Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3925ySSSM

Kredit

5

Tələbənin iş yükü

149

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) mühazirə-15 saat, b) seminar-30 saat, c) laboratoriya -15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

90 saat

«Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikası» fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmələrini və kompüter qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən fənlərdən biridir. «Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikası»nın öyrə-nilməsində əsas məqsəd: tələbələrə cisimlərin ortogonal proyeksiyalanmaya əsaslanan və KSVS uyğyn təsvirləri əldə etmək yollarını və əksinə cizgilərə əsasən onların fəza formaların müəyyən edilməsi ilə bağlı məsələləri həll etmək bacarığını öyrədir. «Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin formalaşması və mənimsənil-məsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Proyeksalama üsulları haqqında. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Monj epürü. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksiyalanması. Nöqtənin xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin rüblərdə və oktandlarda təsviri haqqında.(M)Mühazirə
2. 2.
   Düz xəttin epürdə təsviri. Düz xəttin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin düz xəttə mənsub olması şərti. Düz xəttin izi. Düz xətt parçasının həqiqi boyunun (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz olunması üsulu ilə) təyini. Fəzada iki düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti.(M)Mühazirə
3. 3.
   Müstəvilərin verilməsi üsulları və epürdə təsviri. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması şərti. Müstəvinin baş xətləri. Müstəvinin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziyyətləri.(M)Mühazirə
4. 4.
   İki müstəvinin, düz xətlə müstəvinin kəsişməsi. Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikulyarlığı.(M).Mühazirə
5. 5.
   Çoxüzlülər. Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları (piramida və prizma). Nöqtənin çoxüzlülüyə mənsubluğu. Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
6. 6.
   Əyri xətlər. Texnikada istifadə edilən əyri xətlər və onların ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Yiv xətti. Səthlərin növləri. Fırlanma səthləri: silindr, konus, sfera və tor səthlərinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mənsubluğu. Fırlanma sətlərinin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
7. 7.
   Çoxüzlü və fırlanma sətlərinin açılışı. Prizma, piramida, silindr və konus səthlərinin tam açılışı.(M)Mühazirə
8. 8.
   Kəsən müstəvilər və konsentrik sferalar üsulu. İki səthin kəsişməsində xüsusi hallar.(M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar (formatlar, miqyaslar, çertyoj xətləri, şriftlər). Əsas yazının (künc ştampının) yerinə yetirilməsi qaydaları.(S)Məşğələ
10. 10.
    -Tərsimi həndəsnin predmeti haqqında. Nöqtə bəhsinə aid məsələ həlli. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksiyalanması. Sərbət işin 1-ci və 2-ci tapşırıqlarının verilməsi və izahı(S)Məşğələ
11. 11.
    -Düz xəttin epürdə təsviri. Nöqtənin düz xəttə mənsubluğu. Parçanın verilmiş nisbətdə bölünməsi. Düz xəttin əsl boyunun tapılmasına aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3- cü məsələ).(S)Məşğələ
12. 12.
    Müstəvilərin verilməsi üsulları. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olmasına və müstəvinin baş xətləri bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4-cü məsələ).(S)Məşğələ
13. 13.
    -Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsi bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5- ci məsələ).(S)Məşğələ
14. 14.
    -Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikul yarlığı. Mövqe və metrik məsələlərə aid məşğələ.(S)Məşğələ
15. 15.
    -Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları. Nöqtənin çoxüzlülüyə mənsubluğu bəhsinə aid məsələ həlli.(S).Məşğələ
16. 16.
    Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(S)Məşğələ
17. 17.
    Çoxüzlü səthlərdən ibarət fiqurların ortoqonal proyeksiyaları mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (7-ci məsələ).(S)Məşğələ
18. 18.
    Fırlanma səthləri. Silindr, konus, sfera və tor - fırlanma səthlərinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mənsubluğuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
19. 19.
    Fırlanma səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi, fiqurların ortoqonal proyeksiyaları mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (8- ci məsələ).Məşğələ
20. 20.
    Çoxüzlülərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (9- cu məsələ). (S)Məşğələ
21. 21.
    Fırlanma səthlərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (10-cu məsələ).(S)Məşğələ
22. 22.
    İki səthlərin kəsişməsi mövzusuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
23. 23.
    LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(L)Laboratoriya
24. 24.
    LAB.№2.Nöqtənin proyeksiyalarının qurulması. (L)Laboratoriya
25. 25.
    LAB.№3. Yastı konturun çəkilməsi. (L)Laboratoriya
26. 26.
    LAB. №4. Ücbucaq müstəvisinin kompleks çertyojunun çəkilməsi.(L)Laboratoriya
27. 27.
    LAB. №5. Kəsik çoxüzlünün proyeksiyalarının qurulması.(L)Laboratoriya

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.