Cihaz mühəndisliyi (master)Fənn nəticələri

CLO 1: FTN 1 (Fiziki-riyazi modelləşdirmə): Metroloji ölçmə sistemlərinin və ölçmə çeviricilərinin statik və dinamik xarakteristikalarını təhlil edərək, diferensial tənliklər və ötürmə funksiyaları vasitəsilə adekvat riyazi modellərini qurmağı bacarır.

CLO 2: FTN 2 (Xətaların analizi və qeyri-müəyyənlik): Ölçmə proseslərində təsadüfi və sistematik xətaların riyazi-statistik modellərini işləyib hazırlayır, beynəlxalq standartlara (GUM) uyğun olaraq ölçmə qeyri-müəyyənliyini hesablayır.

CLO 3: FTN 3 (Siqnalların riyazi emalı və filtrləmə): Ölçmə siqnallarının spektral və korrelyasiya analizi metodlarını mənimsəyir, ölçmə zəncirindəki küy və maneələri aradan qaldırmaq üçün rəqəmsal filtrləmə (Furye çevrilməsi, Kalman filtri və s.) modellərini tətbiq edir.

CLO 4: FTN 4 (Kompyuter simulyasiyası və identifikasiya): Ölçmə sistemlərinin iş rejimini ixtisaslaşdırılmış proqram təminatlarında (MATLAB/Simulink, LabVIEW və s.) simulyasiya edir və eksperimental verilənlər əsasında sistem parametrlərinin identifikasiyasını aparır.

CLO 5: FTN 5 (Sistemlərin optimallaşdırılması və qiymətləndirilməsi): Qurulmuş riyazi modellər əsasında metroloji sistemlərin həssaslığını, dəqiqliyini və etibarlılığını optimallaşdırır, konseptual modellərin effektivliyini müqayisəli təhlil etməyi bacarır.

CLO 1: FTN 1 (Funksional təhlil və dekompozisiya): Cihaz və sistemlərin iş prinsiplərini təhlil edərək muasir metodologiyalara (IDEF0, SysML, UML və s.) uyğun iyerarxik funksional blok-sxemləri və dekompozisiya modellərini qurmağı bacarır.

CLO 2: FTN 2 (Riyazi modelləşdirmə və dinamika): Cihaz və sistemlərin müxtəlif rejimdəki funksional asılılıqlarını, statik və dinamik davranışlarını ifadə edən riyazi, məntiqi və diferensial modelləri işləyib hazırlayır.

CLO 3: FTN 3 (Simulyasiya və kompüter analizi): Mürəkkəb texniki sistemlərin funksional imkanlarını ixtisaslaşdırılmış proqram mühitində (MATLAB/Simulink, LabVIEW, Ansys və s.) simulyasiya edir və xarici təsirlər altında sistemin cavab reaksiyalarını qiymətləndirir.

CLO 4: FTN 4 (Etibarlılıq və imtina analizi): Sistemlərin funksional etibarlılığını qiymətləndirir, imtinatörədici amillərin təhlili metodları (FMEA, FTA və s.) vasitəsilə kritik elementləri müəyyənləşdirir və xətaya dözümlülük modellərini tətbiq edir.

CLO 5: FTN 5 (Optimizasiya və sintez): Təhlil edilən cihaz və sistemlərin funksional parametrlərini keyfiyyət və effektivlik kriterilərinə uyğun optimallaşdırır, optimal sistem arxitekturasını və fəaliyyət alqoritmlərini sintez edir.

CLO 1: FTN 1 (Standartlaşdırmanın əsasları və normativ baza): Standartlaşdırmanın nəzəri-metodoloji əsaslarını, milli və beynəlxalq standartların (ISO, IEC, CEN/CENELEC və s.) strukturunu mənimsəyir, normativ sənədlərin hazırlanması, ekspertizası və tətbiqi qaydalarını praktiki olaraq həyata keçirir.

CLO 2: FTN 2 (Texniki tənzimləmə və qanunvericilik): Texniki reqlamentlərin strukturu, məqsədləri və hazırlanma prinsiplərini təhlil edir; texniki tənzimləmə haqqında qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhsul və xidmətlərin təhlükəsizlik parametrini qiymətləndirməyi bacarır.

