Fənn · Cihaz mühəndisliyi (master)

Maşınqayırmada texnoloji proseslərin optimallaşdırılmasıSillabus

MİFS-43016 kreditPayız semestriSeçmə2025-2026

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
MİFS-4301
Kredit
6
Tələbənin iş yükü
180
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2025-2026
Fənnin tipi
Seçmə
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
Mühazirə:30 Seminar: 15
Auditoriyadan kənar saatlar
TSİ:135 MRTSİ:67.5

Fənn haqqında

"Maşınqayırmada texnoloji proseslərin optimallaşdırılması" fənni maşın və hissələrin istehsalı zamanı emal proseslərinin səmərəliliyini, dəqiqliyini və məhsuldarlığını riyazi modelləşdirmə üsulları ilə artırmağın yollarını tədris edir. Fənn çərçivəsində resurslara və vaxta qənaət etmək üçün kəsmə rejimlərinin, texnoloji marşrutların və avadanlıq parametrlərinin optimal seçimi məsələləri öyrənilir. Tələbələr müasir optimallaşdırma alqoritmlərindən istifadə edərək istehsal xərclərini minimuma endirməklə yüksək keyfiyyətli məhsul əldə etmək bacarıqlarına yiyələnirlər.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • interaktiv müzakirə
  • komanda işi
  • seminar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: FTN 1 (Sistemli təhlil və riyazi modelləşdirmə): Maşınqayırma istehsalatındakı texnoloji prosesləri (yonma, frezerləmə, yığma, termiki emal və s.) sistemli təhlil edir, darısqal yerləri (boynunu) aşkar edir və emal göstəricilərinin analitik-statistik riyazi modellərini qurur.

  2. CLO 2: FTN 2 (Kəsmə rejimlərinin parametrik optimallaşdırılması): Çoxmeyarlı optimallaşdırma metodlarını (Qradient, Simpleks, Qolden-Seksiya, Genetik alqoritmlər və s.) tətbiq edərək kəsmə rejimlərini, alət davamlılığını və əmək tutumunu maksimum məhsuldarlıq və minimum maya dəyəri kriterilərinə görə optimallaşdırır.

  3. CLO 3: FTN 3 (Texnoloji marşrutların və ardıcıllığın optimallaşdırılması): Qraflar nəzəriyyəsi, şəbəkə planlaşdırılması və dinamik proqramlaşdırma metodlarından istifadə edərək detalların emal marşrutlarını, əməliyyatların ardıcıllığını və dəzgah parkının yüklənməsini optimallaşdırır.

  4. CLO 4: FTN 4 (Rəqəmsal modullaşdırma və CAD/CAM/CAE tətbiqi): Müasir avtomatlaşdırılmış layihələndirmə və simulyasiya proqramlarında (NX, Mastercam, ANSYS, MATLAB və s.) texnoloji proseslərin rəqəmsal əkizlərini modullaşdırır, alətin hərəkət trayektoriyasını və emal xətalarını simulyasiya edərək optimallaşdırır.

  5. CLO 5: FTN 5 (İstehsalat resurslarının və iqtisadi effektivliyin qiymətləndirilməsi): Optimallaşdırılmış texnoloji həllərin iqtisadi səmərəliliyini, enerji və material tutumunun azaldılması dərəcəsini hesablayır, detalın tələb olunan keyfiyyət və dəqiqlik göstəricilərini təmin etməklə maya dəyərini minimuma endirir.

Mövzu planı

Mövzu əlavə edilməyib.

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5