: yol hərəkətinin təşkilinin kompleks sxemlərinin layihələndirilməsiSyllabus

Subject code

MS-0126

Credits

6

Student workload

180

Semester

Autumn semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a)30 saat- mühazirə b) 15 saat-seminar

Out-of-class hours

135 saat-sərbəst iş

• lecture
• case study
• teamwork

1. 1

   CLO 1: Yol hərəkətinin təşkilinin kompleks sxemlərinin (yhtks) nəzəri və hüquqi əsaslarını, şəhər nəqliyyat sistemlərinin davamlı inkişaf ilkələrini və mikro/makro modelləşdirmə konsepsiyalarını izah edir.

2. 2

   CLO 2: Yol-nəqliyyat şəbəkələrində nəqliyyat və piyada axınlarının parametrlərini toplayır, müasir i̇t/gis və detektor məlumatlarını təhlil və emal edir.

3. 3

   CLO 3: Şəhərlərdə yol şəbəkəsinin buraxılış qabiliyyətini, svetofor tənzimləmə fazalarını, kəsişmələrin geo-layihələndirilməsini və parklama infrastrukturunu hesabla və optimallaşdırır.

4. 4

   CLO 4: Nəqliyyat tələbatının proqnozlaşdırılması üçün klassik 4-pilləli modelləşdirmə (4-step model) və nəqliyyat axınlarının paylanması alqoritmlərini (highway capacity manual / VISSIM / VISUM mühitində) işləyib hazırlayır.

5. 5

   CLO 5: İntellektual nəqliyyat sistemləri (i̇ns/its), i̇ctimai nəqliyyatın üstünlük intervalları (brt/lrt) və yol hərəkəti təhlükəsizliyi audi̇t-i üzrə riskləri və effektivliyi qiymətləndirir.

6. 6

   CLO 6: Ekoloji təsir (emissiya və səs-küy), şəhər harəkətliliyi (sustainable urban mobility plan - sump) və yhtks-nin texniki-iqtisadi göstəricilərini qiymətləndirir, kompleks layihələndirmə sənədini təqdim edir.

1. 1.
   Yhtks-nin nəzəri əsasları və şəhər mobilliyi: yhtks-nin məqsədi, tərkibi, normativ-hüquqi bazası. avropa (sustainable urban mobility planning – sump) və abş təcrübəsi.Lecture
2. 2.
   Yol hərəkəti parametrlərinin tədqiqi və məlumatların toplanması: axının intensivliyi, sıxlıq, sürət və buraxılış qabiliyyəti. müasir gps, radar, looper və ai-video analitika detektorları.Lecture
3. 3.
   : nəqliyyat düyünləri və kəsişmələrin layihələndirilməsi: birsəviyyəli və çəkisəviyyəli kəsişmələr, dairəvi hərəkət (roundabouts) və turbo-dairələr. buraxılış qabiliyyətinin HCM metodikası ilə hesabıLecture
4. 4.
   Svetofor tənzimlənməsinin nəzəriyyəsi və layihələndirilməsi: fazaların bölgüsü, kritik axınlar, i̇zləmə intervalı və webster alqoritmi ilə sikl müddətinin hesablanması.Lecture
5. 5.
   : koordinasiyalı svetofor idarəetməsi ("yaşıl dalğa"): şəbəkə daxilində koordinasiya, magistral küçələrdə fazaların sürüşdürülməsi (offset), band-width optimallaşdırılması.Lecture
6. 6.
   İctimai nəqliyyatın təşkili və önlik sistemləri: avtobus zolaqları (dedicated bus lanes), BRT və LRT sistemlərinin nəqliyyat axınına inteqrasiyası. TSP (transit signal priority).Lecture
7. 7.
   Dayanacaq və parklama i̇nfrastrukturunun layihələndirilməsi: parklama tələbatının proqnozlaşdırılması, on-street/off-street parklama, dinamik qiymətləndirmə və parklama idarəetmə sxemləri.Lecture
8. 8.
   Mikro və makro nəqliyyat modelləşdirilməsi: modelləşdirmə proqramlarının (ptv vissim, visum, aimsun) iş prinsipi. 4-pilləli modelləşdirmə (trip generation, distribution, mode choice, assignment).Lecture
9. 9.
   : piyada və mikro-mobillik i̇nfrastrukturunun təşkili: piyada axınlarının təhlili, velosiped zolaqları, skuterlər və "sakit hərəkət zonaları" (traffic calming zones - 30 km/s).Lecture
10. 10.
    Yol hərəkəti təhlükəsizliyi mühəndisliyi və audi̇t: "vision zero" konsepsiyası, qəza ocaqlarının (black spots) tespiti, yol hərəkəti təhlükəsizliyi auditi (rsa) prosedurları.Lecture
11. 11.
    : i̇ntellektual nəqliyyat sistemləri (i̇ns) və dinamik i̇darəetmə: dəyişkən məlumat lövhələri (vms), adaptiv svetofor i̇darəetməsi (scats, scoot), smart şəhər i̇ns arxitekturası.Lecture
12. 12.
    Yhtks-də yük nəqliyyatının və logistikanın tənzimlənməsi: şəhərdaxili yük daşımaları (urban freight), daxilolma məhdudiyyətləri, yük terminalları və "last-mile" logistika zonaları.Lecture
13. 13.
    Ekoloji təsir və davamlı hərəkətlilik (sump): yol hərəkətindən yaranan zərərli qazların (co2, nox) və səs-küyün qiymətləndirilməsi, ekoloji zonaların (low emission zones) salınmasıLecture
14. 14.
    Yhtks-nin texniki-i̇qtisadi qiymətləndirilməsi və tətbiqi: tədbirlərin iqtisadi səmərəliliyi (bcr - benefit-cost ratio), yol istifadəçilərinin vaxt itkisinin iqtisadi dəyəri (voc & vot).Lecture
15. 15.
    Yhtks layihə sənədləşməsi və gələcək trendlər: avtonom nəqliyyat vasitələri (avs) və v2x texnologiyalarının hərəkətin təşkilinə təsiri. YHTKS baş planının yekun tərtibi.Lecture

No reading list has been added.