CLO 3: FTN 3 (Uyğunluğun qiymətləndirilməsi və sertifikatlaşdırma): Məhsul, proses və idarəetmə sistemlərinin sertifikatlaşdırılması, bəyan edilməsi (declaration) və akkreditasiyası prosedurlarını təşkil edir, uyğunluğun qiymətləndirilməsi sxemlərini doğru seçib tətbiq edir.

CLO 4: FTN 4 (Keyfiyyətə nəzarət və audit): Beynəlxalq keyfiyyət idarəetmə sistemləri (ISO 9001, ISO/IEC 17025 və s.) çərçivəsində daxili və xarici audit proseslərini planlaşdırır, akkredit olunmuş sınaq laboratoriyalarının fəaliyyət qaydalarına uyğun keyfiyyətə nəzarət mexanizmlərini işləyib hazırlayır.

CLO 5: FTN 5 (Təhlükəsizlik, risklər və ekspertiza): Məhsul və xidmətlərin həyat dövrü boyu risklərin analizi metodlarını tətbiq edir, uyğunsuzluqların səbəblərini müəyyənləşdirir və bazar nəzarəti mexanizmlərinə uyğun ekspertiza rəyi hazırlayır.

CLO 1: FTN 1 (Uyğunluğun qiymətləndirilməsi mexanizmləri): Uyğunluğun qiymətləndirilməsi prinsiplərini, milli və beynəlxalq sertifikatlaşdırma sistemlərinin quruluşunu təhlil edir, məhsul, xidmət və idarəetmə sistemlərinə tətbiq olunan müvafiq qiymətləndirmə prosedurunu müəyyənləşdirir.

CLO 2: FTN 2 (Sertifikatlaşdırma sxemləri və bəyanetmə): Beynəlxalq təcrübəyə (ISO/IEC standartları) uyğun olaraq məhsul və xidmətlərin sertifikatlaşdırılması sxemlərini seçir, uyğunluq bəyannaməsi (declaration of conformity) və sertifikatların rəsmiləşdirilməsi qaydalarını həyata keçirir.

CLO 3: FTN 3 (Akkreditasiya və laboratoriya nəzarəti): Qiymətləndirmə orqanlarının və sınaq laboratoriyalarının ISO/IEC 17011, ISO/IEC 17025 və ISO/IEC 17065 standartları əsasında akkreditasiyası şərtlərini təhlil edir, onların kompetentliyini və texniki imkanlarını qiymətləndirir.

CLO 4: FTN 4 (Auditin təşkili və inspeksiya): Sertifikatlaşdırma prosesində istehsalatın qiymətləndirilməsi, daxili və xarici auditlərin planlaşdırılması, eləcə də verilmiş sertifikatların qüvvədə qalması üçün inspeksiya nəzarəti (surveillance audit) metodologiyasını tətbiq edir.

CLO 5: FTN 5 (Uyğunsuzluqların analizi və keyfiyyət sənədləşdirilməsi): Sınaq, audit və inspeksiya zamanı aşkar olunmuş uyğunsuzluqları təsnifləşdirir, korektiv tədbirlər planı hazırlayır və ekspertiza nəticələrinə əsasən yekun rəy rəsmiləşdirir.

CLO 1: FTN 1 (Fiziki prinsiplər və diaqnostika metodları): Avadanlıq və sistemlərin texniki vəziyyətini təyin etmək üçün istifadə olunan fiziki üsulları (vibrasiya, akustik emission, termoqrafiya, ultrasəs, maqnit, tribologiya və s.) təhlil edir və tətbiq sahələrini müəyyənləşdirir.

CLO 2: FTN 2 (Diaqnostik parametr və kriterilər): Cihaz və sistemlərin nasazlıq əlamətlərini, informativ diaqnostik parametrlərini seçir, buraxıla bilən həd hədlərini (limit diapazonlarını) və norma göstəricilərini riyazi və normativ sənədlər əsasında müəyyənləşdirir.

