Elektroenergetika sistemlərinin güc elementləriSillabus

Fənn kodu

MS-0504

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat mühazirə; b) 15 saat məşğələ

Auditoriyadan kənar saatlar

a)60 saat sərbəst iş b)75 saat məsləhət

-

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: FTN1: Elektrik enerjisinin istehsalının əsas nəzəri prinsiplərini, stansiya növlərini, onların xüsusiyyətlərini və tətbiq sahələrini izah edir;

2. 2

   CLO 2: FTN2: Elektroenergetika sahəsində tədqiqat sualını formalaşdırır, eksperimental və ya müşahidə xarakterli məsələləri həll edir;

3. 3

   CLO 3: FTN3: Elmi mənbələrdən (kitabxana, elmi bazalar, elektron resurslar və s.) sistematik istifadə edərək mövcud bilikləri toplayır və tədqiqat çərçivəsini formalaşdırır;

4. 4

   CLO 4: FTN4: Enerjinin istehsalı, ötürülməsi və paylanması texnologiyalarında intellektual sistemlərin qurulması konsepsiyasını və kommunikasiya texnologiyalarını izah edir;

5. 5

   CLO 5: FTN5: Tədqiqat nəticələrini məntiqi strukturda təqdim edir, elmi məqalə yazır, nəticələri şifahi və yazılı formada auditoriyaya çatdırır;

6. 6

   CLO 6: FTN6: Tədqiqatın etik və metodoloji prinsiplərinə riayət etməklə müstəqil və ya qrup halında tədqiqat aparır, layihə və dissertasiya işlərinin hazırlanmasında metodoloji əsasları düzgün tətbiq edir.

1. 1.
   Elektroenergetikanın əsaslarıMühazirə

   Elektrik stansiyalarının növləri, onların baza, yarımpik və pik rejimlərə görə təsnifatı, stansiyaların paralel işinin üstünlükləri, elektrik sistemlərinə qoyulan tələblər və güc ehtiyatı haqqında ümumi məlumat verilir.

2. 2.
   Energetikanın davamlılıq prinsipləri. Azərbaycanda elektrik enerjisinin istehsalı və onun inkişaf perspektivləriMühazirə

   Energetikanın davamlılıq prinsipləri, enerji keçidi, ağıllı şəbəkələr, Azərbaycanda elektrik enerjisi istehsalının inkişaf tarixi, əsas stansiyaları və perspektivləri haqqında ümumi məlumat verilir.

3. 3.
   Elektrik enerjisinin istehsalı. Elektrik stansiyalarının növləri və yük qrafikləriMühazirə

   Elektrik yük qrafiklərinin növləri və göstəriciləri, elektrik enerjisinin maya dəyəri, qrafikin baza və pik hissələrinin stansiyalar arasında bölüşdürülməsi və düzləşdirilməsi tədbirləri haqqında ümumi məlumat verilir.

4. 4.
   İstilik elektrik stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMühazirə

   Kondensasiya və istilik təchizatı stansiyalarının, qaz turbin və buxar-qaz qurğularının, geotermal stansiyaların struktur sxemi, iş prinsipi, FİƏ göstəriciləri və ətraf mühitə təsiri haqqında ümumi məlumat verilir.

5. 5.
   Su elektrik stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMühazirə

   Su elektrik stansiyalarının növləri, struktur sxemi, iş prinsipi, gücün hesablanması, su akkumulyasiya, kiçik su və qabarma stansiyaları, ətraf mühitə təsiri haqqında ümumi məlumat verilir.

6. 6.
   Atom elektrik stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMühazirə

   Atom elektrik stansiyalarının iş prinsipi, struktur sxemi, nüvə reaktorlarının növləri, texniki-iqtisadi göstəriciləri, ekoloji və təhlükəsizlik məsələləri, Azərbaycanda AES layihəsi haqqında ümumi məlumat verilir.

7. 7.
   Günəş və külək stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMühazirə

   Külək və günəş elektrik stansiyalarının növləri, struktur sxemi, iş prinsipi, FİƏ göstəriciləri, üstünlük və çatışmazlıqları haqqında ümumi məlumat verilir.

8. 8.
   Elektrik sistemlərinin və şəbəkələrin ümumi xarakteristikasi .Əsas anlayışlarMühazirə

   Energetika və elektrik sistemlərinin əsas anlayışları, iş rejimləri, elektrik şəbəkələrinin təsnifatı, nominal gərginliklər və istehlakçıların etibarlılıq kateqoriyaları haqqında ümumi məlumat verilir.

