Yerüstü sistemlərin idarəetmə sistemləriSyllabus

Subject code

İFS-4547x

Credits

8

Student workload

165

Semester

Spring semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

45 saat mühazirə 30 saat məşğələ

Out-of-class hours

30 saat – sərbəst iş 135 saat- məsləhət saatı

“i̇fs-4547x yerüstü sistemlərin idarəetmə sistemləri” fənninin məqsədi XTB 050601 – “aerokosmik mühəndisliyi” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün tədris olunan ixtisaslaşmanın seçmə ixtisas fənlərinə aid edilir. fənn modulunun tədrisində məqsəd tələbələrə yerüstü sistemlərin idarəetmə sistemlərinin ümumi təyinatlarını, tərkib hissələrini, texniki xüsusiyyətlərini, iş prinsipini və istismar qaydalarını öyrətməkdən və müvafiq normativ-hüquqi ba¬za haq¬qın¬da kom¬¬petent peşəkar biliklər formalaşdırmaq, sistemli bilik və bacarıqlar aşılamaq, akademik və sosial fərdi kompetensiyaları inkişaf etdirmək və möhkəmləndirməkdən ibarətdir

• lecture
• interactive discussion
• seminar
• presentations

1. 1

   CLO 1: Rabitə sistemlərinin əsaslarını bilməli.

2. 2

   CLO 2: Çoxkanallı rabitə üsullarını tətbiq etməyi bacarmalı.

3. 3

   CLO 3: Yerüstü və aviasiya radiorabitə sistemlərini təsvir etməyi bacarmalı.

4. 4

   CLO 4: Peyk rabitə və aviasiya-kosmik idarəetmə sistemlərinin strukturunu qiymətləndirməyi bacarmalı.

5. 5

   CLO 5: Pilotsuz uçuş aparatlarının idarəetmə sistemlərini analiz etməyi bacarmalı

1. 1.
   Introduction. - general information about the subject. a brief introduction to ground systems and control systems (m)Lecture
2. 2.
   Management. - gender and types of communication (m)Lecture
3. 3.
   Gender and types of communication. management requirements (s)Seminar
4. 4.
   Management. - management requirements[ (m)Lecture
5. 5.
   Linear communication systems. - principles of construction of optical fiber transmission systems (m)Lecture
6. 6.
   - principles of construction of optical-fiber transmission systems (s)Seminar
7. 7.
   Linear communication systems. - communication channels. communication channels and their norms. electrical characteristics of channels and their effect on distance and quality of communication (m)Lecture
8. 8.
   Ground systems. - standards of wireless communication. 1st generation core standards. 2nd generation standards. 3rd generation standards (m)Lecture
9. 9.
   - principles of construction of optical-fiber transmission systems (s)Seminar
10. 10.
    Ground systems. - paging communication. structure diagram of NEC company pager. prs- as personal radio paging systems. a generalized scheme of a pager. schematic diagram of a pager with clock-to-clock transition (m)Lecture
11. 11.
    Ground systems. -trunk communication. mobile and portable radio stations of trank communication system. generalized structural scheme of a single-zone trunk system. multichannel repeater (m)Lecture
12. 12.
    - trunk communication. mobile and portable radio stations of trank communication system. generalized structural scheme of a single-zone trunk system. multichannel repeater (s)Seminar
13. 13.
    Aviation radio communication systems. - structural scheme of communication systems. classification of systems and channels of aviation radiocommunication (m)Lecture
14. 14.
    Aviation systems of ground and air radio communication. - plain radio communication systems (m)Lecture
15. 15.
    - trunk communication. mobile and portable radio stations of trank communication system. generalized structural scheme of a single-zone trunk system. multichannel repeater (s)Seminar
16. 16.
    Azərbaycanın sasanilər və ərəb xilafəti ilə münasibətləriSeminar

    Azərbaycanın sasanilər və ərəb xilafəti ilə münasibətləri mövzusu hər iki dövlətin azərbaycana yürüşləri və onların bölgədə həyata keçirdiyi siyasi fəaliyyəti öyrənir. mövzuda yadelli işğallarına qarşı yerli əhalinin müqaviməti və azadlıq uğrunda mübarizəsi geniş şəkildə araşdırılır. həmçinin, işğalların ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial həyatına təsiri təhlil edilir. bu dövrdə baş verən hadisələrin azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin qorunması və inkişafına təsiri xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. mövzunun öyrənilməsi azərbaycanın erkən orta əsrlər tarixini və dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını daha dərindən anlamağa imkan verir.

    • • ftn2: azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • ftn1: azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • ftn3: tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • ftn4: tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • ftn5: tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
17. 17.
    Multichannel communication systems. - methods of linear separation of signals (m)Lecture
18. 18.
    - structural diagram of communication systems. classification of systems and channels of aviation radiocommunication (s)Seminar
19. 19.
    Multichannel communication systems. - time division (separation) of channels (m)Lecture
20. 20.
    Frequency division (separation) of channels (m)Lecture
21. 21.
    - time division of channels. code division (separation) and scrambling (s) of channelsSeminar
22. 22.
    Azərbaycan xanlıqlar dövründəSeminar

    Xviii əsrin ortalarında azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində meydana gəlmiş xanlıqların ərazisi, sərhədləri, onların idarəetmə formasından bəhs edir.eyni zamanda mövzuda xanlıqların xarici dövlətlərlə olan əlaqələri də işıqlandırır.

    • • ftn3: tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • ftn5: tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • ftn1: azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • ftn2: azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • ftn4: tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
23. 23.
    Multichannel communication systems. - code division (separation) and mix division (m) of channelsLecture
24. 24.
    - time division of channels. code division (separation) and scrambling (s) of channelsSeminar
25. 25.
    Aerospace control systems. - - aircraft satellite communication systems and their characteristics. (m)Lecture
26. 26.
    Aerospace control systems. - - structure of the satellite communication system[ (m)Lecture
27. 27.
    - time division of channels. code division (separation) and scrambling (s) of channelsSeminar
28. 28.
    Unmanned aerial vehicles. - ground control systems of unmanned aerial vehicles (m)Lecture
29. 29.
    -airborne satellite communication systems and their characteristics. satellite communication system structure(s)Seminar
30. 30.
    Management systems. - radio control systems and their composition. flight radio control systems (m)Lecture
31. 31.
    Aircraft satellite communication systems and their characteristics. structure of a satellite communication system (s)Seminar
32. 32.
    Management systems. - autonomous control systems. projectile altitude control (m) - ground control systems of unmanned aerial vehicles (s)Seminar
33. 33.
    Management systems. - ignition systems. the main characteristics of ignition systems (mLecture
34. 34.
    - autonomous control systems. projectile altitude control remote control. basic methods, principles and characteristics of remote control. (s)Seminar
35. 35.
    Management systems. - telemanagement. basic methods, principles and features of telemanagement (m)Lecture

1. 1. s.i. makarenko, v.i. sapozhnikov "communication systems" VAIU 2011 г, 214 стр. 2. o.a. salayev, a.s. osmanov "space and terrestrial radio communication and teleradio broadcasting systems" baku-2020, "msv edition" publishing house, 228 pages. 3. a.t. rahimov "basics of building radio and satellite communication systems" ali textbook for schools. baku-2010. -205 p. 4. «radio relay and satellite transmission systems» sub. ed. a.s. nemirovskogo. moscow "radio and communication" 2016, 316 str.