Fənn · Kompüter elmləri

Veb proqramlaşdırma (back end)Mövzu planı

İFS-31107y6 kreditYaz semestriSeçmə2025-2026

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

7 mövzu
  1. 1. Giriş və Django-nun Əsasları: Django-nun tanıtımı; Virtual mühitin yaradılması; Django-nun quraşdırılması; İlk Django layihəsinin yaradılması

    Mühazirə

    Mövzuda Python mühitində Django freymvorkunun iş prinsipi, layihələrin təcrid olunması üçün virtual mühitin qurulması və ilk veb layihənin yaradılması öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Django framework-unun əsaslarını və layihə strukturunu tətbiq edir.
    Mənbəyə keç: Giriş və Django-nun Əsasları: Django-nun tanıtımı; Virtual mühitin yaradılması; Django-nun quraşdırılması; İlk Django layihəsinin yaradılması (yeni pəncərədə açılır)
  2. 2. Təqdimatlar və marşrutlaşdırma. Serverə sorğu göndərən zaman istisna halların emalı

    Mühazirə

    Mövzuda Django-da gələn URL sorğularının emal edilməsi, layihə daxilində marşrutların path və re_path funksiyaları ilə təyini, include vasitəsilə alt tətbiqlərə yönləndirilməsi və HTTP xətalarının idarə olunması öyrənilir.

    Mənbəyə keç: Təqdimatlar və marşrutlaşdırma. Serverə sorğu göndərən zaman istisna halların emalı (yeni pəncərədə açılır)
  3. 3. Şablonlar: Şablon mühərriki və şablon sintaksisi. Dəyişənlərin istifadə olunması. Şablon etiketləri və şablon filtrləri

    Mühazirə

    Mövzuda Django-nun daxili şablon mühərrikinin iş prinsipi, dinamik verilənlərin HTML səhifələrinə render edilməsi üçün dəyişənlərin istifadəsi, həmçinin şərt və dövr operatorlarını idarə edən şablon etiketləri və məlumatları vizual olaraq dəyişdirən filtrlər öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Django Templates, HTML, CSS və statik fayllarla dinamik veb səhifələr hazırlayır.
    Mənbəyə keç: Şablonlar: Şablon mühərriki və şablon sintaksisi. Dəyişənlərin istifadə olunması. Şablon etiketləri və şablon filtrləri (yeni pəncərədə açılır)
  4. 4. Şablonlar: Şablon mirası: extends, block etiketləri, url etiketi; Şablonlarda statik faylların(CSS, JavaScript, şəkillər) istifadə olunması

    Mühazirə

    Mövzuda HTML kodlarının təkrarlanmasının qarşısını almaq üçün extends və block etiketləri vasitəsilə şablon mirası (template inheritance) mexanizmi, səhifələr arası keçidlərin dinamik təyini üçün url etiketi, həmçinin layihəyə CSS, JavaScript və media fayllarının (statik sənədlərin) inteqrasiyası öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Django Templates, HTML, CSS və statik fayllarla dinamik veb səhifələr hazırlayır.
    Mənbəyə keç: Şablonlar: Şablon mirası: extends, block etiketləri, url etiketi; Şablonlarda statik faylların(CSS, JavaScript, şəkillər) istifadə olunması (yeni pəncərədə açılır)
  5. 5. CRUD anlayışı; VB cədvəllərinə yazıların əlavə olunması; Django-extensions modulu; VB cədvəllərindən yazıların seçilməsi; Yazıların nizamlanması, dəyişilməsi və silinməsi; URL ünvanlarında slaqlar (slug); Get_absolute_url metodu

    Mühazirə

    Mövzuda verilənlər bazası ilə iş zamanı əsas funksiyalar olan CRUD əməliyyatları, Django ORM vasitəsilə cədvəllərə məlumatların yazılması, süzgəclənməsi və sıralanması, layihənin idarəolunmasını asanlaşdıran django-extensions modulu, həmçinin SEO dostu URL-lərin qurulması üçün slug sahələri və obyektlərin unikal ünvanlarını qaytaran get_absolute_url metodu öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Django ORM vasitəsilə verilənlər bazasını idarə edir və CRUD əməliyyatlarını həyata keçirir.
    Mənbəyə keç: CRUD anlayışı; VB cədvəllərinə yazıların əlavə olunması; Django-extensions modulu; VB cədvəllərindən yazıların seçilməsi; Yazıların nizamlanması, dəyişilməsi və silinməsi; URL ünvanlarında slaqlar (slug); Get_absolute_url metodu (yeni pəncərədə açılır)
  6. 6. VB (verilənlər bazası), SQL və ORM (Object-Relational Mapping); Model sinifləri yaradılması; Model sinifləri və növləri; Miqrasiya fayllarının yaradılması və işə salınması

    Mühazirə

    Mövzuda relyasiyalı verilənlər bazaları və SQL sorğularının Django ORM vasitəsilə Python koduna çevrilməsi prinsipləri, verilənlər bazası cədvəllərini ifadə edən model siniflərinin və sahə tiplərinin qurulması, həmçinin bu modellərin bazada tətbiq olunması üçün miqrasiya fayllarının yaradılması və icrası öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Django ORM vasitəsilə verilənlər bazasını idarə edir və CRUD əməliyyatlarını həyata keçirir.
    Mənbəyə keç: VB (verilənlər bazası), SQL və ORM (Object-Relational Mapping); Model sinifləri yaradılması; Model sinifləri və növləri; Miqrasiya fayllarının yaradılması və işə salınması (yeni pəncərədə açılır)
  7. 7. Cədvəllər arasında əlaqə tipləri: ForeignKey, ManyToManyField, OneToOneField; Admin idarəetmə paneli: Super istifadəçi-sayt administratorunun yaradılması; Modellərin qeydiyyatı; Admin panelində məqalələr siyahısının göstərilməsinin konfiqurasiyası; Admin panelində fərdi sahələr və fəaliyyətlər; Axtarış paneli və filtr paneli

    Mühazirə

    Mövzuda relyasiyalı verilənlər bazalarında cədvəllərarası əlaqə tiplərinin (ForeignKey, ManyToManyField, OneToOneField) Django ORM tətbiqi, layihənin idarə edilməsi üçün createsuperuser əmri ilə inzibatçı profilinin yaradılması, modellərin admin panelində qeydiyyatı, həmçinin verilənlərin rahat idarəsi üçün admin interfeysində fərdi sahələrin, fəaliyyətlərin, axtarış və süzgəc panellərinin fərdiləşdirilməsi öyrənilir.

    Mövzu təlim nəticələri

    • Backend tətbiqlərində təhlükəsizlik prinsiplərini tətbiq edir və veb tətbiqləri test edir.
    • Modellər arasında əlaqələri qurur və Django Admin panelini konfiqurasiya edir.
    Mənbəyə keç: Cədvəllər arasında əlaqə tipləri: ForeignKey, ManyToManyField, OneToOneField; Admin idarəetmə paneli: Super istifadəçi-sayt administratorunun yaradılması; Modellərin qeydiyyatı; Admin panelində məqalələr siyahısının göstərilməsinin konfiqurasiyası; Admin panelində fərdi sahələr və fəaliyyətlər; Axtarış paneli və filtr paneli (yeni pəncərədə açılır)