Əməyin mühafizəsi və texniki təhlükəsi.Mövzu planı

Mövzu təlim nəticələri

• 1. ISO 9001 Keyfiyyəti İdarəetmə Sisteminin məqsədini, əsas prinsiplərini, yaranma tarixini və tətbiq sahələrini izah edir.
• 2. PDCA dövrəsini, proses yanaşmasını və risk yönümlü təfəkkürü müəssisənin keyfiyyət idarəetmə proseslərində tətbiq etmə yollarını şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. SO 14001 Ətraf Mühiti İdarəetmə Sisteminin məqsədini, əsas prinsiplərini və müəssisələrdə tətbiq xüsusiyyətlərini izah edir.
• 2. İstehsalat proseslərinin ətraf mühitə təsirlərini, o cümlədən tullantılar, emissiyalar və digər çirklənmə mənbələrini müəyyən edir və ekoloji riskləri qiymətləndirir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. ISO 45001 Peşə Sağlamlığı və Əmək Təhlükəsizliyini İdarəetmə Sisteminin məqsədini, əsas prinsiplərini və təşkilatlarda tətbiq xüsusiyyətlərini izah edir.
• 2. İş yerlərində təhlükələri eyniləşdirir, peşə risklərini qiymətləndirir və risklərin idarə olunması üsullarını tətbiq etmə yollarını şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Travmatizm və peşə xəstəliklərinin qeydə alınması, əsas statistik göstəricilər üzrə hesablanması və təhlili üsullarını tətbiq edir.
• 1. İstehsalat zədələnmələrinin və peşə xəstəliklərinin yaranma səbəblərini, növlərini və təhlükəli, zərərli istehsal amillərinin təsirini izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. İş yerlərində meteoroloji parametrləri (hava temperaturu, nisbi rütubət, hava hərəkətinin sürəti və istilik şüalanması) və onların insan orqanizminə təsirini izah edir.
• 2. İstehsalat otaqlarında mikroiqlimin qiymətləndirilməsi, normalaşdırılması və standartlara uyğun təmin edilməsi üsullarını tətbiq edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Titrəyişlərin yaranma mexanizmini, əsas fiziki parametrlərini (yerdəyişmə amplitudu, titrəyiş sürəti, sürətlənmə amplitudu, rəqs periodu və tezlik) və ümumi və yerli titrəyişlərin xüsusiyyətlərini izah edir.
• 2. İstehsalat titrəyişlərini yaranma mənbəyinə görə (nəqliyyat, nəqliyyat-texnoloji və texnoloji titrəyişlər) təsnif edir, onların gigiyenik və texniki normalaşdırılması prinsiplərini tətbiq edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Titrəyiş xəstəliyinin yaranma səbəblərini, klinik əlamətlərini, risk amillərini və peşə sağlamlığına təsirini təhlil edir.
• 1. Ümumi və yerli (lokal) titrəyişlərin insan orqanizminə, o cümlədən sinir sistemi, dayaq-hərəkət aparatı, həzm sistemi və digər orqanlara təsirini izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Süni işıqlandırmanın normalaşdırılması və hesablanması prinsiplərini, işıq selinin faydalı istifadə əmsalını və ümumi bərabər işıqlandırmada vatt üsulunu tətbiq edir.
• 1. Süni işıqlandırmanın növlərini, işıq mənbələrinin (közərmə, qaz boşalmalı və müasir LED lampalar) elektrik, işıq-texniki, iqtisadi və konstruktiv xüsusiyyətlərini izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. İnfrasəs, eşidilən səslər və ultrasəsləri, həmçinin aşağı, orta və yüksək tezlikli səslərin xüsusiyyətlərini fərqləndirir və onların istehsalat mühitində yayılmasını təhlil edir.
• 1. İstehsalat səs-küyünün əsas fiziki parametrlərini (səs təzyiqi, səs intensivliyi, tezlik, faza və səs sahəsi), yaranma mənbələrini və təsnifatını izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Maşın və avadanlıqların səs-küy xarakteristikalarını, infra və ultrasəslərin yaranma səbəblərini, yayılma xüsusiyyətlərini və insan sağlamlığına təsirini izah edir.
• 2. Səs-küyün normalaşdırılması prinsiplərini, o cümlədən DÜİST 12.1.003-76 standartının əsas tələblərini və iş yerlərində yol verilən səs-küy səviyyələrini şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Elektromaqnit sahələrinin insan sağlamlığına təsirini, induksiya və şüalanma zonalarının xüsusiyyətlərini, eləcə də DÜİST 12.1.006-84 standartının əsas tələblərini təhlil edir və qiymətləndirir.
• 1. Elektromaqnit sahələrinin yaranma mənbələrini, əsas parametrlərini (tezlik, dalğa uzunluğu, yayılma sürəti, güc axınının sıxlığı, elektrik və maqnit sahələrinin gərginliyi), həmçinin ultrabənövşəyi, infraqırmızı və radiotezlikli elektromaqnit şüalanmaların xüsusiyyətlərini izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. İonlaşdırıcı şüalanmanın insan orqanizminə təsirini, daxili və xarici şüalanmanın xüsusiyyətlərini, radiohəssas orqanları və şüalanma risklərini təhlil edir, normativ tələbləri şərh edir.
