Subject · Electrical and electronics engineering

Mühəndis və kompüter qrafikasıTopics

İF-3938y6 creditsAutumn semesterMandatory

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

43 topics

1. Mühəndis və kompüter qrafikasının pred¬meti. rastr, vektor, fraktal qrafikanın for¬ma¬tı və proqram təminatları. rənglər haq¬qında. çertyojların tərtibi üçün bəzi stan¬dartlar. həndəsi qurmalar.(m)
Lecture
2. Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. əsas yazının yerinə yetirilməsi.(s)
Seminar
3. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)
Laboratory
4. Həndəsi qurmalar. qovuşmalar. i̇ki düz xəttin qo¬vuş¬¬ması. düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuş¬ması. sadə konturların çəkil¬məsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1- ci məsələ).(s)
Seminar
5. Nöqtə. nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. düz xəttin proyek¬siyaları, izləri və əsl boyu-nun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). nöqtənin düz xəttə mənsub olması. i̇ki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri.(m)
Lecture
6. Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)
Seminar
7. Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)
Seminar
8. Line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)
Laboratory
9. Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-ci məsələ).(s)
Seminar
10. Müstəvinin verilmə üsulları. nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti.(m)
Lecture
11. Duz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt parçasının əsl boyunun qurulması. i̇ki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziy-yətinə aid məşğələ.(s)
Seminar
12. Lab.№2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.(l)
Laboratory
13. Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müs¬təvilər. düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal).(s)
Seminar
14. Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin orto¬qo¬nal proyeksiyaları. nöqtə və xətlərin səth¬lərə mənsubluğu. səthlərin düz xət və müs¬təvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(m)
Lecture
15. Səthlərin (prizma, piramida, silindr, konus) çertyojda təsviri. nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4)--ci məsələ).(s)
Seminar
16. Stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.(l)
Laboratory
17. Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5-ci məsələ, ənənəvi üsulla və autocad proqramında).(s)
Seminar
18. Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5-ci məsələ, ənənəvi üsulla və autocad proqramında).(s)
Seminar
19. Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. naturadan detalların görünüşl-ərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qay¬dası. aksonometrik proyeksiyalar haq-qında.(m)
Lecture
20. Kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(s)
Seminar
21. Lab.№3. üçbucaq müstəvisinin kompleks cizgisinin çəkilməsi (l)
Laboratory
22. Yivli. standart yivli birləşdirici detalların cizgilərininə aid məş¬ğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (7-ci məsələ).(s)
Seminar
23. Detal birləşmələri haqqında ümumi məlu¬mat. detallarda və bir¬ləş¬mələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. standart yivli de-tal¬¬ların cizgisi. detal birləşmələrində isti¬fadə edilən emprik düs¬tur¬lar. bolt birləşməsi1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (8-ci məsələ). qaynaq, le¬him və yapışqan birləşmələrinin çertyoj-da təsviri. digər növ birləşmələr və ötür¬mə¬lərin cizgidə təsviri. prinsipial elektrik sxe¬minin tərtibi qaydası və elementlərin qrafiki işarəsi.(m)
Lecture
24. Yivli birləşmələr. emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ.(s)
Seminar
25. Sökülməyən birləşmələr, birləşmələrin digər növləri və ötürmələr. qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təs¬viri və işarə olunmasına aid məşğələ. (s)
Seminar
26. Lab.№4. prinsipial elektrik sxemlərinin qrafiki elementlətrindən ibarət blokların yaradılması və faylda saxlanması. blok kimi faylda saxlanmış prinsipial elektrik sxeminin qrafiki elementlərindən istifadə etməklə onun tərtibi.(l)
Laboratory
27. Eskizlər və işçi çertyojlar. yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələş-mə¬lər haqqında. təsnifat cədvəli. yığım vahi¬dinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(m)
Lecture
28. Prinsipial elektrik sxeminin tərtibi və elementlərinin qrafiki şərti işarələnməsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (9-ci məsələ).(s)
Seminar
29. Eskizlər. eskizlər haqqında məlumat, yerinə-yetirilməsi ardıcıllığı və tətbiq sahələri. yığımın ümumi görünüş cizgisi. yığım cizgisində istifadə edilən şərtiliklər və sadələşdirmələr. yığım vahidinin ümumi görünüş cizgi¬sinin oxunması və eskizinin çəkilməsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (10-ci məsələ).(s)
Seminar
30. Lab.№5. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redaktəsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, 3d modeldən 2d cizgilərinin alınması, çapı.(l)
Laboratory
31. Vizualizasiya. kamera, tekstura, material, işıqdan istifadə etmək¬lə detalların realistik (render) təsvirlərinin alınması ardıcıllığı. modellərin çapı. 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(m)
Lecture
32. Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin hissələrinin autocad proqramında 3d model kimi yerinə yetirilməsi və vizualizasiyası-dizaynı. i̇nventor əlavəsinin tətbiqilə 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(s)
Seminar
33. Cizgilərin çapı.(l)
Laboratory
34. 1-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.
Independent work
35. -ci tapşırıq: maillikdən istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.
Independent work
36. 3-cü tapşırıq: verilmiş koordinatlarla nöqtənin hər üç proyeksiyasının epürdə və fəzada qurulması.
Independent work
37. 4-cü tapşırıq: xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilə kəsilmiş fəza fiqu¬runun hər üç proyeksiyasının qurulması.
Independent work
38. 5-ci tapşırıq: i̇ki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsik¬lərin verilməsi.
Independent work
39. 6-ci tapşırıq: əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik verməklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.
Independent work
40. 7-ci tapşırıq: sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart bir¬ləş¬dirici detalların ölçülərini standartdan seçməklə çəkilməsi.
Independent work
41. 8-ci tapşırıq: bolt birləşməsi
Independent work
42. 9-cu tapşırıq: naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.
Independent work
43. 10-cu tapşırıq: verilmiş yığım vahidinin ümumi görünüş çertyojundan bir ədəd detalın eskizinin çəkilməsi.
Independent work

