Siqnalların rəqəmli emalıSillabus

Fənn kodu

İF-2261Y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

60

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat -mühazirə b) 15 saat-laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 60 saat -TSİ b) 60 saat -MRTSİ

Tədris prosesi tələbələrə kompüter və informasiya-kommunikasiya sistemlərinin texniki və proqram təminatında yaranan sadə nasazlıqları müəyyən etmək və aradan qaldırmaq bacarıqları qazandırır. Fənn çərçivəsində tələbələr mətn redaktorları, elektron cədvəllər, verilənlər bazalarının idarəetmə sistemləri, qrafik redaktorlar, elektron təqdimat proqramları və digər tətbiqi proqram vasitələrindən sərbəst istifadə etməyi öyrənirlər. Eyni zamanda onlar kompüter şəbəkələrinin təyinatını, quruluşunu, əsas funksiyalarını, iş prinsiplərini, təşkili və istismarı qaydalarını mənimsəyirlər. Nəticədə tələbələr informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından və proqram təminatından radiotexnika və telekommunikasiya sistemlərinin layihələndirilməsi, istismarı və idarə olunması proseslərində səmərəli istifadə etmək bacarığı əldə edirlər.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• təqdimatlar
• interaktiv müzakirə

1. 1

   CLO 1: 1. Rəqəmli siqnalların əsas anlayışlarını və emal prinsiplərini izah edir. 2. Analoq siqnalların rəqəmsal formaya çevrilməsi mərhələlərini izah edir. 3. Diskretləşdirmə və kvantlaşdırma proseslərini fərqləndirir. 4. Rəqəmli siqnalların zaman və tezlik oblastında xüsusiyyətlərini təhlil edir. 5. Diskret Furye çevirməsinin mahiyyətini və tətbiqini izah edir. 6. Rəqəmli filtrlərin təyinatını və əsas növlərini müəyyən edir. 7. Rəqəmli siqnallar üzərində filtrasiya, gücləndirmə və səs-küyün azaldılması əməliyyatlarını tətbiq edir. 8. Siqnal emalında istifadə olunan əsas alqoritm və proqram vasitələrindən istifadə edir. 9. Emal olunmuş siqnalların keyfiyyət göstəricilərini təhlil edir və nəticələri qiymətləndirir. 10. Rəqəmli siqnal emalının telekommunikasiya və digər texniki sistemlərdə tətbiqini izah edir.

1. 1.
   Giriş. Siqnallar və onlarin modelləri.
2. 2.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə
3. 3.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə
4. 4.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə
5. 5.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə
6. 6.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə
7. 7.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə

   Siqnal – informasiyanı daşıyan və zamanın, məkanın və ya digər dəyişənin funksiyası kimi dəyişən fiziki kəmiyyətdir. Telekommunikasiya sistemlərində siqnalların köməyi ilə informasiya ötürülür, qəbul edilir və emal olunur. Siqnallar əsasən analoq və rəqəmsal, həmçinin deterministik və təsadüfi siqnallara bölünür. Onların əsas parametrlərinə amplituda, tezlik, faza, period və spektr daxildir. Siqnal modeli real siqnalın riyazi təsviridir. Modellər siqnalların analizini, emalını və rabitə sistemlərinin layihələndirilməsini sadələşdirir. Siqnallar davamlı zaman üçün (x(t)), diskret zaman üçün isə (x[n]) şəklində ifadə olunur. Siqnallar və onların modelləri radiotexnika, mobil rabitə, optik rabitə, televiziya, radar və digər informasiya-kommunikasiya sistemlərinin əsasını təşkil edir.

8. 8.
   Giriş. Siqnallar və onların modelləri Mühazirə

1. 1. Kəngərli, U.S. Siqnalların rəqəmli emalı. Dərslik. Bakı: AzTU, 2010, 651 səh. 2. Paşayev, A.M.; Həsənov, A.R. Radiotexniki siqnallar və dövrələr. Bakı: MAA, 2005, 274 səh. 3. Paşayev, A.M.; Həsənov, A.R. Harmonik siqnalların qeyri-xətti və parametrik çevrilmələri. Bakı: MAA, 2008, 286 səh. 4. Kəngərli, U.S. Qeyri-xətti elektrik dövrələr nəzəriyyəsi. Bakı: Maarif nəşriyyatı, 1991, 443 səh. 5. Kəngərlinski, U.S.; Cəfərov, C.Q. Radiotexniki dövrələr və siqnallar. Bakı: AzPİ, I hissə – 1976; II hissə – 1982. 6. Kəngərlinski, U.S.; Hacıyev, K.Ə.; Əhmədov, E.Ə. Siqnalların verilmə nəzəriyyəsi. Bakı: AzPİ, I hissə – 1981; II hissə – 1993. 7. Həsənov, A.R. Radiotexniki dövrələr və siqnallar (laboratoriya işlərinin aparılması üçün praktikum). Bakı: MAA, 2001, 48 səh. 8. Məhərrəmov, V.Ə. Radioverici, radioqəbuledici və antena qurğuları. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı, 2015, 356 s.(yeni pəncərədə açılır)