CLO 3: FTN 3 (Siqnalların emalı və nasazlıqların təyini): Diaqnostika vasitələrindən (sensorlar, analizatorlar) alınan fiziki siqnalların zaman və spektral analizini aparır, küyləri təmizləyir və nasazlığın növünü, yerini və ağırlıq dərəcəsini lokalizasiya edir.

CLO 4: FTN 4 (Texniki vəziyyətin proqnozlaşdırılması): Eksperimental verilənlər və monitorinq sistemlərinin nəticələri əsasında avadanlıqların qalıq resursunu (RUL — Remaining Useful Life) hesablayır, aşınma və sıradan çıxma dinamikasını proqnozlaşdırır.

CLO 5: FTN 5 (Avtomatlaşdırılmış diaqnostika və sistem inteqrasiyası): Müasir avtomatlaşdırılmış monitorinq, ağıllı sensorlar və ekspress-diaqnostika komplekslərini idarə edir, texniki xidmət üzrə qərarların qəbulu alqoritmlərini tərtib edir.

CLO 1: FTN 1 (Rəqəmsal metrologiyanın əsasları və konseptlər): Metrologiyada rəqəmsal transformasiyanın prinsiplərini, Ölçmə Vahidləri Beynəlxalq Sisteminin rəqəmsal təqdimatını (D-SI), maşınla oxuna bilən kalibrləmə sertifikatlarını (DCC) və FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) məlumat prinsiplərini praktiki fəaliyyətdə tətbiq edir.

CLO 2: FTN 2 (Ağıllı sensorlar və IoT sistemlərində ölçmə): Əşyaların İnterneti (IoT) və sənaye şəbəkələrində istifadə olunan ağıllı (smart) sensorların arxitekturasını təhlil edir, rəqəmsal interfeyslər vasitəsilə ölçmə məlumatlarının toplanması və ilkin emalı alqoritmlərini işləyib hazırlayır.

CLO 3: FTN 3 (Bulud texnologiyaları və böyük ölçmə verilənləri): Ölçmə sistemlərindən daxil olan böyük verilənlərin (Big Data) bulud infrastrukturlarında təhlükəsiz saxlanması, paylanmış emalı və verilənlərin tamlığının (data integrity) qorunması üçün proqram-apparat həllərini qiymətləndirir.

CLO 4: FTN 4 (Rəqəmsal əkizlər və simulyasiya): Metroloji zəncirlərin və ölçmə cihazlarının rəqəmsal əkizlərini (Digital Twins) qurur, virtual ölçmə sistemlərində xətaların və qeyri-müəyyənliyin model-əsaslı (Monte-Karlo simulyasiyaları və s.) hesablanmasını həyata keçirir.

CLO 5: FTN 5 (Süni intellekt və kiberfiziki metrologiya): Ölçmə nəticələrinin analizi və kalibrləmə intervalının avtomatik tənzimlənməsi üçün maşın öyrənməsi (Machine Learning) alqoritmlərini tətbiq edir, rəqəmsal metroloji infrastrukturun kibertəhlükəsizlik risklərini idarə edir.

CLO 1: FTN 1 (Анализ и математическое моделирование): Способен проводить системный анализ технологических процессов машиностроения, выявлять узкие места и строить аналитические и статистические математические модели процессов обработки, сборки и формообразования.

CLO 2: FTN 2 (Параметрическая оптимизация режимов): Умеет применять одно- и многокритериальные методы оптимизации (градиентные методы, симплекс-метод, генетические алгоритмы) для расчета оптимальных режимов резания, параметров обработки и нормативов времени.

CLO 3: FTN 3 (Оптимизация технологических маршрутов): Владеет методологией структурной оптимизации, сетевого планирования и теории графов для построения эффективных технологических маршрутов и оптимизации последовательности операций.

CLO 4: FTN 4 (Использование CAD/CAM/CAE и цифровых двойников): Способен использовать современное программное обеспечение (NX, Mastercam, ANSYS, MATLAB) для цифрового моделирования, симуляции и оптимизации технологических процессов машиностроения.

CLO 5: FTN 5 (Технико-экономический и ресурсный анализ): Умеет оценивать технологическую и экономическую эффективность оптимизированных решений, снижать себестоимость, энергоемкость и материалоемкость производства при обеспечении заданного качества изделий.

