Elektrik stansiyalarının enerji çevrilmə prosesləriMövzu planı

Fənnin məqsədi, vəzifələri, tərkibi və məzmu¬nu, istilik energetikasının qısa inkişaf tarixi haqqında məlumat verilir.

Azərbaycanın neft sənayesinə xarici neft şirkətləri tərəfindən layihələrin həyata keçirilməsi, “Əsrin Müqaviləsi"nə müvafiq olaraq neft və qaz yanacaqlarının istehsalı, çıxarılan neft və qazın nəql edilməsi haqqında məlumat verilir.

Təbii qazın emalı. qazın hidrogen sulfiddən və karbon qazından təmizlənməsi haqqında məlumat verilir, qazın odorizasiyası öyrənilir.

Daş kömür, torf və yanar şistlər, onların istehsalı, kimyəvi xarakteristikaları haqqında məlumat verilir.

Nüvə yanacaqlarının istehalı, nüvə energetikasının inkişafı haqqında məlumat verilir, Uran xammalı istehsalının aşağı düşməsinin başlıca səbəbləri göstərilir.

Mazut yanaсaqları haqqında məlumat verilir, təyinatına görə, mazutun istilik elektrik stansi¬ya-larına nəqlinə görə, mazutların buxar qazanının forsunkasına verilmə üsuluna görə mazut təsərrüfatının tipləri öyrənilir.

Yanma prosesinin spesifik xüsusiyyətləri, mayelərin alovlanma temperatur hədləri, alovlanan mayelərin kateqoriyaları, istilik alovlanma nəzəriyyəsi, mayelərin yanması zamanı baş verən proseslər öyrənilir.

Bərk maddələrin ümumi xarakteristikası, bərk maddələrin yanması zamanı baş verən proseslər, bərk maddələrin səthdə yanması, polimerlərin pirolizi öyrənilir.

Yanacaqların tərkibi və əsas xarakteristikaları, qaz yanacaqlarının əsas xassələri haqqında məlumat verilir, bərk və ya maye yanacaqların tam yanması üçün lazım olan havanın nəzəri miqdarı təyin olunur.

İstilik elektrik stansi-ya¬larına gətirilmiş bərk yanacaqlar üçün qəbuledici və boşaldıçı quruluş, yanacaq ehtiyyatı yaratmaq üçün yanacaq təsərrüfatında təşkil olunan yanacaq anbarları, yanacaq anbarının mexanikləşdirilməsi öyrənilir.

Mazutların istilik elektrik stansiyalarına dəmiryolu xətti ilə, su yolu ilə, boru kəmərləri ilə çatdırıl-ma¬sı və boşaldılması, mazut daşınan sisternlərin xarakteriskaları, mazutların vaqonlarda qızdırılması metodları öyrənilir.

Stasionar lentalı konveyerin hesabatının aparılması üçün ilkin şərtlər göstərilir, lentalı konveyerin saatlıq hesabat məhsuldarlığı, konveyerin lentasının eni və uzunluğu, konveyer lentasını hərəkət etdirən fırladıcı barabanın valında tələb olunan güc hesablanır.

İstilik elektrik stansi-ya¬larında mazut çənlərinin təsnifatı, mazut çənlərinin lahiyələndirilməsi zamanı istimar kefiyyətləri, yeraltı şaxtasız, şaxtalı və xəndəkli mazut çənləri, qəbuletmə çənlərinin İEM-də yerləşdirilməsi haqqında məlumat verilir.

Borulu mazut qızdırıcıları, PM tipli mazut qızdırıcısı, seksiyalı mazut qızdırıcıları, boru-boruda mazut qızdırıcıları haqqında məlumat verilir, mazut qızdırıcılarının istilik kostruktiv hesabı aparılır, mazut yanacağının qazana verilməsinin kombinə olunmuş sxemi izah olunur,

Mazutların sisternlərdən “açıq buxar” metodu ilə boşaldılması, mazutların sisternlərdən daşına bilən qızdırıcılar vasitəsilə və qapalı istixa¬na-lar¬dan qızdırılma me¬todu ilə boşaldılması, mazutların sisternlərdən elektroinduksion və yük¬¬sək tezlikli qızdırılma metodu ilə boşaldılması haqqında məlumat verilir.

Yanacaqların yanması zamanı baş verən proseslər izah olunur, yanma məhsullarının qaz analizi aparılır.

Diffuziyalı məşəlin sxemi, açıq səthli rezervuarlarda mayelərin diffuziyalı yanma sxemi, maye tökülmüş açıq səthdə diffuziyalı yanma sxemi, maye buxarlarının kinetik yanma sxemi izah olunur, maye damcısının və sərbəst səthə malik mayelərin yanması zamanı alışma və yanma temperaturu təyini olunur.

Maye yanacaqların dinamik və kinematik özlülüyünün təyin edilməsi metodları haqqında məlumat verilir.

Yanacağın işçi tərkibinə görə aşağı yanma istiliyi, istilik ekvivalent əmsalı hesablanır, kalorimetrik qiymətləri təyin olunur.

Bərk yanacağın hər hansı bir tərkibdə kütləsi verildikdə onun digər tərkibdəki kütləsinə keçmək üçün keçid əmsalları hesablanır.

Lentalı konveyerin saatlıq hesabat məhsuldarlığı, konveyerin lentasının eni və uzunluğu, konveyer lentasını hərəkət etdirən fırladıcı barabanın valında tələb olunan güc hesablanır.

Mazut qızdırıcısının istilik balans tənliyi verilir, qrafo-analitik metodla mazut qızdırıcısının istilik konstruktiv hesabatı aparılır.

Azərbaycanın neft sənayesinə xarici neft şirkətləri tərəfindən layihələrin həyata keçirilməsi, “Əsrin Müqaviləsi"nə müvafiq olaraq neft və qaz yanacaqlarının istehsalı, çıxarılan neft və qazın nəql edilməsi haqqında məlumat verilir.

Təbii qazın emalı, qazın hidrogen sulfiddən və karbon qazından təmizlənməsi üçün istifadə olunan qaz tənzimləyici stansiyalar haqqında məlumat verilir.

Yanacaqların yanma prosesinin spesifik xüsusiyyətləri, mayelərin alovlanma temperatur hədləri, alovlanan mayelərin kateqoriyaları, istilik alovlanma nəzəriyyəsi, mayelərin yanması zamanı baş verən proseslər öyrənilir.

İstilik elektrik stansi-ya¬larında istifadə olunan yanacaq təsərrüfatının avadanlıqları öyrənilir.

Yanacaq qızdırıcısının istilik balans tənliyi verilir, qrafo-analitik metodla yanacaq qızdırıcısının istilik konstruktiv hesabatı aparılır.