İstilik daşıyıcılarının istilik-fiziki xassələriMövzu planı

İstilik daşıyıcıların təyinatı, agreqat halına, mənşəyinə və tətbiq sahəsinə görə təsnifatı, energetik sistemlərdə istifadə olunan əsas istilik daşıyıcı növləri və onlara verilən tələblər nəzərdən keçirilir.

Termofiziki xassələrin (sıxlıq, özlülük, istilik keçiriciliyi, istilik tutumu və s.) fiziki mahiyyəti, ölçü vahidləri və istilik ötürülməsi proseslərindəki rolu öyrənilir.

Maye və qazların sıxlığı və xüsusi həcmi, onların temperatur və təzyiqdən asılılığı, vəziyyət tənlikləri və hesablama üsulları araşdırılır.

Həcmi istilik genişlənmə əmsalı, izotermik sıxılma əmsalı, səs sürəti və bu xassələrin istilik daşıyıcının iş rejimlərindəki rolu öyrənilir.

Dinamik və kinematik özlülük, Nyuton və qeyri-Nyuton mayeləri, özlülüyün temperatur və təzyiqdən asılılığı və hidravlik itkilərə təsiri nəzərdən keçirilir.

Furye qanunu, qazların və mayelərin istilik keçiriciliyi, istilik keçiriciliyinin temperatur, təzyiq və tərkibdən asılılığı, hesablama üsulları araşdırılır.

İzobar və izoxor istilik tutumu, xüsusi və molyar istilik tutumu, entalpiya və onun temperaturdan asılılığı, faza keçidlərində entalpiyanın dəyişməsi öyrənilir.

Temperaturkeçirmə (termal diffuziya) əmsalı, Prandtl ədədi, qeyri-stasionar istilik keçiriciliyi və bu parametrlərin istilik ötürülməsində rolu nəzərdən keçirilir.

Doymuş buxar təzyiqi, Klapeyron–Klauzius tənliyi, buxarlanma istiliyi, qaynama və kondensasiya prosesləri araşdırılır.

Temperatur və təzyiq dəyişdikdə istilik daşıyıcıların xassələrinin dəyişmə qanunauyğunluqları, empirik və yarımempirik korrelyasiyalar, modelləşdirmə üsulları öyrənilir.

Maye və qaz qarışıqlarının sıxlığı, özlülüyü, istilik keçiriciliyi və istilik tutumunun tərkibdən asılı olaraq hesablanma qaydaları və qarışdırma qanunları öyrənilir.

Sıxlıq, özlülük, istilik keçiriciliyi və istilik tutumunun ölçülməsi üsulları (stasionar və qeyri-stasionar metodlar, viskozimetr, kalorimetr və s.), cihazların iş prinsipi və dəqiqlik tələbləri nəzərdən keçirilir.

Ölçmə xətaları, orta qiymət, standart sapma, reqressiya təhlili, etibarlılıq intervalı və ölçmə qeyri-müəyyənliyinin qiymətləndirilməsi üsulları öyrənilir.

Nanomayelərin, ərimiş duzların və dərin evtektik həlledicilərin (DES) termofiziki xassələri, alınma üsulları, üstünlükləri və məhdudiyyətləri araşdırılır.

İstilik elektrik stansiyalarında, günəş istilik qurğularında, istilik saxlama sistemlərində və istilik dəyişdiricilərində istilik daşıyıcıların seçilmə meyarları, enerji səmərəliliyi və inkişaf perspektivləri nəzərdən keçirilir.

Müxtəlif istilik daşıyıcılar üçün sıxlıq, xüsusi həcm və istilik genişlənmə əmsalının temperatur və təzyiqdən asılı olaraq hesablanması üzrə məsələlər həll edilir.

Dinamik və kinematik özlülüyün, istilik keçiriciliyi əmsalının empirik korrelyasiyalar və məlumat cədvəlləri əsasında təyin edilməsi üzrə praktiki tapşırıqlar yerinə yetirilir.

İstilik tutumu, entalpiya, temperaturkeçirmə əmsalı və Prandtl ədədinin hesablanması, buxar təzyiqi və faza keçidləri ilə bağlı məsələlər həll edilir.

Termofiziki xassələrin temperatur və təzyiqdən asılılığı verilənlər bazaları (NIST və s.) və hesablama proqramları vasitəsilə modelləşdirilir; qarışıqların xassələri tərkibə görə hesablanır.

Termofiziki ölçmələrin nəticələri statistik üsullarla emal edilir, orta qiymət, standart sapma və ölçmə qeyri-müəyyənliyi müəyyən edilir, nəticələr ədəbiyyat məlumatları ilə müqayisə olunur.

Tələbə müstəqil araşdırma əsasında DES-in sıxlıq, özlülük, istilik keçiriciliyi və istilik tutumunun temperaturdan asılılığını tədqiq edir, PPT təqdimatı və qısa analitik hesabat hazırlayır.