9. 9.
   Hava elektrik veriliş xətləri və konstruktiv elementləriMühazirə

   Hava elektrik veriliş xətlərinin konstruktiv elementləri (naqil, tros, dayaq, izolyator, armatur), parametrləri, taclanma itkisi və əvəzetmə sxemləri haqqında ümumi məlumat verilir.

10. 10.
    Kabel elektrik veriliş xətləri və konstruktiv elementləriMühazirə

    Kabel xətlərinin konstruksiyası, izolyasiya növləri, muftaları, çəkilmə üsulları və tətbiq sahələri haqqında ümumi məlumat verilir.

11. 11.
    Elektrik yarımstansiyalar və paylayiçi qurğularMühazirə

    Transformator və çevirici yarımstansiyaların təyinatı, təsnifatı, açıq, qapalı və komplekt paylayıcı qurğuların tərkibi və avadanlıqları haqqında ümumi məlumat verilir.

12. 12.
    Qüç transformatorlari və onlarin təsnifatiMühazirə

    Güc transformatorları və avtotransformatorların iş prinsipi, təsnifatı, parametrləri, konstruksiyası və istismarı haqqında ümumi məlumat verilir.

13. 13.
    Yüksək gərginlikli acarlar və onlarin təsnifatiMühazirə

    Yüksək gərginlikli açarların təyinatı, onlara qoyulan tələblər, yağ, hava, elegaz və vakuum açarlarının iş prinsipi və xüsusiyyətləri haqqında ümumi məlumat verilir.

14. 14.
    Rele mühafizəsinin təyinatı. Relenin tipləri. Rele mühafizəsinə olan tələblərMühazirə

    Rele mühafizəsinin təyinatı, relelərin tipləri və mühafizəyə qoyulan əsas tələblər (seçmə qabiliyyəti, cəldtəsirlik, həssaslıq, etibarlılıq) haqqında ümumi məlumat verilir.

15. 15.
    Elektrik stansiyalarının və elektrik şəbəkələrinin avtomatlaşdırması məsələləriMühazirə

    Elektrik stansiyalarının və şəbəkələrinin avtomatlaşdırılması, generatorların sinxronlaşdırılması, tezliyin avtomatik tənzimlənməsi, ATQ və EAQ qurğuları haqqında ümumi məlumat verilir.

16. 16.
    Energetikanın davamlılıq prinsipləri. Elektrik enerjisinin istehsalı. Elektrik stansiyalarının növləriMəşğələ

    Stansiya növləri, yük qrafiklərinin göstəriciləri, davamlılıq prinsipləri və enerji keçidi üzrə praktik təhlil məsələləri haqqında ümumi məlumat verilir.

17. 17.
    İstilik elektrik stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMəşğələ

    KES və İEM-in texnoloji sxemləri, FİƏ-nın hesablanması, qaz turbin və buxar-qaz qurğularının müqayisəsi üzrə praktik təhlil məsələləri haqqında ümumi məlumat verilir.

18. 18.
    Su, günəş və külək stansiyaları. Struktur sxemi və iş prinsipiMəşğələ

    SES-in gücünün və istehsal etdiyi enerjinin hesablanması, günəş və külək qurğularının sxemləri, əsas parametrləri və tətbiq şərtləri haqqında ümumi məlumat verilir.

19. 19.
    Elektrik sistemlərinin və şəbəkələrin ümumi xarakteristikasiMəşğələ

    Elektrik şəbəkələrinin təsnifatı, nominal gərginlik şkalası, nominal gərginliyin empirik düsturlarla seçilməsi və istehlakçıların etibarlılıq kateqoriyaları haqqında ümumi məlumat verilir.

20. 20.
    Elektrik veriliş xətləri və konstruktiv elementləri.Məşğələ

    Hava və kabel xətlərinin konstruktiv elementləri, parametrlərinin təyini, P və T-şəkilli əvəzetmə sxemlərinin qurulması haqqında ümumi məlumat verilir.

21. 21.
    Elektrik yarımstansiyalar və aylayiçi gurğularMəşğələ

    Yarımstansiyaların və paylayıcı qurğuların sxemləri, transformatorların parametrləri və yüksək gərginlikli açarların seçilməsi haqqında ümumi məlumat verilir.

22. 22.
    Rele mühafizəsi və elektrik şəbəkələrinin avtomatlaşdırması məsələləriMəşğələ

    Rele mühafizəsinin növləri, tələbləri, söndürmə vaxtının təyini, ATQ və EAQ cihazlarının iş məntiqi haqqında ümumi məlumat verilir.

23. 23.
    Elektrik stansiyalarının və elektrik şəbəkələrinin avtomatlaşdırması məsələləriMəşğələ

    Generatorların sinxronlaşdırılması şərtləri, tezliyin avtomatik tənzimlənməsi və yükün tezliyə görə avtomatik ayrılması haqqında ümumi məlumat verilir.

24. 24.
    Energetikanın davamlı inkişafı: tendensiyalar və problemlərSərbəst iş

    Energetikanın davamlı inkişafının tendensiyaları və problemləri, enerji keçidi, dekarbonizasiya, rəqəmsallaşma, enerjiyə qənaət və ekoloji problemlər haqqında ümumi məlumat verilir.

25. 25.
    Elektrik enerjisinin istehsalı. Elektrik stansiyalarının növləri və yük qrafikləri.Sərbəst iş

    Elektrik enerjisinin istehsalı, stansiya növləri, yük qrafikləri, baza və pik stansiyaların seçimi haqqında ümumi məlumat verilir.

26. 26.
    İstilik elektrik stansiyaları. Onların iş prinsipləriSərbəst iş

    KES, İEM, qaz turbin və buxar-qaz qurğularının iş prinsipləri, texnoloji sxemləri, FİƏ göstəriciləri və ətraf mühitə təsiri haqqında ümumi məlumat verilir.

27. 27.
    Su elektrik stansiyaları. Onların növləri və iş prinsipləriSərbəst iş

    Su elektrik stansiyalarının növləri, struktur sxemləri, iş prinsipləri, SAES, kiçik SES və qabarma stansiyalarının xüsusiyyətləri haqqında ümumi məlumat verilir.

28. 28.
    Günəş və külək stansiyaları. Onların iş prinsipləriSərbəst iş

    Günəş və külək stansiyalarının iş prinsipləri, külək qurğularının növləri, günəş kollektorları və fotoelektrik qurğuları, onların FİƏ, üstünlük və çatışmazlıqları haqqında ümumi məlumat verilir.

29. 29.
    Elektrık şəbəkə və sıstemlərı haqqında ümumı məlumat. Elektrık şəbəkələrının təsnıfatıSərbəst iş

    Elektrik şəbəkə və sistemlərinin əsas anlayışları, iş rejimləri və şəbəkələrin cərəyan növünə, quruluşuna, funksiyasına, gərginliyinə və neytralın rejiminə görə təsnifatı haqqında ümumi məlumat verilir.

30. 30.
    Hava və kabel elektrik veriliş xətlərin konstruktiv elementləriparametrləri. Qeyri-simmetrik yük rejiminin hesablaması.Sərbəst iş

    Hava və kabel xətlərinin konstruktiv elementləri, parametrləri (aktiv və induktiv müqavimət, keçiricilik), əvəzetmə sxemləri və qeyri-simmetrik yük rejiminin hesablanması haqqında ümumi məlumat verilir.

31. 31.
    Yarımstansiyalar və paylayıcı qurğuları. Onların iş prinsipləriSərbəst iş

    Yarımstansiyaların və paylayıcı qurğuların növləri, tərkibi, iş prinsipləri, yığma şinlər, ayırıcılar, qısaqapayıcılar və ölçü transformatorları haqqında ümumi məlumat verilir.

32. 32.
    Güç transformatorlar və açarlar. Onların iş prinsipləriSərbəst iş

    Güc transformatorlarının və yüksək gərginlikli açarların təsnifatı, konstruksiyası, parametrləri, iş prinsipləri və yağ, hava, elegaz, vakuum açarlarının müqayisəsi haqqında ümumi məlumat verilir.

33. 33.
    Rele mühafizəsi və elektrik şəbəkələrinin avtomatlaşdırılması. Onların iş prinsipləriSərbəst iş

    Rele mühafizəsinin təyinatı, relelərin tipləri, mühafizəyə qoyulan əsas tələblər, generatorların sinxronlaşdırılması, tezliyin avtomatik tənzimlənməsi, avtomatik təkrar qoşma (ATQ) və ehtiyatın avtomatik qoşulması (EAQ) qurğuları haqqında ümumi məlumat verilir.

1. 1. K.M. Abdullayev və b. Enerji ehtiyatları, elektrik enerji istehsalı və ətraf mühit. Bakı, “Zaman” I və II cild. 2005, 2007.
2. 2. Веников В.А., Путянин Е.В. Введение в специальность., М.: Высш. школа, 1988, 239 с.
3. 3. Быстрицкий Г.Ф. Основы энергетики 3-е изд., стер. М.: КНОРУС, 2012. 352 с.
4. 4. В.С. Холянов, О.М. Холянова Основы электроэнергетики. Уч. пособие. Владивосток: Изд-во ДВГТУ, 2007. 113 с.
5. 5. Поспелов Г.Е. Электрические сети и системы. Мн.; УП «Технопринт» 2004, 720 с.