri, termokimyəvi və biokimyəvi çevrilmə texnologiyaları, yanma, qazlaşdırma və anaerob həzm proseslərinin müqayisəli təhlili aparılır.

    Open resource: Biokütlə enerjisi texnologiyaları: yanma, qazlaşdırma, anaerob həzm prosesləri (opens in a new tab)
  16. 16. Biokütlə enerji qurğusunun layihələndirilməsi və material balansının hesablanması

    Lecture16

    Xammal tələbatının, enerji çıxışının və qurğu tutumunun hesablanması metodologiyası, material və enerji balansının tərtibi öyrənilir.

    Open resource: Biokütlə enerji qurğusunun layihələndirilməsi və material balansının hesablanması (opens in a new tab)
  17. 17. Geotermal enerji sistemlərinin növləri və istismar prinsipləri. geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilmə əsasları

    Lecture17

    Yüksək, orta və aşağı temperaturlu geotermal resursların istifadə üsulları və istilik nasoslarının iş prinsipi öyrənilir.

    Open resource: Geotermal enerji sistemlərinin növləri və istismar prinsipləri. geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilmə əsasları (opens in a new tab)
  18. 18. Geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilmə əsasları

    Lecture18

    Quyu layihələndirmə, istilik mübadiləsi hesablamaları, geotermal stansiya dövrələri və sistem effektivliyinin qiymətləndirilməsi öyrənilir.

    Open resource: Geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilmə əsasları (opens in a new tab)
  19. 19. Dalğa energetikası

    Lecture19

    Dəniz dalğalarının enerji potensialı, dalğa gücünün hesablanması, dalğa enerjisinin çevrilməsi prinsipləri və dünya təcrübəsi araşdırılır.

    Open resource: Dalğa energetikası (opens in a new tab)
  20. 20. Enerji anbarlaşdırılmasının hibrid sistemlərə inteqrasiyası və ölçülərin hesablanması (smart texnologiyalar)

    Lecture20

    Sinxronizasiya, gərginlik/tezlik tənzimlənməsi və elektrik keyfiyyəti standartları öyrənilir. smart texnologiyalar çərçivəsində ağıllı şəbəkə (smart grid), smart invertorların reaktiv güc və gərginlik dəstəyi funksiyaları, ağıllı sayğaclar, SCADA və tələbin idarə olunması araşdırılır.

    Open resource: Enerji anbarlaşdırılmasının hibrid sistemlərə inteqrasiyası və ölçülərin hesablanması (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  21. 21. Şəbəkəyə inteqrasiya tələbləri və şəbəkə kodları (grid codes). ağıllı şəbəkə (smart grid) konsepsiyası (smart texnologiyalar)

    Lecture21

    Sinxronizasiya, gərginlik/tezlik tənzimlənməsi və elektrik keyfiyyəti standartları öyrənilir. smart texnologiyalar çərçivəsində ağıllı şəbəkə (smart grid), smart invertorların reaktiv güc və gərginlik dəstəyi funksiyaları, ağıllı sayğaclar, SCADA və tələbin idarə olunması araşdırılır.

    Open resource: Şəbəkəyə inteqrasiya tələbləri və şəbəkə kodları (grid codes). ağıllı şəbəkə (smart grid) konsepsiyası (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  22. 22. Bərpa olunan enerji layihələrinin texniki-iqtisadi qiymətləndirilməsi: LCOE hesablamaları.

    Lecture22

    Səviyyələndirilmiş enerji dəyərinin (lcoe) hesablanması metodologiyası və onun investisiya qərarlarına təsiri öyrənilir.

