Proqramlaşdırmanın əsasları-2Mövzu planı

Mövzuda müasir proqramlaşdırma dillərinin əsas xüsusiyyətləri, istifadə sahələri və inkişaf prinsipləri öyrənilir. Python, Java, C++, C#, JavaScript və digər geniş istifadə olunan dillərin sintaksisi, məhsuldarlığı və tətbiq imkanları müqayisə edilir. Həmçinin konkret layihə üçün uyğun proqramlaşdırma dilinin seçilməsinə təsir edən amillər araşdırılır.

Yeni nəsil OTN şəbəkələrinin inkişaf istiqamətləri, avtonom və özünüidarə edən optik şəbəkələr (Zero-Touch/Autonomous OTN), generativ Sİ, böyük dil modelləri (LLM) və intellektual şəbəkə idarəetməsi araşdırılır.

Mövzuda PyQt5 dizaynerinin təyinatı, quraşdırılması və istifadə qaydaları öyrənilir. PyQt5 mühitində qrafik istifadəçi interfeysinin yaradılması üçün əsas pəncərə, düymə, mətn sahəsi, menyu və digər interfeys elementləri izah olunur. Həmçinin PyQt5-in əsas modulları və onların tətbiq sahələri araşdırılır.

Mövzuda PyQt5 dizaynerində yaradılmış interfeys formalarının Python proqramında istifadəsi öyrənilir.

Mövzuda PyQt5 kitabxanasında istifadə olunan əsas vidjetlər, onların funksiyaları və tətbiq sahələri öyrənilir. Düymə, etiket, mətn sahəsi, siyahı, cədvəl və digər interfeys elementlərinin yaradılması və idarə olunması izah olunur. Həmçinin siqnallar və slotlar mexanizmi vasitəsilə istifadəçi əməliyyatlarına cavab verən hadisələrin proqramlaşdırılması araşdırılır.

Mövzuda obyekt yönlü proqramlaşdırmanın əsas prinsipləri olan inkapsulyasiya, irsiyyət, polimorfizm və abstraksiya öyrənilir. Bu prinsiplərin proqram kodunun daha strukturlaşdırılmış, oxunaqlı və təkrar istifadə edilə bilən formada qurulmasına təsiri izah olunur.

övzuda PyQt5 kitabxanasında geniş istifadə olunan əsas vidjetlər və onların interfeys qurulmasında rolu öyrənilir. Həmçinin vidjetlərin xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsi, məlumatların oxunması və istifadəçi əməliyyatlarına uyğun idarə edilməsi araşdırılır.

Mövzuda PyQt5-də cədvəl tipli verilənlərin təqdim edilməsi üçün QTableWidget vidjetinin quruluşu və təyinatı öyrənilir. Sətir və sütunların yaradılması, xanaların doldurulması, başlıqların verilməsi və cədvəl elementlərinin idarə olunması izah olunur. Həmçinin QTableWidget vasitəsilə məlumatların əlavə edilməsi, redaktəsi və istifadəçi əməliyyatlarına uyğun emal edilməsi araşdırılır.

Mövzuda PyQt5-də cədvəl tipli verilənlərin təqdim edilməsi üçün QTableWidget vidjetinin quruluşu və təyinatı öyrənilir. Sətir və sütunların yaradılması, xanaların doldurulması, başlıqların verilməsi və cədvəl elementlərinin idarə olunması izah olunur. Həmçinin QTableWidget vasitəsilə məlumatların əlavə edilməsi, redaktəsi və istifadəçi əməliyyatlarına uyğun emal edilməsi araşdırılır.

Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi mövzusu IX–XI əsrlərdə hakimiyyətə gələn yerli sülalələrin siyasi fəaliyyətini və dövlət quruculuğu prosesini əhatə edir. Bu dövrdə yerli hökmdarların xarici işğalçılara qarşı apardıqları mübarizə və ölkənin müstəqilliyinin qorunması istiqamətində gördükləri tədbirlər araşdırılır. Mövzuda dövlət idarəçiliyinin inkişafı, inzibati quruluşun möhkəmlənməsi və hakimiyyətin təşkili məsələləri təhlil edilir. Eyni zamanda, dövrün sosial, iqtisadi, siyasi və mədəni həyatı, eləcə də dövlətçiliyin inkişafına təsir göstərən amillər öyrənilir. Bu mövzunun mənimsənilməsi Azərbaycanın orta əsrlərdə müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpası və inkişaf xüsusiyyətlərini anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Mövzuda SQL sorğu dilinin verilənlər bazası ilə işləmək üçün əsas komandaları öyrənilir. SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE, CREATE, ALTER və DROP kimi əmrlərin təyinatı və istifadə qaydaları izah olunur

Mövzuda SQL-də verilənlərin ümumiləşdirilməsi üçün istifadə olunan aqreqat funksiyalar öyrənilir. COUNT, SUM, AVG, MIN və MAX funksiyalarının təyinatı və sorğularda tətbiqi izah olunur. Həmçinin aqreqat funksiyaların GROUP BY və HAVING operatorları ilə birlikdə istifadəsi araşdırılır.

Mövzuda müştəri-server texnologiyasının əsas prinsipləri və proqramların verilənlər bazası serveri ilə əlaqə qurma mexanizmi öyrənilir. Serverə qoşulma üçün bağlantı parametrləri, istifadəçi məlumatları və təhlükəsiz qoşulma qaydaları izah olunur. Həmçinin qoşulma yaradıldıqdan sonra SQL sorğuların göndərilməsi, icrası və nəticələrin proqramda emalı araşdırılır

Mövzuda Python dilində qrafik istifadəçi interfeysinin yaradılması prinsipləri öyrənilir. Tkinter modulunun əsas pəncərə, düymə, etiket, mətn sahəsi və digər interfeys elementləri izah olunur. Həmçinin istifadəçi əməliyyatlarına cavab verən sadə hadisələrin proqramlaşdırılması araşdırılır.

Mövzuda Python-da hazırlanmış proqramların müstəqil icra olunan exe-faylına çevrilməsi üsulları öyrənilir. PyInstaller və oxşar alətlər vasitəsilə proqram fayllarının paketlənməsi, əlavə kitabxanaların və resursların daxil edilməsi izah olunur. Həmçinin yaradılmış exe-faylın yoxlanılması, işlədilməsi və istifadəçiyə təqdim olunması qaydaları araşdırılır.