Rektifikasiya və adsorbsiya prosesləriSyllabus

Subject code

MS-0904

Credits

6

Student workload

180

Semester

Autumn semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Out-of-class hours

a) 81 saat – sərbəst iş b) 54 saat- məsləhət saatı

Rektifikasiya və adsorbsiya fənni kimya, neft-kimya, qaz emalı və əczaçılıq sənayesində qarışıqların ayrılması üçün tətbiq olunan iki fundamental kütlə mübadiləsi prosesini — rektifikasiya və adsorbsiyanı dərindən əhatə edir. fənnin əsas məqsədi magistrlara sənayedə maddələrin ayrılması və təmizlənməsi qurğularının (rektifikasiya qüllələri və adsorberlər) fiziki-kimyəvi mahiyyətini, riyazi modelləşdirilməsini və mühəndislik hesabatlarını mənimsətməkdir. tələbələrin kütlə mübadiləsi qanunlarına əsaslanaraq texnoloji sxemləri analiz etmək, avadanlıqları layihələndirmək və onları idarə etmək bacarıqlarını peşəkar səviyyəyə çatdırmaqdır.

• lecture
• problem-based learning
• seminar
• project-based learning
• presentations
• interactive discussion

No learning outcomes have been added.

1. 1.
   İkilik maye qarışıqlarının rektifikasiyası: material və istilik balanslarının qurulması və işçi xətlərin tənliklərinin çıxarılması.Lecture

   İkilik maye qarışıqlarının rektifikasiyası: material və istilik balanslarının qurulması və işçi xətlərin tənliklərinin çıxarılması.

2. 2.
   Çoxkomponentli qarışıqların rektifikasiya prosesi: fleqma ədədinin və minimal fleqma əmsalının təyin edilməsi üsulları.Lecture

   Çoxkomponentli qarışıqların rektifikasiya prosesi: fleqma ədədinin və minimal fleqma əmsalının təyin edilməsi üsulları.

3. 3.
   Boşqablı rektifikasiya sütunları: boşqabların tipləri (torlu, klapanlı, qapaqlı) və onların hidravlik müqavimətinin hesablanması.Lecture

   Boşqablı rektifikasiya sütunları: boşqabların tipləri (torlu, klapanlı, qapaqlı) və onların hidravlik müqavimətinin hesablanması.

4. 4.
   Dolduruculu (násadlı) rektifikasiya sütunları: müasir doldurucu növləri, faza təması səthi və kütləötürmə əmsallarının tapılması.Lecture

   Dolduruculu (násadlı) rektifikasiya sütunları: müasir doldurucu növləri, faza təması səthi və kütləötürmə əmsallarının tapılması.

5. 5.
   Azeotrop və ekstraktiv rektifikasiya: sənayedə ayrılması çətin olan qarışıqların xüsusi reagentlər vasitəsilə ayrılması texnologiyası.Lecture

   Azeotrop və ekstraktiv rektifikasiya: sənayedə ayrılması çətin olan qarışıqların xüsusi reagentlər vasitəsilə ayrılması texnologiyası.

6. 6.
   Rektifikasiya prosesində enerji səmərəliliyi: i̇stilik nasoslarının tətbiqi və buxar axınlarının rekuperasiyası (istiliyin təkrar istifadəsi).Lecture

   Rektifikasiya prosesində enerji səmərəliliyi: i̇stilik nasoslarının tətbiqi və buxar axınlarının rekuperasiyası (istiliyin təkrar istifadəsi).

7. 7.
   Dövri (fasiləli) rektifikasiya: laboratoriya və kiçiktonnajlı kimya sənayesində rektifikasiya qurğularının kinetikası.Lecture

   Dövri (fasiləli) rektifikasiya: laboratoriya və kiçiktonnajlı kimya sənayesində rektifikasiya qurğularının kinetikası.

8. 8.
   Neftin ilkin emalında fraksiyalı distillə: atmosfer və vakuum rektifikasiya sütunlarının kütlə mübadiləsi xüsusiyyətləri.Lecture

   Neftin ilkin emalında fraksiyalı distillə: atmosfer və vakuum rektifikasiya sütunlarının kütlə mübadiləsi xüsusiyyətləri.

9. 9.
   Sənaye adsorbentlərinin kinetikası və statikası: aktivləşdirilmiş kömür, seolitlər və silikagellərin məsaməli strukturu və seçiciliyi.Lecture

   Sənaye adsorbentlərinin kinetikası və statikası: aktivləşdirilmiş kömür, seolitlər və silikagellərin məsaməli strukturu və seçiciliyi.

10. 10.
    Adsorbsiya izotermləri: lenqmür, freyndlix və BET tənliklərinin kütlə transferi hesablamalarında tətbiqi.Lecture

    Adsorbsiya izotermləri: lenqmür, freyndlix və BET tənliklərinin kütlə transferi hesablamalarında tətbiqi.

11. 11.
    Daimi laylı (hərəkətsiz) adsorberlər: adsorbsiya cəbhəsinin hərəkəti və "udulma dalğası" analizinin riyazi modelləşdirilməsi.Lecture

    Daimi laylı (hərəkətsiz) adsorberlər: adsorbsiya cəbhəsinin hərəkəti və "udulma dalğası" analizinin riyazi modelləşdirilməsi.

12. 12.
    Qaynayan (psevdodaxili) laylı adsorbsiya qurğuları: bərk faza ilə qaz/maye axını arasında intensiv istilik və kütlə mübadiləsi.Lecture

    Qaynayan (psevdodaxili) laylı adsorbsiya qurğuları: bərk faza ilə qaz/maye axını arasında intensiv istilik və kütlə mübadiləsi.

13. 13.
    Qazların təzyiq dəyişməsi ilə adsorbsiyası (psa - pressure swing adsorption): hidrogenin təmizlənməsi və oksigen istehsalında müasir adsorbsiya dövrləri.Lecture

    Qazların təzyiq dəyişməsi ilə adsorbsiyası (psa - pressure swing adsorption): hidrogenin təmizlənməsi və oksigen istehsalında müasir adsorbsiya dövrləri.

14. 14.
    Temperatur dəyişməsi ilə adsorbsiya (tsa - temperature swing adsorption): sənaye qazlarının rütubətdən və karbon qazından təmizlənməsi və adsorbentin regenerasiyası.Lecture

    Temperatur dəyişməsi ilə adsorbsiya (tsa - temperature swing adsorption): sənaye qazlarının rütubətdən və karbon qazından təmizlənməsi və adsorbentin regenerasiyası.

15. 15.
    Sənaye tullantı sularının adsorbsiya üsulu ilə təmizlənməsi: ağır metalların və üzvi çirkləndiricilərin bərk adsorbentlər tərəfindən tutulmasının kütləötürmə mexanizmi.Lecture

    Sənaye tullantı sularının adsorbsiya üsulu ilə təmizlənməsi: ağır metalların və üzvi çirkləndiricilərin bərk adsorbentlər tərəfindən tutulmasının kütləötürmə mexanizmi.

No reading list has been added.