Web texnologiyalarıSillabus

Fənn kodu

İF- 31170y

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat - seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 45 saat - sərbəst iş b) 30 saat - hazırlıq

Web texnologiyaları fənni veb tətbiqlərinin hazırlanmasının əsas texnologiyalarını, HTML və CSS vasitəsilə veb səhifələrin strukturunun və dizaynının qurulmasını, JavaScript ilə interaktivliyin təmin edilməsini, həmçinin server tərəfli proqramlaşdırmanın əsaslarını əhatə edir. Fənn tələbələrdə müasir veb texnologiyalarından istifadə etməklə funksional, istifadəçi yönümlü və estetik veb tətbiqlərinin hazırlanması, veb səhifələrin layihələndirilməsi, tətbiqi və inkişaf etdirilməsi bacarıqlarının formalaşdırılmasına xidmət edir.

• mühazirə
• seminar
• layihə əsaslı öyrənmə
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.

2. 2

   CLO 2: Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarıni bilməlidir.

3. 3

   CLO 3: Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.

4. 4

   CLO 4: ASP.NET, PHP və onun ümumi strukturu haqqında ümumi anlayışlara malik olmalıdır.

5. 5

   CLO 5: CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.

6. 6

   CLO 6: Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-dən istifadə üsullarini bilməlidir.

1. 1.
   Veb texnologiyalarına giriş, HTML-in əsasları, HTML-də mətnlərMühazirə

   Mövzuda qlobal internet şəbəkəsinin və müasir veb səhifələrinin qurulma təməli olan veb texnologiyaları və HTML hipermətn nişanlama dili öyrənilir. Tələbələr müştəri-server arxitekturasının iş prinsipini, brauzerlərin kodu necə oxuduğunu və HTML sənədinin fundamental struktur elementlərini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində veb səhifədə mətn kontentinin düzgün formalaşdırılması, başlıq teqləri, paraqraflar, siyahıların yaradılması, həmçinin mətnlərin formatlaşdırılması və semantik strukturun qurulması qaydaları praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
2. 2.
   Keçidlər və media elementləriMühazirə

   Mövzuda veb səhifələrin bir-biri ilə əlaqələndirilməsini və multimedia kontentinin inteqrasiyasını təmin edən HTML elementləri öyrənilir. Tələbələr hiperbəyanat teqi vasitəsilə daxili və xarici keçidlərin yaradılması, mütləq və nisbi ünvan anlayışlarını təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində veb səhifəyə vizual və səs kontentinin əlavə edilməsi üçün şəkil, video və audio teqlərinin tətbiqi, onların idarəetmə atributları, fərqli media formatlarının brauzer tərəfindən dəstəklənməsi və resursların effektiv yüklənməsi qaydaları praktiki şəkildə araşdırılır.

   • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
3. 3.
   HTML cədvəlləri və siyahılarMühazirə

   Mövzuda veb səhifələrdə məlumatların nizamlı, strukturlaşdırılmış və oxunması rahat formaya gətirilməsi üçün istifadə olunan HTML siyahı və cədvəl elementləri öyrənilir. Tələbələr nömrələnmiş, nömrələnməmiş və təsvir siyahılarının yaradılması qaydalarını, eləcə də onların daxili elementlərinin strukturunu təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində mürəkkəb verilənlər panellərini vizuallaşdırmaq üçün cədvəl teqləri, sətir və sütunların formalaşdırılması, başlıq hüceyrələrinin təyini, həmçinin sətir və sütunların birləşdirilməsini təmin edən atributların tətbiqi praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
4. 4.
   Formlar və semantik elementlərMühazirə

   Mövzuda istifadəçilərdən məlumat toplamaq və veb səhifənin strukturunu axtarış motorları üçün anlaşılan formaya gətirmək üçün istifadə olunan HTML formaları və semantik teqləri öyrənilir. Tələbələr mətn sahələri, şifrə xanaları, radio düymələr, yoxlama qutuları və göndərmə düymələri kimi fərqli daxiletmə elementlərinin formalaşdırılması qaydalarını təhlil edirlər. Dərsin ikinci hissəsində veb səhifənin məzmununu məntiqi hissələrə bölən, kodun oxunurluğunu və SEO effektivliyini artıran müasir semantik teqlərin tətbiqi mexanizmləri araşdırılır.

   • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
5. 5.
   CSS-ə giriş, CSS xüsusiyyətləri – Mətn və arxa fonMühazirə

   Mövzuda HTML ilə qurulmuş veb səhifələrin vizual üslubunu, dizaynını və tərtibatını idarə edən CSS texnologiyası öyrənilir. Tələbələr CSS-in əsas sintaksisini, selektor anlayışını və üslub fayllarının HTML sənədinə daxil edilməsi yollarını təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində veb səhifədəki mətnlərin vizual görünüşünü tənzimləyən şrift ölçüsü, rəngi, düzləndirilməsi və qalınlığı kimi xüsusiyyətlər, həmçinin elementlərin arxa fonuna rənglərin, qradientlərin və şəkillərin effektiv şəkildə tətbiqi qaydaları praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
   • Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
   • CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
6. 6.
   CSS-də Display, visibility və overflow xüsusiyyətləriMühazirə

   Mövzuda HTML elementlərinin səhifədə necə göstəriləcəyini, gizlədiləcəyini və elementin ölçülərini aşan məzmunun necə idarə olunacağını təyin edən CSS xüsusiyyətləri öyrənilir. Tələbələr elementləri blok, sətir içi və ya sətir içi blok formasına salan display xüsusiyyətini və elementi vizual olaraq gizlədərkən səhifədə tutduğu yeri qoruyan visibility anlayışını təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində isə elementin daxilindəki mətn və ya medianın qutu ölçülərindən kənara çıxdığı hallarda tətbiq edilən overflow xüsusiyyətinin fərqli parametrləri praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
   • Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
   • CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
7. 7.
   CSS Position XüsusiyyətiMühazirə

   Mövzuda veb səhifədəki elementlərin standart sənəd axınından çıxarılaraq müxtəlif koordinatlar üzrə dəqiqliklə yerləşdirilməsini təmin edən CSS Position xüsusiyyəti öyrənilir. Tələbələr elementlərin ilkin nizamını ifadə edən static və sənəd axınındakı öz yerinə nəzərən hərəkət edən relative rejimlərini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində isə elementi ən yaxın mövqeləndirilmiş valideyninə nəzərən yerləşdirən absolute, ekran çərçivəsinə bərkidən fixed və səhifə sürüşdürüldükdə müəyyən nöqtədə sabit qalan sticky rejimləri, həmçinin elementlərin üst-üstə düşmə ardıcıllığını tənzimləyən z-index anlayışı praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
   • Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
   • CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
8. 8.
   CSS inkişaf etmiş stillər, responsiv dizaynMühazirə

   Mövzuda müasir veb səhifələrinin fərqli ekran ölçülərinə adaptasiya olunmasını təmin edən responsiv dizayn prinsipləri və CSS-in inkişaf etmiş üslub metodları öyrənilir. Tələbələr elementlərə rəvan keçid effektləri verən transition, vizual çevrilmələr yaradan transform və mürəkkəb animasiyalar quran keyframes mexanizmlərini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində veb saytların mobil, planşet və masaüstü ekranlarda qüsursuz görünməsi üçün media sorğularının tətbiqi, çevik şəbəkə sistemləri, eləcə də responsivlikdə mühüm rol oynayan nisbi ölçü vahidləri praktiki olaraq araşdırılır.

   • Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
   • Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
   • CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
9. 9.
   JavaScript-ə girişMühazirə

   Mövzuda veb səhifələrinə dinamiklik, interaktivlik və funksionallıq qazandıran, müasir veb proqramlaşdırmanın təməl dili olan JavaScript öyrənilir. Tələbələr skript dilinin iş prinsipini, brauzer daxilində necə icra olunduğunu və HTML sənədinə qoşulma yollarını təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində JavaScript-in fundamental sintaksisi, dəyişənlərin elan edilməsi, əsas məlumat tipləri, riyazi və müqayisə operatorları, həmçinin brauzer konsolu ilə işləmək və xəbərdarlıq pəncərələrinin istifadəsi praktiki olaraq araşdırılır.

   • ASP.NET, PHP və onun ümumi strukturu haqqında ümumi anlayışlara malik olmalıdır.
   • Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
10. 10.
    JavaScript operatorları və idarəetmə strukturlarıMühazirə

    Mövzuda JavaScript proqramlaşdırma dilində alqoritmlərin qurulması, şərtlərin yoxlanılması və təkrarlanan proseslərin idarə edilməsi üçün istifadə olunan təməl mexanizmlər öyrənilir. Tələbələr riyazi, mənimsətmə, müqayisə və məntiqi operatorların fərqli kombinasiyalarda tətbiqini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində proqramın gedişatını müəyyən şərtlərə görə şaxələndirən if, else if, else və switch-case strukturları, həmçinin kod bloklarının ardıcıl şəkildə təkrar icrasını təmin edən for və while dövrlərinin iş prinsipləri praktiki olaraq araşdırılır.

