PhilosophySyllabus

Subject code

ÜF-1303y-qida-mühəndisliyi

Credits

3

Student workload

90

Semester

Autumn semester

Academic year

2025/2026

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

30

Out-of-class hours

a)45 b)15

The future of azerbaijan will largely depend on the training of highly qualified personnel and competent specialists operating here. in addition to mastering their specialty in depth, the specialists we train must also have a meeting circle, must deeply assimilate the culture of our people, be able to represent it at a high level, master universal and national-spiritual values, and guide them in their practical activities. one of the ways to form these qualities in future specialists is to expand their circle of meetings. for this, it is necessary to introduce them to philosophical knowledge. from this point of view, the development of students' interest in the philosophical understanding of reality, world-historical-cultural process, and human life is one of the goals of the "philosophy" subject.

• lecture
• project-based learning
• interactive discussion
• problem-based learning
• case study
• presentations

1. 1

   CLO 1: .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.

2. 2

   CLO 2: .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.

4. 4

   CLO 4: .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

6. 6

   CLO 6: .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

7. 7

   CLO 7: .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

8. 8

   CLO 8: .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

1. 1.
   Fəlsəfənin predmeti, cəmiyyətin mənəvi həyatında roluLecture

   Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.

   • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
2. 2.
   Ancient philosophyLecture

   The purpose of the subject is to study the origin and development stages of ancient greek and roman philosophy. the ideas of socrates, plato, aristotle and other philosophers are analyzed. the influence of ancient philosophy on later philosophical thought is investigated.

   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
3. 3.
   Qədim və orta əsrlərdə azərbaycanda fəlsəfi fikirLecture

   Bu mövzu azərbaycanda qədim və orta əsrlərdə formalaşmış fəlsəfi fikrin inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə həsr olunur. yerli mütəfəkkirlərin irsi və onların şərq fəlsəfəsində tutduğu yer araşdırılır. milli fəlsəfi ənənələrin formalaşması izah edilir.

   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
4. 4.
   İslam fəlsəfəsiLecture

   Mövzunun məqsədi i̇slam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. fərabi, i̇bn sina, i̇bn rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.

   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
5. 5.
   Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsiLecture

   Bu mövzuda azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur

   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
6. 6.
   Western philosophyLecture

   The purpose of the subject is to study the main development stages and directions of western philosophy. rationalism, empiricism, idealism and other currents are analyzed comparatively. the characteristics of modern western philosophical thought are explained.

   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
7. 7.
   The problem of existence and matter in philosophyLecture

   Philosophical views on existence, matter and their interaction are studied in this topic. the positions of materialism and idealism are compared. various theoretical approaches about the nature of the universe are analyzed.

   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • Ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
8. 8.
   The problem of consciousness in philosophy and modern natural scienceLecture

   The purpose of the topic is to explain the essence, origin and functions of consciousness from a philosophical and scientific point of view. the relationship between consciousness and the brain, artificial intelligence and cognitive problems are discussed. modern scientific approaches are analyzed.

   • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
   • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
   • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
   • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
   • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
   • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
   • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
   • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
9. 9.
   İdrak.elmi idrakın forma və metodlarıLecture

   Изучение исторических событий, внешних связей и внутренней политики в период правления династий кара-коюнлу и ак-коюнлу в азербайджане. просвещение, наука и культура.

   • • род 5: применять навыки сопоставления и установления взаимосвязей между древней историей азербайджана и современным периодом.
   • • род 3: формировать объективную и аргументированную позицию по отдельным вопросам истории азербайджана.
   • • род 4: демонстрировать базовый уровень знаний по изучаемым темам и формулировать собственную аргументированную позицию по рассматриваемым вопросам.
   • • род 1: объяснять основные характеристики периодов истории азербайджана.
   • • род 2: анализировать и разъяснять отдельные дискуссионные вопросы истории азербайджана.
10. 10.
    Laws and categories of dialecticsLecture

    The purpose of the subject is to teach the basic laws and categories of dialectics. the principles of development, change and interaction are explained. the scientific and practical importance of the dialectical method is shown.

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
11. 11.
    Nature as an object of philosophical thoughtsLecture

    In this topic, the essence of nature and its interaction with man are studied from a philosophical point of view. environmental problems and principles of sustainable development are discussed. philosophical foundations of a responsible attitude to nature are explained.

    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
12. 12.
    The human problem in philosophyLecture

    The purpose of the subject is to learn philosophical views about the essence of man, freedom, responsibility and the meaning of life. the human concept is compared in different philosophical schools. factors affecting personality formation are investigated.

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • Ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
13. 13.
    The spiritual life of society. social consciousness, its structure and formsLecture

    In this topic, the essence, structure and main forms of social consciousness are studied. the role of morality, religion, science, law and art in the life of society is analyzed. the importance of moral values ​​in social development is explained.

    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
14. 14.
    Civilization and cultureLecture

    The purpose of the subject is to study the essence and interaction of the concepts of civilization and culture. development characteristics and cultural diversity of world civilizations are analyzed. the impact of globalization on culture is explored.

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
15. 15.
    The ideology of azerbaijanism and its scientific-theoretical foundationsLecture

    In this topic, the formation, principles and scientific-theoretical bases of the ideology of azerbaijanism are studied. the ideas of national unity, statehood, patriotism and multiculturalism are analyzed. the role of azerbaijanism in the development of modern society is explained.

    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

No reading list has been added.