Nəqliyyat mühərrikləriSillabus

Fənn kodu

İF-1555y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 60 saat-mühazirə b) 15 saat-seminar c) 15 saat - Laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ: 45 saat b) MRTSİ: 45 saat

Fənnin tədrisi «050632 – Nəqliyyat mühəndisliyi» ixtisası üzrə ixtisaslaşan tələbələrin:  nəqliyyat mühərriklərinin quruluşunu, işçi proseslərinin nəzəri əsaslarını mənimsəmələrini;  nəqliyyat mühərriklərinin dirsək-şatun mexanizminin kinematikası və dinamikası haqqında əsas anlayışları bilmələrini, mühərriklərin kinematik və dinamiki hesablarını aparmaq, kinematik və dinamik parametrlərinin diaqramlarını qurmaq bacarığına yiyələnmələrini;  nəqliyyat mühərriklərinin işçi siklinin və istilik balansının hesabını aparmaq, mühərriklərin əsas ölçülərini təyin etmək, indikator diaqramını qurumağı bacarmağı;  nəqliyyat mühərriklərinin effektiv parametrlərinin təyin edilməsinin metodikasını;  nəqliyyat mühərriklərinin hesabatlarının nəticəsində onların layihələndirilməsi metodikalarını öyrənmələrini ehtiva edir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• layihə əsaslı öyrənmə
• komanda işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: 1. Daxili yanma mühərrikləri sikllərinin iş prinsipinin öyrənilməsi. 2. Daxili yanma mühərriklərinin işçi proseslərinin öyrənilməsi. 3. Daxili yanma mühərriklərinin çıxış parametrlərinin hesablanmasının öyrənilməsi 4. Daxili yanma mühərriklərinin istilik balansının hesablanmasının öyrənilməsi. 5. Daxili yanma mühərriklərinin əsas ölçülərinin təyininin öyrənilməsi. 6. Daxili yanma mühərriklərinin kinematik və dinamik parametrlərinin təyininin öyrənilməsi. 7. Nəqliyyat hibrid güc qurğularının quruluşu və çıxış parametrlərinin təyininin öyrənilməsi. 8. Nəqliyyat dartı elektrik mühərriklərinin quruluşu və çıxış parametrlərinin təyininin öyrənilməsi.

1. 1.
   Nəqliyyat vasitələrində istifadə edilən istilik mühərrikləriMühazirə

   Nəqliyyat mühərriklərinin inkişafı haqqında qısa tarixi məlumat. Nəqliyyat mühərriklərinin təsnifatı

2. 2.
   Daxili yanma mühərriklərinin quruluşu və iş prinsipiMühazirə

   Daxili yanma mühərriklərində ümumi anlayış və təyinatlar. Daxili yanma mühərriklərinin ümumi quruluşu

3. 3.
   Daxili yanma mühərriklərinin quruluşu və iş prinsipiLaboratoriya

   Mühərrikin sınaq qurğusunun quruluşu və təcrübələrin aparılması qaydası ilə tanışlıq, təhlükəsizlik texnikası qaydaları

4. 4.
   Daxili yanma mühərriklərinin ideal və nəzəri siklləriMühazirə

   İdeal sikllər. Qarışıq sikl. Sabit həcmdə istilik verilən sikl. Sabit təzyiqdə istilik verilən sikl. İdeal sikllərin müqayisəsi. Nəzəri sikllər

5. 5.
   Daxili yanma mühərriklərinin ideal və nəzəri siklləriMəşğələ

   İdeal sikllər. Qarışıq sikl. Sabit həcmdə istilik verilən sikl. Sabit təzyiqdə istilik verilən sikl

6. 6.
   Daxili yanma mühərriklərinin həqiqi sikllər. İkitaktlı və dördtaktlı daxili yanma mühərrikləriMühazirə

   İkitaktlı qığılcımla alışdırmalı mühərriklərin indikator diaqramı və iş prinsipi. İkitaktlı dizel mühərriklərinin indikator diaqramı və iş prinsipi. Dördtaktlı qığılcımla alışdırmalı mühərrikin indikator diaqramı və iş prinsipi. Dördtaktlı adi dizel mühərrikinin indikator diaqramı və iş prinsipi. Dördtaktlı üstəlik üfürməli dizel mühərrikinin indikator diaqramı və iş prinsipi

7. 7.
   Daxili yanma mühərriklərinin həqiqi sikllər. İkitaktlı və dördtaktlı daxili yanma mühərrikləriMəşğələ

   Dördtaktlı qığılcımla alışdırmalı mühərrikin indikator diaqramı və iş prinsipi. Dördtaktlı adi dizel mühərrikinin indikator diaqramı və iş prinsipi. Dördtaktlı üstəlik üfürməli dizel mühərrikinin indikator diaqramı və iş prinsipi

8. 8.
   Yanıcı və işçi qarışıqlarMühazirə

   Hava artıqlıq əmsalı, yanıcı və işçi qarışıqların parametrləri yanma məhsulları. Yanıcı və işçi qarışıqların molekulyar dəyişmə əmsalları. Yanıcı və işçi qarışıqların yanma istilikləri. Yanıcı qarışığın və yanma məhsullarının istilik tutumu

9. 9.
   Yanıcı və işçi qarışıqlarLaboratoriya

   Hava artıqlıq əmsalı, yanıcı və işçi qarışıqların parametrləri, yanma məhsulları

10. 10.
    Sorma (doldurma) prosesiMühazirə

    Sorma (doldurma) prosesinin hesabı. Ətraf mühitin təzyiq və temperaturu. Qalıq qazların təzyiq və temperaturu. Sorma (doldurma) prosesinin sonundakı təzyiq. Qalıq qazlar əmsalı. Sorma (doldurma) prosesinin sonundakı temperatur