Mühəndis və kompüter qrafikasıTopics

Topic plan

1. Mühəndis və kompüter qrafikasının pred¬meti. rastr, vektor, fraktal qrafikanın for¬ma¬tı və proqram təminatları. rənglər haq¬qında. çertyojların tərtibi üçün bəzi stan¬dartlar. həndəsi qurmalar.(m)

2. Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. əsas yazının yerinə yetirilməsi.(s)

3. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)

4. Həndəsi qurmalar. qovuşmalar. i̇ki düz xəttin qo¬vuş¬¬ması. düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuş¬ması. sadə konturların çəkil¬məsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1- ci məsələ).(s)

6. Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)

7. Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(s)

8. Line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(l)

9. Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-ci məsələ).(s)

10. Müstəvinin verilmə üsulları. nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti.(m)

11. Duz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt parçasının əsl boyunun qurulması. i̇ki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziy-yətinə aid məşğələ.(s)

12. Lab.№2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.(l)

13. Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müs¬təvilər. düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal).(s)

14. Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin orto¬qo¬nal proyeksiyaları. nöqtə və xətlərin səth¬lərə mənsubluğu. səthlərin düz xət və müs¬təvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(m)

15. Səthlərin (prizma, piramida, silindr, konus) çertyojda təsviri. nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4)--ci məsələ).(s)

16. Stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.(l)

19. Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. naturadan detalların görünüşl-ərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qay¬dası. aksonometrik proyeksiyalar haq-qında.(m)

20. Kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(s)

21. Lab.№3. üçbucaq müstəvisinin kompleks cizgisinin çəkilməsi (l)

22. Yivli. standart yivli birləşdirici detalların cizgilərininə aid məş¬ğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (7-ci məsələ).(s)

24. Yivli birləşmələr. emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ.(s)

25. Sökülməyən birləşmələr, birləşmələrin digər növləri və ötürmələr. qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təs¬viri və işarə olunmasına aid məşğələ. (s)

26. Lab.№4. prinsipial elektrik sxemlərinin qrafiki elementlətrindən ibarət blokların yaradılması və faylda saxlanması. blok kimi faylda saxlanmış prinsipial elektrik sxeminin qrafiki elementlərindən istifadə etməklə onun tərtibi.(l)

27. Eskizlər və işçi çertyojlar. yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələş-mə¬lər haqqında. təsnifat cədvəli. yığım vahi¬dinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(m)

28. Prinsipial elektrik sxeminin tərtibi və elementlərinin qrafiki şərti işarələnməsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (9-ci məsələ).(s)

30. Lab.№5. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redaktəsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, 3d modeldən 2d cizgilərinin alınması, çapı.(l)

31. Vizualizasiya. kamera, tekstura, material, işıqdan istifadə etmək¬lə detalların realistik (render) təsvirlərinin alınması ardıcıllığı. modellərin çapı. 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(m)

32. Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin hissələrinin autocad proqramında 3d model kimi yerinə yetirilməsi və vizualizasiyası-dizaynı. i̇nventor əlavəsinin tətbiqilə 3d modeldən avtomatik 2d cizgilərin qurulması.(s)

33. Cizgilərin çapı.(l)

34. 1-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.

35. -ci tapşırıq: maillikdən istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.

36. 3-cü tapşırıq: verilmiş koordinatlarla nöqtənin hər üç proyeksiyasının epürdə və fəzada qurulması.

37. 4-cü tapşırıq: xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilə kəsilmiş fəza fiqu¬runun hər üç proyeksiyasının qurulması.

38. 5-ci tapşırıq: i̇ki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsik¬lərin verilməsi.

39. 6-ci tapşırıq: əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik verməklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.

40. 7-ci tapşırıq: sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart bir¬ləş¬dirici detalların ölçülərini standartdan seçməklə çəkilməsi.

41. 8-ci tapşırıq: bolt birləşməsi

42. 9-cu tapşırıq: naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.

43. 10-cu tapşırıq: verilmiş yığım vahidinin ümumi görünüş çertyojundan bir ədəd detalın eskizinin çəkilməsi.