11. 11.
    Funksiyalar və daxili obyektlərMühazirə

    Mövzuda JavaScript proqramlaşdırma dilində kodun strukturlaşdırılması, təkrar istifadəsi və dilin daxili imkanlarından istifadə edilməsi üçün funksiyalar və hazır quraşdırılmış obyektlər öyrənilir. Tələbələr funksiyaların təyin edilməsi yollarını, arqument və parametr anlayışlarını, geriyə dəyər qaytaran funksiyaların qurulmasını və lokal-qlobal sahə fərqlərini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində dilin daxilində gələn massivlər, riyazi hesablamalar üçün Math obyekti, tarix və zamanla işləmək üçün Date obyekti, həmçinin mətn tipli verilənlərin manipulyasiyası üçün String metodlarının tətbiqi praktiki olaraq araşdırılır.

    • Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
12. 12.
    Massivlər və obyektlərMühazirə

    Mövzuda JavaScript proqramlaşdırma dilində mürəkkəb və çoxsaylı verilənlərin nizamlı şəkildə saxlanılması və idarə edilməsi üçün istifadə olunan iki əsas məlumat strukturu — Massivlər və Obyektlər öyrənilir. Tələbələr indeksləşdirilmiş siyahılar ilə işləmək üçün massivlərin yaradılmasını, elementlərə giriş yollarını və massiv üzərində manipulyasiya aparan təməl metodları təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində isə real dünya obyektlərini "açır-dəyər" cütlükləri formasında modelizasiya edən obyekt strukturu, obyekt xüsusiyyətlərinə və metodlarına müraciət qaydaları praktiki olaraq araşdırılır.

    • Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
13. 13.
    JavaScript DOM-a girişMühazirə

    Mövzuda statik HTML sənədlərini dinamik və interaktiv veb tətbiqlərinə çevirməyə imkan verən DOM (Document Object Model) arxitekturası və JavaScript ilə brauzer pəncərəsinin idarə edilməsi öyrənilir. Tələbələr brauzerin HTML elementlərini obyekt yönümlü bir ağac strukturuna necə çevirdiyini və bu obyektlərin iyerarxiyasını təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində JavaScript vasitəsilə HTML elementlərinin id, klass və teq adlarına görə seçilməsi metodları, elementlərin məzmununun dəyişdirilməsi, atributların idarə olunması və CSS üslublarının DOM üzərindən dinamik tətbiqi qaydaları praktiki olaraq araşdırılır.

    • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
    • Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-den istifadə üsullarını bilməlidir.
14. 14.
    Hadisələr, DOM elementlərinin yaradılması və silinməsiMühazirə

    Mövzuda istifadəçinin veb səhifə üzərindəki hərəkətlərinə cavab verən interaktiv sistemlərin qurulması və dinamik olaraq HTML elementlərinin idarə edilməsi öyrənilir. Tələbələr klikləmə, klaviaturadan daxiletmə və formaların göndərilməsi kimi təməl DOM hadisələrini (events), həmçinin hadisə dinləyicilərinin (event listeners) tətbiqi mexanizmlərini təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində veb səhifəni yeniləmədən proqram daxilində tamamilə yeni HTML elementlərinin yaradılması, onlara atributların və mətnlərin əlavə edilməsi, elementlərin DOM iyerarxiyasına daxil edilməsi və mövcud elementlərin silinməsi qaydaları praktiki olaraq araşdırılır.

    • Web səhifələrin strukturunun qurulması üçün HTML dilindən istifadə qaydaları bilməlidir.
    • Web səhifələrə dizayn və effektlərin verilməsi üçün CSS-dən istifadə üsullarını bilməlidir.
    • Web səhifələrin daha effektiv tərtibatı üçün HTML dili və CSS-in əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
    • CSS və HTML ilə müxtəlif stillərin yaradılması və əlaqələndirilməsini bacarmalıdır.
    • Web səhifələrə funksionallığın verilməsi üçün JavaScript-den istifadə üsullarını bilməlidir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.