    Open resource: Bərpa olunan enerji layihələrinin texniki-iqtisadi qiymətləndirilməsi: LCOE hesablamaları. (opens in a new tab)
  23. 23. Ekoloji təsirin qiymətləndirilməsi (eia) və torpaq istifadəsi məsələləri. hibrid enerji sistemlərinin layihələndirilməsi: çox mənbəli konfiqurasiyalar (smart texnologiyalar)

    Lecture23

    Bərpa olunan enerji layihələrinin ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilmə metodologiyası, torpaq istifadəsi və tənzimləyici tələblər nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Ekoloji təsirin qiymətləndirilməsi (eia) və torpaq istifadəsi məsələləri. hibrid enerji sistemlərinin layihələndirilməsi: çox mənbəli konfiqurasiyalar (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  24. 24. Günəş resursunun qiymətləndirilməsi və PV stansiyasının enerji istehsalının hesablanması

    Seminar1

    Günəş atlasları və peyk məlumat bazalarından istifadə etməklə verilmiş ərazi üçün radiasiya məlumatları əldə edilir, əyilmə bucağı nəzərə alınır və PV generatorun illik enerji istehsalı hesablanır.

    Open resource: Günəş resursunun qiymətləndirilməsi və PV stansiyasının enerji istehsalının hesablanması (opens in a new tab)
  25. 25. Pv generatorun sıra-paralel konfiqurasiyasının və invertorun seçilməsinin hesablanması

    Seminar2

    Modul parametrləri əsasında sıra və paralel qolların sayı, gərginlik və cərəyan hədləri nəzərə alınaraq PV generatorun konfiqurasiyası müəyyən edilir və uyğun invertor seçilir.

    Open resource: Pv generatorun sıra-paralel konfiqurasiyasının və invertorun seçilməsinin hesablanması (opens in a new tab)
  26. 26. Avtonom PV sisteminin akkumulyator tutumunun və komponentlərinin hesablanması

    Seminar3

    Verilmiş yük profili üçün gündəlik enerji tələbatı, avtonomluq müddəti, boşalma dərinliyi nəzərə alınaraq akkumulyator tutumu, PV generator gücü və nəzarətçi parametrləri hesablanır.

    Open resource: Avtonom PV sisteminin akkumulyator tutumunun və komponentlərinin hesablanması (opens in a new tab)
  27. 27. Külək resursunun vaybull paylanması ilə təhlili və külək turbininin illik enerji istehsalının hesablanması

    Seminar4

    Külək sürəti məlumatları əsasında vaybull parametrləri təyin edilir, güc sıxlığı və turbinin güc əyrisi vasitəsilə illik enerji istehsalı və kapasitet əmsalı hesablanır.

    Open resource: Külək resursunun vaybull paylanması ilə təhlili və külək turbininin illik enerji istehsalının hesablanması (opens in a new tab)
  28. 28. Kiçik hidroenerji qurğusunun gücünün hesablanması və turbinin seçilməsi

    Seminar5

    Axın sərfi və təzyiq başlığı məlumatları əsasında hidroqurğunun gücü və illik enerji istehsalı hesablanır, xüsusi sürət əsasında turbin tipi seçilir.

    Open resource: Kiçik hidroenerji qurğusunun gücünün hesablanması və turbinin seçilməsi (opens in a new tab)
  29. 29. Biokütlə və geotermal qurğuların texniki hesablanması

    Seminar6

    Biokütlə qurğusu üçün xammal tələbatı və material balansı, geotermal sistem üçün istilik mübadiləsi və enerji çıxışı üzrə praktiki məsələlər həll edilir.

    Open resource: Biokütlə və geotermal qurğuların texniki hesablanması (opens in a new tab)
  30. 30. Layihənin texniki-iqtisadi və maliyyə göstəricilərinin hesablanması: lcoe, npv, IRR

    Seminar7

    Konkret bərpa olunan enerji layihəsi üçün investisiya və istismar xərcləri əsasında lcoe, npv, IRR və geri qaytarma müddəti hesablanır, həssaslıq təhlili aparılır.

