İdarəetmə psixologiyası və sosiologiyasıSillabus

Fənn kodu

İF-4202x

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 65 saat b) 25 saat

İdarəetmə psixologiyası və sosialologiyası, təşkilati həyatın müxtəlif sahələrində insan davranışlarını və sosial qarşılıqlı əlaqələri araşdıran bir elmi sahədir. Bu fənnin əsas hədəfi, təşkilatlarda insan amilinin və sosial dinamikaların idarə olunmasını təmin etməkdir. İdarəetmə psixologiyası, işçilərin motivasiyasını, davranışlarını, iş yerindəki emosional vəziyyətlərini və psixoloji ehtiyaclarını analiz edərək, effektiv idarəetmə strategiyaları inkişaf etdirməyi məqsəd qoyur. Sosialologiya isə təşkilat daxilindəki sosial strukturların və əlaqələrin, eləcə də sosial təsirlərin necə formalaşdığını və iş mühitinə necə təsir etdiyini öyrənir. Bu fənnin məqsədləri arasında liderlik, komanda işbirliyi, təşkilat mədəniyyəti və münaqişə idarəetməsi kimi məsələlər yer alır. İdarəetmə psixologiyası və sosialologiyası, təşkilatların daha məhsuldar və davamlı fəaliyyət göstərməsi üçün işçilərin ehtiyaclarını və davranışlarını başa düşməyi təmin edir. Bu sahə həmçinin, işçilərin iş məmnuniyyətini artırmağa, psixoloji rifahını gücləndirməyə və sosial əlaqələri gücləndirməyə yönəlmiş praktiki yanaşmalar təqdim edir.

• mühazirə
• problem-based learning
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• case study
• komanda işi
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Kurs haqqında ümumi məlumat – fənnin məqsədi və əhəmiyyəti. İdarəetmənin elmi əsasları. Sosial-iqtisadi idarəetmənin mahiyyətiMühazirə

   Bu mövzu idarəetmə elminin əsas anlayışlarını, məqsədini və cəmiyyətdəki rolunu öyrədir. İdarəetmənin planlaşdırma, təşkil etmə, motivasiya və nəzarət kimi əsas funksiyaları izah olunur. Eyni zamanda sosial-iqtisadi idarəetmənin mahiyyəti, insan resurslarının və maddi imkanların səmərəli istifadəsi prinsipləri araşdırılır.

2. 2.
   Rəhbər işçinin psixoloji potensialı. Təşkilatlarda sosial-psixoloji mühitMühazirə

   Rəhbərin psixoloji keyfiyyətləri, liderlik bacarığı, emosional intellekti və ünsiyyət qabiliyyəti təşkilatın uğurunda mühüm rol oynayır. Sağlam sosial-psixoloji mühit əməkdaşlar arasında qarşılıqlı hörmət, etibar və əməkdaşlığı gücləndirir.

3. 3.
   Psixoloji və sosioloji metodlar, insan psixoloji tipləri. Liderlik və rəhbərlik psixologiyasıMühazirə

   Bu mövzuda insan davranışını öyrənən psixoloji və sosioloji metodlar, müxtəlif psixoloji tiplər və onların idarəetməyə təsiri araşdırılır. Liderlik və rəhbərlik psixologiyası əməkdaşların motivasiyası, qərarvermə və effektiv idarəetmə üsullarını əhatə edir.

4. 4.
   Münaqişə və onun idarə olunmasıMühazirə

   Münaqişə fərqli maraqların və baxışların toqquşması nəticəsində yaranır. Mövzuda münaqişələrin yaranma səbəbləri, növləri, inkişaf mərhələləri və onların səmərəli həlli yolları izah edilir.

5. 5.
   Motivasiya və stimullaşdırma psixologiyasıMühazirə

   Motivasiya insanların fəaliyyətə marağını artıran daxili və xarici amilləri əhatə edir. Stimullaşdırma isə əməkdaşların daha məhsuldar işləməsini təmin edən maddi və mənəvi təşviq vasitələrini öyrənir.

6. 6.
   İşgüzar ünsiyyət və biznes davranışıMühazirə

   İşgüzar ünsiyyət təşkilat daxilində və xaricində peşəkar əlaqələrin qurulmasını təmin edir. Biznes davranışı etik normalara riayət etməyi, düzgün ünsiyyət qurmağı və əməkdaşlıq bacarıqlarını əhatə edir.

7. 7.
   Qərarvermə prosesinin psixologiyası. İnsan münasibətləri və davranışına sinergetik yanaşmaMühazirə

   Qərarvermə prosesində insanın təcrübəsi, emosiyaları və məntiqi düşüncəsi mühüm rol oynayır. Sinergetik yanaşma isə kollektiv əməkdaşlığın və qarşılıqlı təsirin ümumi nəticəyə müsbət təsirini izah edir.

8. 8.
   Sosial idrak və sosial menecmentMühazirə

   Sosial idrak insanların sosial mühiti və bir-birini necə dərk etdiyini öyrənir. Sosial menecment isə sosial proseslərin və insan münasibətlərinin məqsədyönlü idarə edilməsini əhatə edir.

9. 9.
   Sosiologiyanın tarixi, məzmunu və funksiyalarıMühazirə

   Sosiologiya cəmiyyəti, sosial münasibətləri və insanların qarşılıqlı fəaliyyətini öyrənən elmdir. Onun əsas funksiyaları sosial hadisələri araşdırmaq, izah etmək və inkişaf istiqamətlərini proqnozlaşdırmaqdır.

10. 10.
    Şəxsiyyətin sosiologiyası və sosiallaşmaMühazirə

    Şəxsiyyət sosial mühitdə formalaşır və sosiallaşma prosesi vasitəsilə cəmiyyətin norma və dəyərlərini mənimsəyir. Ailə, təhsil müəssisələri və sosial mühit bu prosesdə mühüm rol oynayır.

11. 11.
    Təşkilatdaxili sosial münasibətlər və idarəetməMühazirə

    Təşkilat daxilində əməkdaşlar arasında qarşılıqlı münasibətlər idarəetmənin effektivliyinə birbaşa təsir göstərir. Əməkdaşlıq, etibar və qarşılıqlı hörmət sağlam iş mühitinin əsasını təşkil edir.

12. 12.
    Münaqişənin sosiologiyasıMühazirə

    Münaqişənin sosiologiyası sosial qruplar və fərdlər arasında yaranan ziddiyyətlərin səbəblərini, inkişafını və nəticələrini öyrənir. Münaqişələrin elmi təhlili onların qarşısının alınmasına və düzgün həllinə kömək edir.

13. 13.
    Sosioloji tədqiqatlar və metodlarMühazirə

    Sosioloji tədqiqatlarda sorğu, müsahibə, müşahidə, eksperiment və statistik təhlil kimi metodlardan istifadə olunur. Bu metodlar cəmiyyət və sosial proseslər haqqında obyektiv məlumat əldə etməyə imkan verir.

14. 14.
    Sosial aspektli idarəetmə qərarları və onların qəbuluMühazirə

    Sosial aspektli idarəetmə qərarları insanların maraqları, sosial ehtiyacları və təşkilatın məqsədləri nəzərə alınmaqla qəbul edilir. Bu qərarlar obyektiv məlumatlara, sosial məsuliyyət prinsipinə və kollektivin rifahına əsaslanmalıdır.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.