Materialların fizikasıSyllabus

Subject code

İF-36136y

Credits

7

Student workload

210

Semester

Spring semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat - məşğələ c) 15 saat - laboratoriya

Out-of-class hours

a) 90 saat - sərbəst iş b) 60 saat - hazırlıq

Materialların fizikası” fənninin məqsədi «050623 - “materiallar mühəndisliyi”» ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsilalanlara “materialların fizikası” haqqında ətraflı məlumat verməkdir. tələbələrə bu fənni öyrənən zaman klassik elektron nəzəriyyəsi əsasında kristallarda atomlararası rabitənin növləri, kristallik qəfəslərin qüsurları və onların həndəsəsi, kristalların elastiki və plastiki xassələri, nöqtəvi və xətti qüsurlar və s. haqqında geniş məlumatlar verilir. proqramda bərk cisimlərdə rabitə qüvvələrinin təbiətindən, kristallik qüsurlardan və atomların istilik hərəkətlərindən, diamaqnetizm və paramaqnetizmdən də bəhs olunur. fənnin tədrisində məqsəd metalların fizikası haqqında sistemli bilik və bacarıqlar aşılamaq, akademik və sosial-fərdi kompetensiyaları inkişaf etdirmək və möhkəmləndirməkdən ibarətdir.

• lecture
• laboratory work
• interactive discussion
• seminar
• presentations

1. 1

   CLO 1: The subject explains the nature of metals and alloys directly at the quantum and atomic level, based on the fundamental laws of solid state physics. students will gain an understanding of micro-physical processes such as the movement of phonons and electrons in materials, band theory, and the energetics of crystal lattice defects. thanks to this theoretical knowledge, they will be able to fundamentally explain the mechanisms of macroscopic physical properties (heat capacity, superconductivity, electrical conductivity). finally, scientific computing skills will be developed in the creation of advanced materials with special physical properties for device manufacturing.

1. 1.
   The electronic structure of an atom. types of chemical bonds between particles of matter.Lecture

   The study of the structure of the atom, electron layers, as well as ionic, covalent, metallic and other types of chemical bonds formed between the particles of matter.

2. 2.
   Atomic-crystalline structure of metals.Lecture

   Explanation of the internal structure of metals, types of crystal lattices and their spatial structure.

3. 3.
   Brief information about the states of matter.Lecture

   General characteristics of solid, liquid, gas and plasma states of matter, as well as phase transitions.

4. 4.
   The mechanism of the process of crystallization of metals.Lecture

   The process of formation and growth of crystallization centers during the transition from liquid metal to solid.

5. 5.
   Phase, system, component.Lecture

   Basic concepts of thermodynamic systems: phase, constituent components and degrees of freedom of the system.

6. 6.
   Alloys. mechanical mixtures. solid solutions.Lecture

   Classification of alloys consisting of two or more components, conditions for the formation of mechanical mixtures and solid solutions.

7. 7.
   Construction of state diagrams.Lecture

   Principles of construction of state diagrams by thermal analysis method, determination of liquidus and solidus lines.

8. 8.
   Azərbaycanda qaraqoyunlu və ağqoyunlu sülalələrinin hakimiyyətiLecture

   Qaraqoyunlu və ağqoyunlu dövlətlərinin yaranması, idarəçilik sistemi, xarici və daxili siyasəti nəzərdən keçirilir. bu dövlətlərin azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin inkişafına təsiri və regional siyasi proseslərdə mövqeyi işıqlandırılır.

   • • ftn1: azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • ftn3: tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • ftn2: azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • ftn4: tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
   • • ftn5: tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
9. 9.
   State diagrams of stable and unstable chemical compounds.Lecture

   Refinement of state diagrams of systems that form chemical compounds (singular points) between components.

10. 10.
    Point, surface and volume defects present in the real structure of crystallized alloys.Lecture

    Causes of real crystal defects such as vacancies, dislocations, grain boundaries and pores.

11. 11.
    Elastic and plastic deformations. modulus of elasticity.Lecture

    Recoverable (elastic) and irreversible (plastic) changes caused by external force on materials, as well as hooke's law.

12. 12.
    Thermal processingLecture

    Heating, storage and cooling operations (tempering, softening, etc.) performed in order to change the internal structure and properties of the material.

13. 13.
    Pure iron and its alloys.Lecture

    Allotropic changes of iron and basic physical-mechanical properties of iron-carbon (steel, cast iron) alloys.

14. 14.
    Natural and artificial polymers.Lecture

    Classification of polymers with high molecular weight compounds according to their origin, structure and general properties of macromolecular chains.

15. 15.
    Rubber. general and special purpose rubber materials.Lecture

    Rubber vulcanization process, physico-chemical properties and types of general and special purpose rubber materials.

1. Shukurov r.t. metallurgy and thermal processing. baku. 2020