    Open resource: Layihənin texniki-iqtisadi və maliyyə göstəricilərinin hesablanması: lcoe, npv, IRR (opens in a new tab)
  31. 31. Hibrid mikroşəbəkənin ölçülərinin hesablanması və smart idarəetmə strategiyasının tərtibi (smart texnologiyalar)

    Seminar8

    Günəş-külək-batareya hibrid mikroşəbəkəsi üçün yük və resurs məlumatları əsasında komponentlərin ölçüləri hesablanır, smart idarəetmə (ems) qaydaları — batareyanın doldurulma/boşalma prioriteti, yükün idarə olunması, proqnoza əsaslanan paylanma — müəyyən edilir.

    Open resource: Hibrid mikroşəbəkənin ölçülərinin hesablanması və smart idarəetmə strategiyasının tərtibi (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  32. 32. Pvsyst proqramında şəbəkəyə qoşulmuş PV stansiyasının simulyasiyası

    Laboratory1

    Pvsyst proqramında meteoroloji məlumatlar, modul və invertor parametrləri daxil edilməklə şəbəkəyə qoşulmuş PV stansiyasının modeli qurulur, enerji istehsalı və itkilər simulyasiya edilir.

    Open resource: Pvsyst proqramında şəbəkəyə qoşulmuş PV stansiyasının simulyasiyası (opens in a new tab)
  33. 33. Pv modulun i-v xarakteristikasının və MPPT alqoritminin matlab/simulink-də modelləşdirilməsi

    Laboratory2

    Matlab/simulink mühitində PV modulun modeli yaradılır, radiasiya və temperaturun i-v və p-v xarakteristikalarına təsiri tədqiq edilir, MPPT alqoritminin iş prinsipi simulyasiya olunur.

    Open resource: Pv modulun i-v xarakteristikasının və MPPT alqoritminin matlab/simulink-də modelləşdirilməsi (opens in a new tab)
  34. 34. Külək turbininin güc əyrisinin və enerji istehsalının simulyasiyası

    Laboratory3

    Külək turbininin güc əyrisi əsasında müxtəlif külək sürətlərində turbinin gücü modelləşdirilir, illik enerji istehsalı və kapasitet əmsalı hesablanır.

    Open resource: Külək turbininin güc əyrisinin və enerji istehsalının simulyasiyası (opens in a new tab)
  35. 35. Homer proqramında hibrid günəş-külək-batareya sisteminin optimallaşdırılması

    Laboratory4

    Homer proqramında yük profili və resurs məlumatları daxil edilərək hibrid sistemin müxtəlif konfiqurasiyaları simulyasiya edilir, texniki-iqtisadi göstəricilərə görə optimal variant seçilir.

    Open resource: Homer proqramında hibrid günəş-külək-batareya sisteminin optimallaşdırılması (opens in a new tab)
  36. 36. Smart mikroşəbəkənin enerji idarəetmə alqoritminin matlab/simulink-də simulyasiyası (smart texnologiyalar)

    Laboratory5

    Günəş, batareya və yükdən ibarət mikroşəbəkənin simulink modeli qurulur, qaydalara əsaslanan enerji idarəetmə (ems) alqoritmi tətbiq edilir, batareyanın doldurulma səviyyəsi və güc balansı real vaxt monitorinqi məntiqi ilə izlənilir.

    Open resource: Smart mikroşəbəkənin enerji idarəetmə alqoritminin matlab/simulink-də simulyasiyası (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  37. 37. Günəş elektrik stansiyasının tam layihələndirilməsi

    Independent work1

    Seçilmiş ərazi üçün günəş resursunun qiymətləndirilməsi, PV stansiyasının komponentlərinin seçilməsi, ölçülərinin hesablanması, simulyasiyası və texniki-iqtisadi göstəricilərinin təhlili aparılır. nəticələr PPT təqdimat şəklində hazırlanır.

    Open resource: Günəş elektrik stansiyasının tam layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  38. 38. Hibrid günəş-külək-batareya mikroşəbəkə sisteminin layihələndirilməsi

    Independent work2

    Hibrid mikroşəbəkənin komponentlərinin ölçüləri hesablanır, smart idarəetmə (ems) və monitorinq elementləri nəzərə alınaraq sistemin işləmə strategiyası və texniki-iqtisadi göstəriciləri təhlil edilir.

