General information
- Subject code
- MS-1207
- Credits
- 6
- Student workload
- 0
- Semester
- Autumn semester
- Academic year
- 2026-2027
- Subject type
- Elective
- Form of education
- Full-time
- Language of instruction
- Azerbaijani
- In-class hours
- a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar
- Out-of-class hours
- a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı
About the subject
Bu fənn optik gücləndiricilərin iş prinsiplərini, növlərini, quruluşunu və optik rabitə sistemlərində tətbiq xüsusiyyətlərini öyrənir. fənn çərçivəsində erbium qatqılı lif gücləndiriciləri (edfa), raman və yarımkeçirici optik gücləndiricilər, onların əsas parametrləri, gücləndirmə əmsalı, səs-küy göstəriciləri və enerji xarakteristikaları araşdırılır.
Teaching methods
- lecture
- project-based learning
- interactive discussion
- problem-based learning
- teamwork
- seminar
- case study
- presentations
Course learning outcomes (CLO)
No learning outcomes have been added.
Topic plan
- 1.Optik gücləndiricilərə giriş və onların rabitə sistemlərində roluLecture
Optik gücləndiricilərin təyinatı, iş prinsipləri, əsas növləri və optik rabitə sistemlərində tətbiq sahələri öyrənilir. optik siqnalların regenerasiyasız gücləndirilməsi, ötürmə məsafəsinin artırılması və optik gücləndiricilərin rabitə xəttinin energetik balansına təsiri araşdırılır.
- 2.Edfa – erbium qatqılı lifli optik gücləndiriciLecture
Erbium qatqılı lifli optik gücləndiricilərin (edfa) quruluşu, enerji səviyyələri, nasoslama üsulları, gücləndirmə mexanizmi və spektral xüsusiyyətləri öyrənilir. edfa-nın magistral və WDM optik rabitə sistemlərində tətbiqi, giriş və çıxış gücləri arasındakı əlaqə araşdırılır.
- 3.Çoxpilləli EDFA sistemində ümumi gain və OSNR hesablanması.Lecture
Çoxpilləli EDFA sistemlərində gücləndirmə əmsalının, ümumi optik güclənmənin və optik siqnal-küy nisbətinin (osnr) hesablanma üsulları öyrənilir. gücləndirmə pillələrinin sayı, səs-küyün toplanması və gücləndiricilərin ardıcıl birləşdirilməsinin sistem göstəricilərinə təsiri araşdırılır.
- 4.Optik gücləndiricilərin əsas parametrləri və səs-küyLecture
Optik gücləndiricilərin gücləndirmə əmsalı, çıxış gücü, doyma gücü, gücləndirmə spektri, səs-küy əmsalı və dinamik diapazonu araşdırılır. gücləndirmə prosesində yaranan spontan emissiya səs-küyü və onun siqnalın keyfiyyətinə təsiri öyrənilir
- 5.Raman və yarımkeçirici optik gücləndiricilərLecture
Raman optik gücləndiricilərinin və yarımkeçirici optik gücləndiricilərin (soa) quruluşu, iş prinsipləri, gücləndirmə mexanizmləri və tətbiq xüsusiyyətləri öyrənilir. bu gücləndiricilərin EDFA ilə müqayisəsi, spektral imkanları, səs-küy xüsusiyyətləri və optik şəbəkələrdə istifadə imkanları araşdırılır.
- 6.Optik gücləndiricilərin kaskadlaşdırılması və sistem hesablamalarıLecture
Optik gücləndiricilərin ardıcıl birləşdirilməsi, güc büdcəsinin hesablanması, lifdə zəifləmənin kompensasiyası və kaskad sistemlərində səs-küyün toplanması öyrənilir. gücləndiricilərarası məsafənin, giriş və çıxış güclərinin, həmçinin gücləndirmə əmsalının sistemin işinə təsiri təhlil edilir.
- 7.Magistral optik şəbəkələrin arxitekturasıLecture
Magistral optik şəbəkələrin quruluşu, topologiyaları, əsas komponentləri və layihələndirmə prinsipləri öyrənilir. nöqtədən-nöqtəyə, halqavari və torşəkilli topologiyalar, optik ötürmə sistemləri, gücləndirici qovşaqlar və şəbəkələrarası əlaqələr araşdırılır.
- 8.Wdm/dwdm magistral şəbəkələriLecture
Dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (wdm) və sıx dalğa uzunluğu sıxlaşdırması (dwdm) texnologiyalarının iş prinsipləri, kanal planlaşdırılması, optik multipleksor və demultipleksorların funksiyaları öyrənilir. kanal aralığı, spektral resurslardan istifadə və çoxkanallı ötürmənin xüsusiyyətləri araşdırılır.
- 9.Dwdm sistemində kanal sayı və ümumi ötürmə qabiliyyətinin hesablanması.Lecture
Dwdm sistemlərində istifadə olunan spektral diapazon, kanal aralığı, kanal sayı və hər kanal üzrə ötürmə sürəti əsasında ümumi ötürmə qabiliyyətinin hesablanması üsulları öyrənilir. spektral resursların səmərəli istifadəsi və kanal parametrlərinin sistemin tutumuna təsiri araşdırılır.
- 10.Uzunməsafəli optik rabitə xətlərinin layihələndirilməsiLecture
Uzunməsafəli optik rabitə xətlərinin layihələndirilməsində istifadə olunan optik lifin parametrləri, zəifləmə, dispersiya, güc büdcəsi, gücləndiricilərin yerləşdirilməsi və ötürmə məsafəsinin hesablanması öyrənilir. xəttin energetik və keyfiyyət göstəricilərinin qiymətləndirilməsi prinsipləri araşdırılır.