• 1. Lazer və ionlaşdırıcı şüalanmanın növlərini, əsas xüsusiyyətlərini, şüalanma mənbələrini və udulan, ekspozisiya, ekvivalent və effektiv ekvivalent doza anlayışlarını izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Elektrik cərəyanının insan orqanizminə təsirini, elektrik zədələrinin növlərini (elektrik yanığı, elektrik nişanları, dərinin metallaşması, mexaniki zədələr), elektrik zədələrinin kateqoriyalarını və yaranma səbəblərini izah edir.
• 2. Elektrik təhlükəsizliyi sistemlərini (mühafizəedici izolyasiya, mühafizəedici yerləbirləşdirmə (torpaqlama), neytral rejimləri, avtomatik açma qurğuları və digər qoruyucu vasitələr) təhlil edir və onların tətbiq prinsiplərini şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Dövrədən avtomatik açan qurğuların, izoləedici qoruyucu vasitələrin və siqnalizasiya sistemlərinin elektrik təhlükəsizliyinin təmin edilməsində tətbiq xüsusiyyətlərini təhlil edir.
• 1. Çəpərləyici, qoruyucu və siqnalverici qurğuların təyinatını, quruluşunu və iş prinsiplərini izah edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Təzyiq altında və vakuum şəraitində işləyən hermetik sistemlərin (buxar qazanları, kompressorlar, resiverlər, balonlar, avtoklavlar, çənlər, qazholderlər, reaktorlar və s.) quruluşunu, iş prinsiplərini və təhlükə mənbələrini izah edir.
• 2. Avadanlıqların təhlükəli zonalarını müəyyən edir, təzyiq altında işləyən sistemlərdə yarana biləcək riskləri təhlil edir və təhlükəsiz istismar tələblərini şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Yanma prosesinin mahiyyətini, yanmanın növlərini, inkişaf formalarını və alovlanmanın qatılıq hədlərini izah edir.
• 2. Yanar maddə və materialların kimyəvi tərkibini, fiziki-kimyəvi xassələrini, alışma və alovlanma temperaturlarını, həmçinin öz-özünə yanma xüsusiyyətlərinə görə təsnifatını təhlil edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Yanğın və partlayışların yaranma səbəblərini, partlayışın aşağı və yuxarı qatılıq hədlərini, yanğın profilaktikasının əsas prinsiplərini və istehsalat obyektlərinin yanğın-partlayış təhlükəsinə görə kateqoriyalarını izah edir.
• 2. Yanğın risklərini yaradan amilləri (yanğına qarşı rejimin pozulması, elektrik avadanlıqlarının nasazlığı, layihələndirmə qüsurları, qızdırıcı qurğuların düzgün quraşdırılmaması və s.) təhlil edir, həmçinin İN və QP-90-81 norma və qaydalarının əsas tələblərini şərh edir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. Odsöndürücü vasitələrin (su, köpük, karbon qazı, toz və digər vasitələr) növlərini, iş prinsiplərini və yanğın söndürmə xassələrini izah edir.
• 2. Yanğına qarşı su təchizatı, yanğın siqnalizasiyası və rabitə sistemlərinin quruluşunu, funksiyalarını və tətbiq sahələrini təhlil edir, müxtəlif yanğın sinifləri üçün uyğun odsöndürmə vasitələrini seçir.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. İstehsalat binalarında tətbiq olunan ventilyasiya sistemlərinin (nizamlanan və nizamlanmayan təbii, sorucu, üfürücü, kombinə edilmiş ümumdəyişdirici və yerli ventilyasiya) növlərini, quruluşunu və iş prinsiplərini izah edir.
• 2. İstehsalat şəraitinə uyğun ventilyasiya sistemini seçir, onun tətbiq xüsusiyyətlərini və iş mühitinin sağlamlaşdırılmasında rolunu əsaslandırır.

Mövzu təlim nəticələri

• 1. İstehsalat işıqlandırmasının vəzifələrini, təsnifatını, təbii işıqlandırmanın növlərini (yandan, üstdən və kombinə edilmiş) və əsas işıq-texniki göstəricilərini izah edir.
• 2. Təbii işıqlandırmanın kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini (şüa seli, işıq şiddəti, səth parlaqlığı, əksetmə əmsalı, işıqlanma dərəcəsi, gözqamaşdırma və pulsasiya əmsalı) təhlil edir və normativ tələblərə uyğun qiymətləndirir.

Mövzu təlim nəticələri

• 2. Ventilyasiya sistemlərinin hesablanması prinsiplərini tətbiq edir, havadəyişməni müəyyən edir, təbii ventilyasiyanın effektivliyinə təsir edən amilləri və mexaniki ventilyasiya sistemlərinin işini təhlil edir.
• 1. Təbii və mexaniki ventilyasiya sistemlərinin, eləcə də isitmə sistemlərinin iş prinsiplərini, əsas elementlərini və tətbiq sahələrini izah edir.