Fənn · Hərbi rabitə vasitələri mühəndisliyi

Radioverici, radioqəbuledici və antenna qurğularıSillabus

İF-4533y7 kreditPayız semestriMəcburi2025-2026

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
İF-4533y
Kredit
7
Tələbənin iş yükü
210
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2025-2026
Fənnin tipi
Məcburi
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
30 saat mühazirə 15 saat seminar 15 saat laboratoriya
Auditoriyadan kənar saatlar
150 saat sərbəst işlər 60 saat hazırlıq

Fənn haqqında

"Radioverici, radioqəbuledici və antenna qurğulari” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd “Hərbi rabitə mühəndisliyi” ixtisası haqqında ətraflı məlumat vermək, ixtisas üzrə mütəxəssisin gələcək fəaliyyəti üçün zəruri bilik və bacarıqları vermək, o cümlədən ümumilikdə radiotexniki qurğuların əsas kaskadlarının iş prinsiplərini, informasiya nəzəriyyəsini, müxtəlid tezlik diapazonlarında çalışan radiotexniki qurğuların spesfiklik xüsusiyyələrini, tezlik diapazonlarından asılı olaraq antenna qurğuların müxtəlif nöz konfiqurasiya və konstruksiyalarının öyrənilməsi, siqnalların yaranma texnologiyalarını, onların gücləndirilməsi, ötürülməsi və qəbulu prinsiplərininin əsaslarını tələbələrə öyrətmək, müasir rabitə avadanlıqlarının parametrlərinin hesabatının aparılma bacarığını aşılamaqdır. Bu fənn göstərilən ixtisas üzrə bakalavriat hazırlığında əsas fənnlərdən biri sayılır.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • laboratoriya işi
  • interaktiv müzakirə
  • seminar
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: Radiovericinin təyinatı, qurluşu, iş prinsipi və əsas spesfik prinsiplərini izah edilir.

  2. CLO 2: Radiovericinin əsas parametrləri və anlayışlarını izah edilir.

  3. CLO 3: Radioqəbuledicinin təyinatı, qurluşu, iş prinsipi və əsas spesfik prinsiplərini izah edilir.

  4. CLO 4: Superheterodin, birbaşa çevirməli və digər qəbuledici sxemlərin iş prinsiplərini müqayisə edilir.

  5. CLO 5: Həssaslıq, seçicilik, səs-küy əmsalı, dinamik diapazon və siqnal-küy nisbəti kimi əsas radioqəbuledici parametrlərini təhlil edilir.

  6. CLO 6: Modulyasiya və demodulyasiya proseslərini izah edir və AM, FM, PM və rəqəmsal modulyasiya üsullarının xüsusiyyətlərini fərqləndirir.

  7. CLO 7: Antennaların təyinatları,iş prinsipləri, növləri və əsas parametrləri izah edilir.

  8. CLO 8: Laboratoriya və ölçmə avadanlıqlarından təhlükəsiz və düzgün istifadə edir, ölçmə nəticələrini emal və təhlil edir

  9. CLO 9: Radioverici, radioqəbuledici və antenna-fider sistemlərinin effektivliyini qiymətləndirir və onların təkmilləşdirilməsi istiqamətlərini müəyyənləşdirir.

