Mühəndis qrafikasıSillabus

Fənn kodu

IF-3901xSM

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

mühazirə- 15 saat, seminar-30 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

TSİ-45, MRTSİ-30

Mühəndis qrafikası fənni tələbələrə mühəndis obyektlərinin texniki cizgilərini dəqiq və standartlara uyğun hazırlamaq bacarığını öyrədir. Fənn çərçivəsində ikiölçülü və üçölçülü cizgilərin qurulması, görünüş və kəsiklərin çəkilməsi, ölçülərin düzgün göstərilməsi və proyeksiyalardan istifadə kimi əsas mövzular əhatə olunur. Tələbələr mürəkkəb obyektləri sadə elementlərə ayırmaq, cizgiləri oxumaq və analiz etmək, texniki sənədləri hazırlamaq bacarıqlarını mənimsəyirlər. Praktiki məşğələlər tələbələrdə məntiqi düşünmə, məkanda vizual təhlil və texniki kommunikasiya bacarıqlarını inkişaf etdirir. Bu fənn gələcək mühəndislik və konstruksiya fənləri üçün möhkəm təməl rolunu oynayır.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Mühəndis qrafikasının predmeti. Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar. Həndəsi qurmalar.(M)Mühazirə
2. 2.
   Nöqtə. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Düz xəttin proyeksiyaları, izləri və əsl boyunun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). Nöqtənin düz xəttə mənsub olması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri.(M)Mühazirə
3. 3.
   Müstəvinin verilmə üsulları. Nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. Müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti (M)Mühazirə
4. 4.
   Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin ortoqonal proyeksiyaları. Nöqtə və xətlərin səthlərə mənsubluğu. Səthlərin düz xət və müstəvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(M)Mühazirə
5. 5.
   Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Naturadan detalların görünüşlərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qaydası. Aksonometrik proyeksiyalar haqqında.(M)Mühazirə
6. 6.
   Detal birləşmələri haqqında ümumi məlumat. Detallarda və birləşmələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. Standart yivli detalların cizgisi. Detal birləşmələrində istifadə edilən emprik düsturlar. Qaynaq, lehim və yapışqan birləşmələrinin çertyojda təsviri. Digər növ birləşmələr və ötürmələrin cizgidə təsviri.(M)Mühazirə
7. 7.
   Eskizlər və işçi çertyojlar. Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələşmələr haqqında. Təsnifat cədvəli. Yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(M)Mühazirə
8. 8.
   Müasir komputer texnologiyalarında vektor qrafika haqqında ümumi məlumat. AutoCAD proqramında 3D modeldən avtomatik 2D cizgilərin qurulması və çapı. (M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. Əsas yazının yerinə yetirilməsi.(S)Məşğələ
10. 10.
    Həndəsi qurmalar. Qovuşmalar. İki düz xəttin qovuşması. Düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuşması. Sadə konturların çəkilməsinə aid məşğələ. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
11. 11.
    Maillik və konusluğun qurulması (xətkeş və pərgardan və ya AutoCAD proqramından istifadə etməklə). Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
12. 12.
    Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-cü məsələ)(S)Məşğələ
13. 13.
    Duz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. Proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt parçasının əsl boyunun qurulması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətinə aid məşğələ.(S)Məşğələ
14. 14.
    Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müstəvilər. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal).(S)Məşğələ
15. 15.
    Səthlərin (prizma, piramida, silindr, konus) çertyojda təsviri. Nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. Səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4- cü məsələ).(S)Məşğələ
16. 16.
    Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. Sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5- ci məsələ, ənənəvi üsulla və AutoCAD proqramında).(S)Məşğələ
17. 17.
    Kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-cı məsələ)(S)Məşğələ
18. 18.
    Birləşmələr haqda ümumi məlumat. Yivli birləşmələr və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə (bolt, qayka, vint) aid ənənəvi üsulla və ya AutoCAD proqramında 2D cizgi kimi yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. Sİ -in tapşırığının verilməsi (7-ci məsələ)(S)Məşğələ
19. 19.
    Yivli birləşmələr. Emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ.(S)Məşğələ
20. 20.
    Sökülməyən birləşmələr, birləşmələrin digər növləri və ötürmələr. Qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təsviri və işarə olunmasına aid məşğələ. Sİ -in tapşırığının verilməsi (8-ci məsələ) (S)Məşğələ
21. 21.
    Eskizlər. Eskizlər haqqında məlumat, yerinə-yetirilməsi ardıcıllığı və tətbiq sahələri. Naturadan verilmiş yivli detalın eskizinin çəkilməsi ardıcıllığı. Sİ -in tapşırığının verilməsi (9-cu məsələ).(S)Məşğələ
22. 22.
    Yığımın ümumi görünüş cizgisi. Yığım cizgisində istifadə edilən şərtiliklər və sadələşdirmələr. Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin oxunması və hissələnməsinə aid məşğələ. Sİ -in tapşırığının verilməsi (10-cu məsələ).(S)Məşğələ
23. 23.
    Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin oxunması və hissələnməsinə aid məşğələ.(S)Məşğələ

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.