Subject · Ekologiya mühəndisliyi

Rektifikasiya və adsorbsiya prosesləriTopics

MS-09046 creditsAutumn semesterElective2025-2026

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

15 topics
  1. 1. İkilik maye qarışıqlarının rektifikasiyası: material və istilik balanslarının qurulması və işçi xətlərin tənliklərinin çıxarılması.

    Lecture1

    İkilik maye qarışıqlarının rektifikasiyası: material və istilik balanslarının qurulması və işçi xətlərin tənliklərinin çıxarılması.

  2. 2. Çoxkomponentli qarışıqların rektifikasiya prosesi: fleqma ədədinin və minimal fleqma əmsalının təyin edilməsi üsulları.

    Lecture2

    Çoxkomponentli qarışıqların rektifikasiya prosesi: fleqma ədədinin və minimal fleqma əmsalının təyin edilməsi üsulları.

  3. 3. Boşqablı rektifikasiya sütunları: boşqabların tipləri (torlu, klapanlı, qapaqlı) və onların hidravlik müqavimətinin hesablanması.

    Lecture3

    Boşqablı rektifikasiya sütunları: boşqabların tipləri (torlu, klapanlı, qapaqlı) və onların hidravlik müqavimətinin hesablanması.

  4. 4. Dolduruculu (násadlı) rektifikasiya sütunları: müasir doldurucu növləri, faza təması səthi və kütləötürmə əmsallarının tapılması.

    Lecture4

    Dolduruculu (násadlı) rektifikasiya sütunları: müasir doldurucu növləri, faza təması səthi və kütləötürmə əmsallarının tapılması.

  5. 5. Azeotrop və ekstraktiv rektifikasiya: sənayedə ayrılması çətin olan qarışıqların xüsusi reagentlər vasitəsilə ayrılması texnologiyası.

    Lecture5

    Azeotrop və ekstraktiv rektifikasiya: sənayedə ayrılması çətin olan qarışıqların xüsusi reagentlər vasitəsilə ayrılması texnologiyası.

  6. 6. Rektifikasiya prosesində enerji səmərəliliyi: i̇stilik nasoslarının tətbiqi və buxar axınlarının rekuperasiyası (istiliyin təkrar istifadəsi).

    Lecture6

    Rektifikasiya prosesində enerji səmərəliliyi: i̇stilik nasoslarının tətbiqi və buxar axınlarının rekuperasiyası (istiliyin təkrar istifadəsi).

  7. 7. Dövri (fasiləli) rektifikasiya: laboratoriya və kiçiktonnajlı kimya sənayesində rektifikasiya qurğularının kinetikası.

    Lecture7

    Dövri (fasiləli) rektifikasiya: laboratoriya və kiçiktonnajlı kimya sənayesində rektifikasiya qurğularının kinetikası.

  8. 8. Neftin ilkin emalında fraksiyalı distillə: atmosfer və vakuum rektifikasiya sütunlarının kütlə mübadiləsi xüsusiyyətləri.

    Lecture8

    Neftin ilkin emalında fraksiyalı distillə: atmosfer və vakuum rektifikasiya sütunlarının kütlə mübadiləsi xüsusiyyətləri.

  9. 9. Sənaye adsorbentlərinin kinetikası və statikası: aktivləşdirilmiş kömür, seolitlər və silikagellərin məsaməli strukturu və seçiciliyi.

    Lecture9

    Sənaye adsorbentlərinin kinetikası və statikası: aktivləşdirilmiş kömür, seolitlər və silikagellərin məsaməli strukturu və seçiciliyi.

  10. 10. Adsorbsiya izotermləri: lenqmür, freyndlix və BET tənliklərinin kütlə transferi hesablamalarında tətbiqi.

    Lecture10

    Adsorbsiya izotermləri: lenqmür, freyndlix və BET tənliklərinin kütlə transferi hesablamalarında tətbiqi.

  11. 11. Daimi laylı (hərəkətsiz) adsorberlər: adsorbsiya cəbhəsinin hərəkəti və "udulma dalğası" analizinin riyazi modelləşdirilməsi.

    Lecture11

    Daimi laylı (hərəkətsiz) adsorberlər: adsorbsiya cəbhəsinin hərəkəti və "udulma dalğası" analizinin riyazi modelləşdirilməsi.

  12. 12. Qaynayan (psevdodaxili) laylı adsorbsiya qurğuları: bərk faza ilə qaz/maye axını arasında intensiv istilik və kütlə mübadiləsi.

    Lecture12

    Qaynayan (psevdodaxili) laylı adsorbsiya qurğuları: bərk faza ilə qaz/maye axını arasında intensiv istilik və kütlə mübadiləsi.

  13. 13. Qazların təzyiq dəyişməsi ilə adsorbsiyası (psa - pressure swing adsorption): hidrogenin təmizlənməsi və oksigen istehsalında müasir adsorbsiya dövrləri.

    Lecture13

    Qazların təzyiq dəyişməsi ilə adsorbsiyası (psa - pressure swing adsorption): hidrogenin təmizlənməsi və oksigen istehsalında müasir adsorbsiya dövrləri.

  14. 14. Temperatur dəyişməsi ilə adsorbsiya (tsa - temperature swing adsorption): sənaye qazlarının rütubətdən və karbon qazından təmizlənməsi və adsorbentin regenerasiyası.

    Lecture14

    Temperatur dəyişməsi ilə adsorbsiya (tsa - temperature swing adsorption): sənaye qazlarının rütubətdən və karbon qazından təmizlənməsi və adsorbentin regenerasiyası.

  15. 15. Sənaye tullantı sularının adsorbsiya üsulu ilə təmizlənməsi: ağır metalların və üzvi çirkləndiricilərin bərk adsorbentlər tərəfindən tutulmasının kütləötürmə mexanizmi.

    Lecture15

    Sənaye tullantı sularının adsorbsiya üsulu ilə təmizlənməsi: ağır metalların və üzvi çirkləndiricilərin bərk adsorbentlər tərəfindən tutulmasının kütləötürmə mexanizmi.