11. 11.
    Sıxma prosesiMühazirə

    Sıxma prosesinin gedişi və politrop göstəricisi. Sıxma dərəcəsinin seçilməsi. Sıxma prosesinin sonunda təzyiq və temperatur

12. 12.
    Sıxma prosesiLaboratoriya

    Sıxma dərəcəsinin seçilməsi. Sıxma prosesinin sonunda təzyiq və temperatur

13. 13.
    Sıxma prosesiLaboratoriya

    Sıxma dərəcəsinin seçilməsi. Sıxma prosesinin sonunda təzyiq və temperatur

14. 14.
    Yanma prosesi. Yanma prosesinin açıq indikator diaqramı üzrə təhliliMəşğələ

    Qığılcımla alışdırmalı mühərriklərdə yanma prosesinin gedişi və mərhələləri. Dizel mühərriklərində yanma prosesinin gedişi və mərhələləri. Qığılcımla alışdırmalı mühərriklər üçün yanma tənliyi. Dizel mühərrikləri üçün yanma tənliyi

15. 15.
    Yanma prosesi. Yanma prosesinin açıq indikator diaqramı üzrə təhliliLaboratoriya

    Yanma prosesinin sonundakı təzyiq və temperaturun təyin edilməsi

16. 16.
    Genişlənmə prosesiMühazirə

    Genişlənmə prosesinin gedişi və politrop göstəricisi. Genişlənmə prosesinin sonunda təzyiq və temperaturun təyini

17. 17.
    Genişlənmə prosesiLaboratoriya

    Genişlənmə prosesinin sonunda təzyiq və temperaturun təyini

18. 18.
    Xaricetmə prosesiMühazirə

    Xaricetmə prosesinin gedişi. Xaricetmə prosesinin sonundakı temperaturun yoxlanması. Nəqliyyat mühərriklərinin zəhərliyinin azaldılması yolları

19. 19.
    Mühərrikin indikator parametrləriMühazirə

    Mühərrikin indikator təzyiqi Mühərrikin indikator gücü. Mühərrikin indikator f.i.ə. və xüsusi indikator yanacaq sərfi. Mexaniki itkilər

    • • FTN1: İşgüzar və akademik kommunikasiyanın mahiyyəti, məqsəd və funksiyaları mənimsənilir və ixtisas üzrə müxtəlif kommunikativ situasiyalarda effektiv nitq fəaliyyəti həyata keçirilir.
20. 20.
    Mühərrikin indikator parametrləriMəşğələ

    Mühərrikin indikator təzyiqi Mühərrikin indikator gücü. Mühərrikin indikator f.i.ə. və xüsusi indikator yanacaq sərfi. Mexaniki itkilər

21. 21.
    Mühərrikin indikator parametrləriLaboratoriya

    Mühərrikin indikator təzyiqi. Mühərrikin indikator gücü. Mühərrikin indikator f.i.ə. və xüsusi indikator yanacaq sərfi. Mexaniki itkilər

22. 22.
    Mühərrikin effektiv parametrləriMühazirə

    Mühərrikin orta effektiv təzyiqi. Mexaniki f.i.ə. Mühərrikin effektiv gücü. Mühərrikin effektiv f.i.ə. və xüsusi effektiv yanacaq sərfi

23. 23.
    Mühərrikin effektiv parametrləriMəşğələ

    Mühərrikin orta effektiv təzyiqi. Mexaniki f.i.ə. Mühərrikin effektiv gücü. Mühərrikin effektiv f.i.ə. və xüsusi effektiv yanacaq sərfi

24. 24.
    Mühərrikin effektiv parametrləri

    Mühərrikin orta effektiv təzyiqi. Mexaniki f.i.ə. Mühərrikin effektiv gücü. Mühərrikin effektiv f.i.ə. və xüsusi effektiv yanacaq sərfi

25. 25.
    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyini, indikator diaqramının qurulması, istilik balansıMühazirə

    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyin edilməsi. İndikator diaqramının qurulması. Mühərrikin istilik balansı

26. 26.
    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyini, indikator diaqramının qurulması, istilik balansıMühazirə

    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyin edilməsi. İndikator diaqramının qurulması. Mühərrikin istilik balansı

27. 27.
    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyini, indikator diaqramının qurulması, istilik balansı.Mühazirə

    Mühərrikin əsas konstruktiv ölçülərinin təyin edilməsi. İndikator diaqramının qurulması. Mühərrikin istilik balansı.

1. 1. A.Ş. İsmayılov, M.Ə. Talıbov. Nəqliyyat mühərrikləri, avtomobillər və traktorlar (1-ci hissə -Nəqliyyat mühərrikləri ). Bakı, “Təhsil” NPM, 2006. -216 s. 2. Hüseynova Z., Kərimov N., Mehdiyev R., Əfəndiyev V. Avtomobil və traktor mühərrikləri. 1-ci hissə. Ali texniki məktəblər üçün dərslik. – Bakı, “Maarif”, 1971. – 435 s. 3. Q.M. Qocayev, M.N. Fərzəliyev, M.K. Cəfərli. Daxili yanma mühərriklərinin istilik hesabı. Bakı, «Turxan» NPB MMC, 2018, -172 s. 4. Q.M. Qocayev, Y.Ə. Mahmudov, A.M. Babayev. Daxili yanma mühərriklərinin dinamikası və konstruksiya edilməsi. Bakı, «Turxan» NPB MMC, 2020, -90 s. 5. Kərimov Z.X. Avtotraktor mühərriklərinin qidalanma sistemləri. -Bakı: ”Təhsil” EİM, 2012. -414 s