Fənn · Sistemlər mühəndisliyi

Mühəndis hazırlığıSillabus

İF -4540x4 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
İF -4540x
Kredit
4
Tələbənin iş yükü
90
Semestr
Yaz semestri
Akademik il
2025-2026
Fənnin tipi
Məcburi
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
30 saat mühazirə
Auditoriyadan kənar saatlar
30 saat hazırlıq 60 saat sərbəst iş

Fənn haqqında

“Mühəndis hazırlığı” fənninin əsas məqsədi tələbələrə mürəkkəb mühəndis-texniki obyektlərin həyat dövrünün idarə edilməsi üçün təşkilati, idarəetmə və mühəndislik üsullarından balanslaşdırılmış istifadə və bu məqsədlər üçün məqsədyönlü, ardıcıl tətbiqi üzrə biliklər verməkdir. Bu fəndə mühəndis hazırlığının əsasları təsvir edilir. Fənnin tədrisi prosesində radiovericilərin, radioqəbuledici və antenna fider qurğularının təyinatları, əsas parametrləri və xarakteristikalarıyla yanaşı tədris edilən bölmələrin hər birinin ayrı-ayrılıqda işləmə prinsipləri, struktur sxemləri və spesfik xüsusiyyətləri anlaşılır və onların radiosxemləri öyrənilir.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • interaktiv müzakirə
  • komanda işi
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: Tələbələr bu kursu mənimsəməklə sistemlər mühəndisliyinə giriş edəcək və mühəndis hazırlığının elementləri ilə tanış olacaqlar.

  2. CLO 2: Sistemlər mühəndisliyinin əsas anlayışlarını, inkişaf tarixini və standartlarını izah edə bilmək

  3. CLO 3: Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələrinin, struktur sxemlərini və iş prinsiplərini təhlil edə bilmək

  4. CLO 4: Radioelektron sistem və vasitələrinin iş prinsiplərini və siqnal formalarını izah edə bilmək

  5. CLO 5: Radiolokasiya və radionaviqasiya sistemlərinin növlərini, şüalanma xüsusiyyətlərini təhlil edə bilmək

  6. CLO 6: Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin layihələndirilməsi və istismarına dair normative sənədləri təhlil edə bilmək

Mövzu planı

  1. 1.
    Giriş. - Fənn haqında ümumi məlumat. Sistemlər mühəndisliyinin anlayışı(M)Mühazirə
  2. 2.
    Sistemlər mühəndisliyinə giriş. -Sistem mühəndisliyinin inkişafı. SSRİ və Azərbaycanda sistem mühəndisliyi (M)Mühazirə
  3. 3.
    Sistemlər mühəndisliyinə giriş. -Sistem mühəndisliyinin əsasları. Sistem mühəndisliyinin standartları (M) Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -Radiotezliklərin spektrı və onların tətbiq sahələri (M)Mühazirə
  4. 4.
    Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -Radiotezliklərin spektrı və onların tətbiq sahələri (M)Mühazirə
  5. 5.
    Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -Radioqəbuledici qurğular,onların növləri və struktur sxemləri (M)Mühazirə
  6. 6.
    Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -Radioverici qurğular,onların növləri və struktur sxemləri (M)Mühazirə
  7. 7.
    Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -Radiodalğaların yayılması, müxtəlif növ antenalar və onların tətbiq sahələri(M) Mühazirə
  8. 8.
    Xüsusi radiorabitə sistem və vasitələri. -İfrat yüksək tezlikli rabitə vasitələrində istifadə olunan cihazlar(M) Mühazirə
  9. 9.
    Radioelektron mübarizə sistem və vasitələri. -Radioelektron mübarizə vasitələrində istifadə olunan siqnalların formaları və onların təsir göstəriciləri (M)Mühazirə
  10. 10.
    Radioelektron mübarizə sistem və vasitələri. -Havadan basqın vasitələrinə qarşı tətbiq olunan radioelektron mübarizə vasitələrinin struktur sxemləri və iş prinsipləri (M)Mühazirə
  11. 11.
    Radioelektron mübarizə sistem və vasitələri. -Yerüstü idarəetmə vasitələrinə qarşı tətbiq olunan radioelektron mübarizə vasitələrinin struktur sxemləri və iş prinsipləri (M)Mühazirə
  12. 12.
    Radiolokasiya sistem və vasitələri. -- Müxtəlif növ radiolokasiya vasitələri, onların siqnalları və şüalanma növləri (M)Mühazirə
  13. 13.
    Radiolokasiya sistem və vasitələri. -Radiolokasiya vasitələri ilə azimut və uzaqlığın ölçülməsi (M)Mühazirə
  14. 14.
    Radionaviqasiya sistem və vasitələri. -Müxtəlif radionaviqasiya sistemləri, onların seqment müxtəlifliyi(M)Mühazirə
  15. 15.
    Avtomatlaşdırılmış idatəetmə sistemləri. -Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin layihələndirilməsinin və istismarının normativ sənədləri (M)Mühazirə

Ədəbiyyat

  1. 1.O.A.Salayev, A.S.Osmanov «Kosmik və yerüstü radiorabitə və teleradioyayım sistemləri» Bakı–2020, "MSV NƏŞR" nəşriyyatı, 228 səh. 2. Ф.Р. Алиев, П.А. Хмарский «ОСНОВЫ РАДИОЭЛЕКТРОННОЙ БОРЬБЫ» Баку, 2023 г, 360 стр. 3. Ф.Р. Алиев, П.А. Хмарский «ОСНОВЫ ПОСТРОЕНИЯ И ПРОЕКТИРОВАНИЯ РАДИОЛОКАЦИОННЫХ СИСТЕМ» Баку 2023 г, 211 стр. 4. Косяков А. Системная инженерия: принципы и практики: ДМК-Пресс, 2014. - 624 с.- ISBN:978-5-97060-464-9 5. Халл Э., Джексон К., Дик
  2. Халл Э., Джексон К., Дик Дж. Инженерия требований: ДМК-Пресс, 2016. - 224 с. - ISBN: 978-5-97060-214-0
  3. Косяков А. Системная инженерия: принципы и практики: ДМК-Пресс, 2014. - 624 с.- ISBN:978-5-97060-464-9

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
ələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
yazılıİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5