Mövzu planı

  1. 1.
    Giriş. Radiosiqnal. Onun xarakterisyikası və təsnifatı. Müasir dövrdə radiotexniki qurğu və vasitələrin əsas təyinatları, vəzifələri, prespektiv inkişafı və problemləri. Mühazirə
  2. 2.
    RVQ-rın təyinatı, təsnifatı, kaskad və struktur sxemləri. Radioverici qurğunun əsas elementləri: avtogenerator,tezlik sintezatoru (tezlik vurucusu), güc güləndiricisi, modulyator və s. Müxtəlif təyinatlı radiovericilərMühazirə
  3. 3.
    YT və İYT-nin gücləndirilməsi və generasiyasının ümumi prinsipləri. YT KHG və onların elektrik dövrələriMühazirə
  4. 4.
    İYT generatorlarında tezlik vurucuları və güclərinin toplanmasıMühazirə
  5. 5.
    Modulyasiya və manipulyasiya. Modulyasiya və onun növləri. Amplitud və bir yan tezlik amplitud modulyasiyası.Mühazirə
  6. 6.
    Tezlik, faza və impuls modulyasiyalarıMühazirə
  7. 7.
    Radioqəbuledici qurğular. Onların əsas xarakteristikalrı (tezlik diapazonu, tezlik seçiciliyi, küy əmsalı, həssaslığı, dinamik diapazonu), təyinatı, tərkibi və parametrik xarakteristikaları (xüsusiyyətləri). Mühazirə
  8. 8.
    Radioqəbuledicinin giriş dövrələri, onların iş prinsipi və növləri.Tezlik çeviriciləri. Onların təyinatları, sxemləri və iş prinsipləri.Mühazirə
  9. 9.
    Radiotezlik gücləndiriciləri. Onların təyinatları struktur sxemləri və iş prinsipləriMühazirə
  10. 10.
    Detektorlar və amplitud məhdudlayıcılar. Onların təyinatları, növləri və iş prinsipləri.Mühazirə
  11. 11.
    Antenna fider qurğuları. Onların təyinatları, təsnifatları və əsas xarakteristikaları.Mühazirə
  12. 12.
    Radioqəbuledici qurğularda tənzimləmə. Müxtəlif təyinatlı radioqəbuledicilərMühazirə
  13. 13.
    Tezlik diapazonlarından asılı olaraq konstruksiyaları dəyişən antennalar.Mühazirə
  14. 14.
    Mikrozolaqlı və yarıq antennalar. Faza qəfəsli antennalarMühazirə
  15. 15.
    İndormasiyaların müabdiləsi zamanı təhlükəziliyinin təmin edilməsi. RV, RQ və AF qurğularının və rabitə sistemlərinin quraşdırılması zamanı elektromaqnit uyğunsuzluğuMühazirə
  16. 16.
    RVQ-rın təyinatı, təsnifatı, kaskad və struktur sxemləri. Radioverici qurğunun əsas elementləri: avtogenerator,tezlik sintezatoru (tezlik vurucusu), güc güləndiricisi, modulyator və sMəşğələ
  17. 17.
    YT KHG və onların elektrik dövrələriMəşğələ
  18. 18.
    Amplitud və bir yan tezlik amplitud modulyasiyasıMəşğələ
  19. 19.
    Radioqəbuledici qurğular. Məşğələ
  20. 20.
    Detektorlar və amplitud məhdudlayıcılarMəşğələ
  21. 21.
    Radioqəbuledici qurğularda tənzimləmə. Məşğələ
  22. 22.
    YT KHG və onların elektrik dövrələriLaboratoriya
  23. 23.
    Modulyasiya və onun növləriLaboratoriya
  24. 24.
    Detektorlar və amplitud məhdudlayıcılarLaboratoriya
  25. 25.
    Antenna fider qurğularıLaboratoriya

Ədəbiyyat

  1. 1. İ.R. Məmmədov “Radioverici qurğular” Ali məktəb üçün dərslik. Bakı 2004.-213 səh. 2. V.Ə.Məhərrəmov «Radioqəbuledici qurğular» Bakı 2009.-246 səh. 3. C.H.Cəfərov “Antenna fider qurğuları” Bakı 2007.-176 səh. 4. A.M.Paşayev, A.R.Həsənov “Radiotexniki siqnallar və dövrələr” Ali məktəb üçün dərslik.Bakı 2005. – 274 səh. 5. E.Q.İsmibəyli, İ.C.İslamov “Elektrodinamika və radiodalğalrın yayılması”. Ali məktəb üçün dərslik.Bakı 2006. –445 səh. Bakı 2006. – 445 səh.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
yazılıİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5