General information
- Subject code
- İF-3938y
- Credits
- 6
- Student workload
- 180
- Semester
- Autumn semester
- Academic year
- —
- Subject type
- Mandatory
- Form of education
- Full-time
- Language of instruction
- Azerbaijani
- In-class hours
- a) mühazirə-15. b)seminar-30, c) laboratoriya-15
- Out-of-class hours
- a) TSİ-90, b) MRTSİ-30
About the subject
«mühəndis və kompüter qrafikası» fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmə¬lərini və mühəndis və kompüter qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən ümumitexniki fənlərdən biridir. «mühəndis və kompüter qrafikası»nın öyrənilməsində əsas məqsəd: rəqəmli hesablama kompleksləri və ənənəvi üsullarda istifadə olunan vasitələrlə cizgilərin realistik 3d modellərin alınması, 2d cizgi¬lərin və sxemlərin çəkilməsi, hesablan¬ması, emalı, saxlanması, redaktəsi, çapı və s ilə məş¬ğul olan sahədir. «mühəndis və kompüter qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin for¬malaş¬ması və mənimsənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.
Teaching methods
- lecture
- laboratory work
- interactive discussion
- seminar
Course learning outcomes (CLO)
No learning outcomes have been added.
Topic plan
- 1.Mühəndis və kompüter qrafikasının pred¬meti. rastr, vektor, fraktal qrafikanın for¬ma¬tı və proqram təminatları. rənglər haq¬qında. çertyojların tərtibi üçün bəzi stan¬dartlar. həndəsi qurmalar.(m)Lecture
- 2.Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. əsas yazının yerinə yetirilməsi.(s)Seminar
- 3.Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)Laboratory
- 4.Həndəsi qurmalar. qovuşmalar. i̇ki düz xəttin qo¬vuş¬¬ması. düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuş¬ması. sadə konturların çəkil¬məsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1- ci məsələ).(s)Seminar
- 5.Nöqtə. nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. düz xəttin proyek¬siyaları, izləri və əsl boyu-nun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). nöqtənin düz xəttə mənsub olması. i̇ki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri.(m)Lecture
- 6.Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)Seminar
- 7.Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)Seminar
- 8.Line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)Laboratory
- 9.Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-ci məsələ).(s)Seminar
- 10.Müstəvinin verilmə üsulları. nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti.(m)Lecture
- 11.Duz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt parçasının əsl boyunun qurulması. i̇ki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziy-yətinə aid məşğələ.(s)Seminar
- 12.Lab.№2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.(l)Laboratory
- 13.Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müs¬təvilər. düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal).(s)Seminar
- 14.Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin orto¬qo¬nal proyeksiyaları. nöqtə və xətlərin səth¬lərə mənsubluğu. səthlərin düz xət və müs¬təvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(m)Lecture
- 15.Səthlərin (prizma, piramida, silindr, konus) çertyojda təsviri. nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4)--ci məsələ).(s)Seminar
- 16.Stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.(l)Laboratory
- 17.Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5-ci məsələ, ənənəvi üsulla və autocad proqramında).(s)Seminar
- 18.Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5-ci məsələ, ənənəvi üsulla və autocad proqramında).(s)Seminar
- 19.Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. naturadan detalların görünüşl-ərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qay¬dası. aksonometrik proyeksiyalar haq-qında.(m)Lecture
- 20.Kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(s)Seminar
- 21.Lab.№3. üçbucaq müstəvisinin kompleks cizgisinin çəkilməsi (l)Laboratory
- 22.Yivli. standart yivli birləşdirici detalların cizgilərininə aid məş¬ğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (7-ci məsələ).(s)Seminar
- 23.Detal birləşmələri haqqında ümumi məlu¬mat. detallarda və bir¬ləş¬mələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. standart yivli de-tal¬¬ların cizgisi. detal birləşmələrində isti¬fadə edilən emprik düs¬tur¬lar. bolt birləşməsi1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (8-ci məsələ). qaynaq, le¬him və yapışqan birləşmələrinin çertyoj-da təsviri. digər növ birləşmələr və ötür¬mə¬lərin cizgidə təsviri. prinsipial elektrik sxe¬minin tərtibi qaydası və elementlərin qrafiki işarəsi.(m)Lecture
- 24.Yivli birləşmələr. emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ.(s)Seminar
- 25.Sökülməyən birləşmələr, birləşmələrin digər növləri və ötürmələr. qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təs¬viri və işarə olunmasına aid məşğələ. (s)Seminar
- 26.Lab.№4. prinsipial elektrik sxemlərinin qrafiki elementlətrindən ibarət blokların yaradılması və faylda saxlanması. blok kimi faylda saxlanmış prinsipial elektrik sxeminin qrafiki elementlərindən istifadə etməklə onun tərtibi.(l)Laboratory
- 27.Eskizlər və işçi çertyojlar. yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələş-mə¬lər haqqında. təsnifat cədvəli. yığım vahi¬dinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(m)Lecture
- 28.Prinsipial elektrik sxeminin tərtibi və elementlərinin qrafiki şərti işarələnməsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (9-ci məsələ).(s)Seminar
- 29.Eskizlər. eskizlər haqqında məlumat, yerinə-yetirilməsi ardıcıllığı və tətbiq sahələri. yığımın ümumi görünüş cizgisi. yığım cizgisində istifadə edilən şərtiliklər və sadələşdirmələr. yığım vahidinin ümumi görünüş cizgi¬sinin oxunması və eskizinin çəkilməsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (10-ci məsələ).(s)Seminar
- 30.Lab.№5. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redaktəsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, 3d modeldən 2d cizgilərinin alınması, çapı.(l)Laboratory
- 31.Vizualizasiya. kamera, tekstura, material, işıqdan istifadə etmək¬lə detalların realistik (render) təsvirlərinin alınması ardıcıllığı. modellərin çapı. 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(m)Lecture
- 32.Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin hissələrinin autocad proqramında 3d model kimi yerinə yetirilməsi və vizualizasiyası-dizaynı. i̇nventor əlavəsinin tətbiqilə 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(s)Seminar
- 33.Cizgilərin çapı.(l)Laboratory
- 34.1-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.Independent work
- 35.-ci tapşırıq: maillikdən istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.Independent work
- 36.3-cü tapşırıq: verilmiş koordinatlarla nöqtənin hər üç proyeksiyasının epürdə və fəzada qurulması.Independent work
- 37.4-cü tapşırıq: xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilə kəsilmiş fəza fiqu¬runun hər üç proyeksiyasının qurulması.Independent work
- 38.5-ci tapşırıq: i̇ki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsik¬lərin verilməsi.Independent work
- 39.6-ci tapşırıq: əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik verməklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.Independent work
- 40.7-ci tapşırıq: sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart bir¬ləş¬dirici detalların ölçülərini standartdan seçməklə çəkilməsi.Independent work
- 41.8-ci tapşırıq: bolt birləşməsiIndependent work
- 42.9-cu tapşırıq: naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.Independent work
- 43.10-cu tapşırıq: verilmiş yığım vahidinin ümumi görünüş çertyojundan bir ədəd detalın eskizinin çəkilməsi.Independent work
Reading list
No reading list has been added.
Assessment
| Form | Description | Score | Related CLO |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |