Kriptoqrafiyanın əsaslarıMövzu planı

Kriptoqrafiyanın əsas anlayışları, məqsədləri və prinsipləri öyrənilir. Açıq və qapalı mətn, açar, şifrələmə və deşifrələmə anlayışları, həmçinin informasiyanın məxfiliyinin, bütövlüyünün və autentikliyinin təmin edilməsi prinsipləri nəzərdən keçirilir.

Klassik şifrələmə üsulları, o cümlədən əvəzetmə və yerdəyişmə şifrləri öyrənilir. Klassik şifrlərin qurulma prinsipləri, tətbiq xüsusiyyətləri, kriptanaliz üsulları və əsas çatışmazlıqları araşdırılır.

Axın şifrlərinin iş prinsipləri və açar axınının formalaşdırılması üsulları öyrənilir. Məlumatların şifrələnməsi və deşifrələnməsi prosesləri, axın şifrlərinin tətbiq xüsusiyyətləri və açar materialına qoyulan tələblər nəzərdən keçirilir.

Blok şifrələməsinin əsas prinsipləri və məlumatların sabit uzunluqlu bloklar şəklində emalı öyrənilir. Blok şifrlərinin strukturu, iş rejimləri və kriptoqrafik təhlükəsizliyə dair əsas tələblər araşdırılır.

DES alqoritminin strukturu və iş prinsipi öyrənilir. Şifrələmə və deşifrələmə mərhələləri, raund strukturu, açarların formalaşdırılması və alqoritmin əsas xüsusiyyətləri nəzərdən keçirilir.

AES standartının strukturu və iş prinsipi öyrənilir. Məlumatların əsas çevrilmə mərhələləri, bloklar və açarlar üzərində aparılan əməliyyatlar, raund strukturu, iş rejimləri və kriptoqrafik mühafizənin xüsusiyyətləri araşdırılır.

Asimmetrik kriptoqrafiyanın prinsipləri və simmetrik kriptoqrafiyadan fərqləri öyrənilir. Açıq və gizli açar anlayışları, açarların paylanması problemi və açıq açarlı kriptoqrafiyanın əsas tətbiq sahələri nəzərdən keçirilir.

RSA kriptosisteminin riyazi əsasları və iş prinsipi öyrənilir. Açarların yaradılması, məlumatların şifrələnməsi və deşifrələnməsi prosesləri, həmçinin RSA kriptosisteminin təhlükəsizlik prinsipləri nəzərdən keçirilir.

Diskret loqarifmləmə məsələsinin mürəkkəbliyinə əsaslanan kriptosistemlər öyrənilir. Sonlu qruplarda əməliyyatların riyazi əsasları və diskret loqarifmləmə məsələsinin kriptoqrafik protokollarda tətbiqi nəzərdən keçirilir.

Rəqəmsal imzanın təyinatı və əsas prinsipləri öyrənilir. İmzanın yaradılması və yoxlanılması prosesləri, rəqəmsal imza sxemlərinə qoyulan tələblər və onların elektron məlumatların autentikliyinin və bütövlüyünün təmin edilməsində tətbiqi araşdırılır.

Kriptoqrafik heş funksiyalarının anlayışı və əsas xassələri öyrənilir. Heş funksiyalarının təhlükəsizlik tələbləri, kolliziya və biristiqamətlilik anlayışları, həmçinin heş funksiyalarının informasiya təhlükəsizliyində tətbiqi nəzərdən keçirilir.

SHA-1 alqoritminin strukturu və iş prinsipi öyrənilir. Giriş məlumatlarının emalı mərhələləri, heş qiymətinin formalaşdırılması və alqoritmin kriptoqrafik sistemlərdə tətbiqi nəzərdən keçirilir. SHA-1-in müasir dövrdə kriptoqrafik dayanıqlığı ilə bağlı məhdudiyyətləri də izah edilir.

Kriptoqrafik protokolların anlayışı, təyinatı və əsas prinsipləri öyrənilir. Təhlükəsiz məlumat mübadiləsi, açarların paylanması və protokol iştirakçılarının qarşılıqlı əlaqəsi, həmçinin kriptoqrafik protokollara qoyulan təhlükəsizlik tələbləri araşdırılır.

İnformasiya mübadiləsində iştirakçıların həqiqiliyinin təsdiqlənməsi üsulları öyrənilir. Autentifikasiya protokollarının əsas növləri, kriptoqrafik açarlardan, təsadüfi ədədlərdən və digər mexanizmlərdən istifadə, həmçinin müxtəlif hücumlardan mühafizə prinsipləri nəzərdən keçirilir.

Kriptovalyuta və blokçeyn texnologiyalarının əsas anlayışları və prinsipləri öyrənilir. Blokçeyn şəbəkəsinin strukturu, bloklar və tranzaksiyalar, əməliyyatların təsdiqlənməsi mexanizmləri, məlumatların qorunmasında kriptoqrafik üsullar və mərkəzləşdirilməmiş sistemlərin iş prinsipləri araşdırılır