CLO 1: FTN 1 (Sistemli təhlil və riyazi modelləşdirmə): Maşınqayırma istehsalatındakı texnoloji prosesləri (yonma, frezerləmə, yığma, termiki emal və s.) sistemli təhlil edir, darısqal yerləri (boynunu) aşkar edir və emal göstəricilərinin analitik-statistik riyazi modellərini qurur.

CLO 2: FTN 2 (Kəsmə rejimlərinin parametrik optimallaşdırılması): Çoxmeyarlı optimallaşdırma metodlarını (Qradient, Simpleks, Qolden-Seksiya, Genetik alqoritmlər və s.) tətbiq edərək kəsmə rejimlərini, alət davamlılığını və əmək tutumunu maksimum məhsuldarlıq və minimum maya dəyəri kriterilərinə görə optimallaşdırır.

CLO 3: FTN 3 (Texnoloji marşrutların və ardıcıllığın optimallaşdırılması): Qraflar nəzəriyyəsi, şəbəkə planlaşdırılması və dinamik proqramlaşdırma metodlarından istifadə edərək detalların emal marşrutlarını, əməliyyatların ardıcıllığını və dəzgah parkının yüklənməsini optimallaşdırır.

CLO 4: FTN 4 (Rəqəmsal modullaşdırma və CAD/CAM/CAE tətbiqi): Müasir avtomatlaşdırılmış layihələndirmə və simulyasiya proqramlarında (NX, Mastercam, ANSYS, MATLAB və s.) texnoloji proseslərin rəqəmsal əkizlərini modullaşdırır, alətin hərəkət trayektoriyasını və emal xətalarını simulyasiya edərək optimallaşdırır.

CLO 5: FTN 5 (İstehsalat resurslarının və iqtisadi effektivliyin qiymətləndirilməsi): Optimallaşdırılmış texnoloji həllərin iqtisadi səmərəliliyini, enerji və material tutumunun azaldılması dərəcəsini hesablayır, detalın tələb olunan keyfiyyət və dəqiqlik göstəricilərini təmin etməklə maya dəyərini minimuma endirir.

CLO 1: FTN 1 (RPİ dəzgahlarının arxitekturası və proqramlaşdırma əsasları): Rəqəmli Proqramla İdarə olunan (RPİ / CNC) dəzgahların quruluşunu, koordinat sistemlərini (ISO 841) və idarəetmə interfeyslərini təhlil edir, G və M kodları əsasında əl ilə (manual) idarəetmə proqramlarını tərtib edir.

CLO 2: FTN 2 (CAM sistemlərində rəqəmsal emal texnologiyaları): Müasir CAM proqram təminatlarında (NX CAM, Mastercam, SolidCAM və s.) 2D/3D detal modellərini emala hazırlayır, alət yollarını (toolpath), kəsmə parametr və strategiyalarını müəyyənləşdirərək idarəetmə proqramlarını avtomatik generasiya edir.

CLO 3: FTN 3 (Emal texnologiyasının layihələndirilməsi və alətlənmə): RPİ torna və frezer dəzgahlarında detalların emalı üçün rasional texnoloji marşrut qurur, kəsmə rejimlərini (sürət, ötürmə, dərinlik) hesablayır, kəsici alətləri və tərtibat-bağlama sistemlərini seçir.

CLO 4: FTN 4 (Postprosessinq, simulyasiya və toqquşma analizi): Tərtib edilmiş idarəetmə proqramlarını konkret dəzgah dayaqlarına uyğun postprosesor vasitəsilə çevirir, simulyasiya mühitində kəsmə prosesini, alət toqquşmalarını (collision) və emal xətalarını təhlil edərək proqramı optimallaşdırır.

CLO 5: FTN 5 (RPİ dəzgahlarının sazlanması və keyfiyyətə nəzarət): RPİ dəzgahlarında detalın və alətin sıfır nöqtələrinin (G54-G59, G43/G44 offsets) mənimsənilməsi qaydalarını tətbiq edir, ilk nümunənin emalından sonra ölçü dəqiqliyini qiymətləndirir və proqramda korreksiyalar aparır.