    Open resource: Hibrid günəş-külək-batareya mikroşəbəkə sisteminin layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  39. 39. Kiçik hidroelektrik stansiyasının layihələndirilməsi

    Independent work2

    Seçilmiş çay və ya kanal üçün hidroloji məlumatlar əsasında stansiyanın gücü hesablanır, turbin və generator seçilir, əsas qurğular layihələndirilir və iqtisadi göstəricilər qiymətləndirilir.

    Open resource: Kiçik hidroelektrik stansiyasının layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  40. 40. Küləkelektrik stansiyasının layihələndirilməsi

    Independent work4

    Seçilmiş ərazinin külək resursu qiymətləndirilir, turbin seçilir, yerləşdirmə və park effekti nəzərə alınaraq illik enerji istehsalı hesablanır, layihənin iqtisadi göstəriciləri təhlil edilir.

    Open resource: Küləkelektrik stansiyasının layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  41. 41. Geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilməsi

    Independent work5

    Geotermal resursun xarakteristikaları əsasında stansiyanın dövrəsi seçilir, quyu və istilik mübadiləsi hesablamaları aparılır, effektivlik və ekoloji aspektlər qiymətləndirilir.

    Open resource: Geotermal elektrik stansiyasının layihələndirilməsi (opens in a new tab)
  42. 42. Dalğa elektrik stansiyasının konstruksiyası. dalğa çeviricilərinin dizayn növlərinin təhlili

    Independent work6

    Dalğa çeviricilərinin dizayn növləri (uducu, rəqs edən su sütunu, aşma tipli və s.), konstruktiv elementlər və enerji çıxış sistemləri təhlil edilir.

    Open resource: Dalğa elektrik stansiyasının konstruksiyası. dalğa çeviricilərinin dizayn növlərinin təhlili (opens in a new tab)
  43. 43. Hibrid enerji sistemlərinin layihələndirilməsi: çox mənbəli konfiqurasiyalar (smart texnologiyalar)

    Independent work7

    Günəş-külək-dizel-batareya hibrid sistemlərinin optimal ölçülərinin müəyyənləşdirilməsi öyrənilir. smart texnologiyalar çərçivəsində mikroşəbəkələrin ağıllı idarə olunması, süni intellekt əsaslı yük və istehsal proqnozlaşdırması və optimal enerji paylanması strategiyaları araşdırılır.

    Open resource: Hibrid enerji sistemlərinin layihələndirilməsi: çox mənbəli konfiqurasiyalar (smart texnologiyalar) (opens in a new tab)
  44. 44. Enerji layihələndirilməsinin ümumi metodologiyası və layihə həyat dövrü

    Independent work8

    Konseptual layihələndirmədən istismara qədər layihə mərhələləri, texniki-iqtisadi əsaslandırma prinsipləri, ilkin şərtlərin müəyyən edilməsi və layihə dizaynının qurulması öyrənilir.

    Open resource: Enerji layihələndirilməsinin ümumi metodologiyası və layihə həyat dövrü (opens in a new tab)
  45. 45. Külək turbinlərinin növləri və əsas texniki parametrləri

    Independent work9

    Üfüqi və şaquli ox turbinlər, turbinin əsas konstruktiv elementləri, güc əyrisi və kapasitet əmsalı anlayışları öyrənilir.

    Open resource: Külək turbinlərinin növləri və əsas texniki parametrləri (opens in a new tab)
  46. 46. Kiçik və mikro hidroenerji qurğularının layihələndirilmə prinsipləri

    Independent work10

    Axın sərfi, təzyiq başlığı (head), turbin seçimi və güc hesablamaları öyrənilir.

    Open resource: Kiçik və mikro hidroenerji qurğularının layihələndirilmə prinsipləri (opens in a new tab)