- 11.Roadm, OADM və çevik optik şəbəkələrLecture
Optik kanalların əlavə edilməsi, çıxarılması və marşrutlaşdırılması üçün istifadə olunan OADM və ROADM qurğularının quruluşu, iş prinsipləri və idarəetmə imkanları öyrənilir. çevik optik şəbəkələr, spektral resursların dinamik bölüşdürülməsi və optik kanalların çevik idarə olunması araşdırılır.
- 12.Roadm əsaslı magistral şəbəkənin strukturunun qurulması.Lecture
Roadm qurğuları əsasında magistral optik şəbəkənin strukturunun formalaşdırılması, qovşaqların yerləşdirilməsi, optik kanalların marşrutlaşdırılması və dalğa uzunluqlarının planlaşdırılması öyrənilir. şəbəkənin genişləndirilməsi, çevik idarə olunması və ehtiyat marşrutların təşkili prinsipləri araşdırılır.
- 13.Magistral şəbəkələrin monitorinqi, etibarlılığı və müasir inkişaf istiqamətləriLecture
Magistral optik şəbəkələrin texniki vəziyyətinin monitorinqi, performans göstəricilərinin izlənməsi, nasazlıqların aşkarlanması və etibarlılığın təmin edilməsi üsulları öyrənilir. avtomatlaşdırılmış idarəetmə, intellektual monitorinq və proqramla idarə olunan optik şəbəkələrin inkişaf istiqamətləri araşdırılır.
- 14.Magistral optik xəttdə nasazlığın müəyyənləşdirilməsi və OTDR nəticəsinin təhlili.Lecture
Optik zaman oblastında reflektometriya (otdr) üsulunun iş prinsipi, ölçmə parametrləri və reflektogramların təhlili öyrənilir. optik lifdə qırılma, birləşmə itkiləri, konnektor qüsurları və digər hadisələrin müəyyənləşdirilməsi, nasazlığın məsafəsinin və xəttin zəifləməsinin qiymətləndirilməsi araşdırılır.
- 15.Optik gücləndiricilər və magistral şəbəkələrin nəticəsi.Lecture
Optik gücləndiricilərin, wdm/dwdm texnologiyalarının, ROADM qurğularının və magistral optik şəbəkələrin layihələndirilməsi prinsipləri ümumiləşdirilir. gücləndirmə əmsalı, osnr, ötürmə qabiliyyəti, güc büdcəsi, etibarlılıq və monitorinq göstəriciləri əsasında kompleks sistem təhlili aparılır.
- 16.Optik linkin güc büdcəsinin hesablanması. edfa-nın gücləndirmə əmsalının və çıxış gücünün hesablanması.Seminar
Optik rabitə xəttinin güc büdcəsinin hesablanması, optik lifdə zəifləmə, birləşdirici və konnektor itkilərinin müəyyənləşdirilməsi üsulları öyrənilir. EDFA gücləndiricisinin giriş və çıxış gücləri, gücləndirmə əmsalı və xəttin energetik balansı üzrə hesablama məsələləri yerinə yetirilir.
- 17.Gain, NF və OSNR hesablamaları. edfa–raman–soa müqayisəsi və tətbiq sahəsinin seçilməsi.Seminar
Optik gücləndiricilərin gücləndirmə əmsalının (gain), səs-küy əmsalının (nf) və optik siqnal-küy nisbətinin (osnr) hesablanma üsulları araşdırılır. edfa, raman və yarımkeçirici optik gücləndiricilərin iş prinsipləri, texniki göstəriciləri, üstünlükləri və məhdudiyyətləri müqayisə edilir.
- 18.Çoxpilləli EDFA sistemində ümumi gain və OSNR hesablanması. magistral şəbəkə topologiyasının seçilməsi və layihələndirilməsi.Seminar
Çoxpilləli EDFA sistemlərində ümumi gücləndirmə əmsalının və OSNR göstəricisinin hesablanması, gücləndiricilərarası məsafənin və səs-küyün sistemin keyfiyyətinə təsiri öyrənilir. magistral optik şəbəkələrin xətti, halqavari və torşəkilli topologiyaları müqayisə edilir, verilmiş texniki tələblərə uyğun şəbəkə strukturunun seçilməsi və layihələndirilməsi üzrə tapşırıqlar yerinə yetirilir.
- 19.Dwdm sistemində kanal sayı və ümumi ötürmə qabiliyyətinin hesablanması. 100–500 km magistral xətt üçün güc büdcəsinin hesablanması.Seminar
Dwdm sistemlərində spektral diapazon, kanal aralığı, kanal sayı və hər kanalın ötürmə sürəti əsasında ümumi ötürmə qabiliyyətinin hesablanması üsulları öyrənilir. 100–500 km uzunluqlu magistral optik xətlər üçün lifin zəifləməsi, birləşmə itkiləri, gücləndiricilərin yerləşdirilməsi və güc büdcəsinin hesablanması üzrə praktiki məsələlər həll edilir.
- 20.Roadm əsaslı magistral şəbəkənin strukturunun qurulması. magistral optik xəttdə nasazlığın müəyyənləşdirilməsi və OTDR nəticəsinin təhlili.Seminar
Roadm qurğuları əsasında magistral optik şəbəkənin strukturunun qurulması, optik kanalların marşrutlaşdırılması və dalğa uzunluqlarının idarə edilməsi prinsipləri öyrənilir. OTDR cihazının iş prinsipi, reflektogramların təhlili, optik lifdə qırılma, birləşmə itkiləri və digər nasazlıqların aşkarlanması üsulları üzrə praktiki tapşırıqlar yerinə yetirilir.
Reading list
No reading list has been added.
Assessment
| Form | Description | Score | Related CLO |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |