İnformasiya Təhlükəsizliyinin əsaslarıMövzu planı

İnformasiya təhlükəsizliyinin əsas anlayışları, məqsədləri və prinsipləri öyrənilir. Məxfilik, bütövlük və əlçatanlıq (CIA triadası), informasiya aktivləri, təhlükə, zəiflik, risk və təhlükəsizlik nəzarətləri haqqında fundamental biliklər formalaşdırılır.

Müasir kibertəhdidlərin əsas növləri, onların xüsusiyyətləri və informasiya sistemlərinə təsiri araşdırılır. Viruslar, qurdlar, trojanlar, ransomware, spyware və digər zərərli proqramlarla yanaşı, DoS/DDoS, fişinq, parol hücumları və digər kiberhücum üsulları nəzərdən keçirilir.

Kibertəhlükəsizlikdə insan faktorunun rolu və sosial mühəndislik üsulları öyrənilir. Fişinq, pretexting, baiting, impersonation və digər manipulyasiya metodları, həmçinin istifadəçilərin təhlükəsizlik şüurunun artırılması və sosial mühəndislik hücumlarından qorunma tədbirləri izah edilir.

İnformasiya sistemlərinin müxtəlif təhlükələrdən qorunması üçün çoxtəbəqəli müdafiə yanaşması öyrənilir. Şəbəkə, tətbiq, məlumat, istifadəçi və fiziki təhlükəsizlik səviyyələrində müdafiə mexanizmlərinin tətbiqi və təhlükəsizlik tədbirlərinin bir-birini tamamlaması araşdırılır.

Süni intellekt və avtonom sistemlərdə yaranan kibertəhlükələr və onların mühafizə üsulları araşdırılır. Süni intellektdən kibertəhdidlərin aşkarlanması və qarşısının alınmasında istifadə imkanları, həmçinin AI sistemlərinə yönəlmiş hücumlar, məlumatların manipulyasiyası və model təhlükəsizliyi məsələləri nəzərdən keçirilir.

İstifadəçilərin və sistemlərin identifikasiyası, autentifikasiyası və resurslara giriş hüquqlarının idarə edilməsi prinsipləri öyrənilir. Parol siyasətləri, çoxfaktorlu autentifikasiya (MFA), biometrik autentifikasiya, rollara əsaslanan girişə nəzarət (RBAC) və digər girişə nəzarət modelləri araşdırılır.

Şəbəkə və e-poçt mühitlərində təhlükəsizliyin təmin edilməsi prinsipləri öyrənilir. Təhlükəsiz rabitə protokolları, şifrələmə, firewall, VPN, IDS/IPS, e-poçt filtrləmə mexanizmləri və e-poçt əsaslı hücumlardan müdafiə üsulları nəzərdən keçirilir.

Simsiz şəbəkələrin təhlükəsizlik xüsusiyyətləri, əsas zəiflikləri və müdafiə mexanizmləri öyrənilir. Wi-Fi təhlükəsizlik standartları, şifrələmə və autentifikasiya üsulları, simsiz şəbəkələrə yönəlmiş hücumlar və təhlükəsiz konfiqurasiya prinsipləri araşdırılır.

Əməliyyat sistemləri və proqram tətbiqlərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi prinsipləri öyrənilir. Zəifliklərin aşkarlanması, yeniləmələrin idarə edilməsi, istifadəçi hüquqlarının məhdudlaşdırılması, təhlükəsiz proqramlaşdırma və tətbiq səviyyəsində əsas təhlükəsizlik mexanizmləri araşdırılır.

Həssas və məxfi məlumatların icazəsiz əldə edilməsinin, istifadəsinin və ötürülməsinin qarşısının alınması üsulları öyrənilir. DLP sistemlərinin iş prinsipi, məlumatların təsnifləşdirilməsi, şifrələmə, məlumatların saxlanması və ötürülməsi zamanı təhlükəsizliyin təmin edilməsi məsələləri araşdırılır.

İnformasiya təhlükəsizliyinin hüquqi və etik aspektləri öyrənilir. Fərdi məlumatların qorunması, informasiya resurslarından qanuni istifadə, kibercinayətkarlıq, müəllif hüquqları və informasiya təhlükəsizliyi üzrə beynəlxalq standart və çərçivələr haqqında məlumat verilir.

İnformasiya təhlükəsizliyi risklərinin müəyyənləşdirilməsi, təhlili, qiymətləndirilməsi və idarə olunması metodları öyrənilir. Aktivlərin müəyyən edilməsi, təhdid və zəifliklərin təhlili, risk səviyyəsinin qiymətləndirilməsi və risklərin azaldılması üçün uyğun təhlükəsizlik tədbirlərinin seçilməsi araşdırılır.

Kibertəhlükəsizlik insidentlərinin aşkarlanması, təhlili, cavablandırılması və bərpası prosesləri öyrənilir. SOC-un fəaliyyəti, SIEM sistemlərinin iş prinsipi, loqların toplanması və korrelyasiyası, təhlükələrin monitorinqi və insidentlərə cavabvermə mərhələləri nəzərdən keçirilir.

Kibertəhlükəsizlik insidentlərindən sonra rəqəmsal sübutların toplanması, qorunması və təhlili prinsipləri öyrənilir. Disklər, yaddaş, şəbəkə trafikləri və digər rəqəmsal mənbələrdən sübutların əldə edilməsi, həmçinin biznesin fasiləsizliyi və fəlakətdən sonra bərpa planlarının hazırlanması araşdırılır.

Kibertəhlükəsizlik sahəsində müasir inkişaf istiqamətləri və yeni yaranan təhlükələr araşdırılır. Bulud təhlükəsizliyi, IoT təhlükəsizliyi, Zero Trust, süni intellekt əsaslı təhlükəsizlik, avtomatlaşdırılmış müdafiə, mobil təhlükəsizlik və digər aktual texnologiyalar və yanaşmalar nəzərdən keçirilir.