Elektrik sistemlərinin və avadanlıqlarının mühafizəsiMövzu planı

Rele mühafizəsi elektrik sistemlərində yaranan qəza və nasazlıqları aşkar edərək zədələnmiş hissəni tez və etibarlı şəkildə şəbəkədən ayıran mühafizə sistemidir. Ona qoyulan əsas tələblər seçicilik,cəld təsretmə, həssaslıq və etibarlılıqdır.

Mövzuda elektrik mühafizəsində istifadə olunan əsas elementlər, relelərin quruluşu, iş prinsipi və müxtəlif növləri izah olunur. Həmçinin rele və mühafizə sxemlərinin təsvir üsulları və operativ cərəyanın mühafizə sistemlərində rolu öyrənilir.

Mövzuda ölçü transformatorlarının təyinatı, quruluşu və elektrik sistemlərində tətbiqi haqqında ümumi məlumat verilir. Cərəyan transformatorlarının əsas xüsusiyyətləri və onların rele mühafizəsi və ölçü cihazlarına qoşulmasının tipik birləşmə sxemləri öyrənilir.

Mövzuda gərginlik transformatorlarının təyinatı, elektrik şəbəkələrində tətbiqi və müxtəlif tipik birləşmə sxemləri izah olunur. Gərginlik transformatorlarının ölçü cihazları və rele mühafizəsi qurğuları ilə əlaqələndirilməsi öyrənilir.

Mövzuda maksimal cərəyan mühafizəsinin təyinatı, iş prinsipi və elektrik xətlərinin qəza rejimlərindən mühafizəsində rolu izah olunur. Həmçinin maksimal cərəyan mühafizəsinin quruluşu, mühafizə sxemləri və onların işləmə prinsipləri öyrənilir.

Mövzuda cərəyan kəsmələrinin təyinatı, iş prinsipi və elektrik xətlərinin qısaqapanmadan qorunmasında rolu izah olunur. Bir tərəfdən və iki tərəfdən qidalanan xətlərdə cərəyan kəsmələrinin tətbiqi, xüsusiyyətləri və mühafizə sxemləri öyrənilir.

Mövzuda neytralı torpaqlanmış elektrik şəbəkələrində yerlə qısaqapanma hadisələrinin yaranma səbəbləri və onların aşkar edilməsi üsulları izah olunur. Yerlə qısaqapanmadan mühafizənin iş prinsipi, əsas elementləri və elektrik avadanlıqlarının qorunmasında rolu öyrənilir.

Mövzuda neytralı izolə olunmuş elektrik şəbəkələrində yerlə qısaqapanmanın yaranma səbəbləri, xüsusiyyətləri və mühafizə üsulları izah olunur. Yerlə qısaqapanmadan mühafizənin iş prinsipi və elektrik şəbəkəsinin təhlükəsiz və etibarlı fəaliyyətində rolu öyrənilir.

Mövzuda diferensial mühafizənin təyinatı, iş prinsipi və elektrik avadanlıqlarının daxili zədələnmələrdən qorunmasında rolu izah olunur. Uzununa və eninə diferensial mühafizənin xüsusiyyətləri, tətbiq sahələri və mühafizə sxemləri öyrənilir.

Mövzuda generatorlarda baş verə bilən əsas zədələnmələr və qeyri-normal iş rejimləri, onların yaranma səbəbləri və generatorun işinə təsiri izah olunur. Həmçinin generatorların uzununa diferensial mühafizəsinin təyinatı, iş prinsipi və generatorların daxili zədələnmələrdən qorunmasında rolu öyrənilir.

Mövzuda generatorlarda xarici qısaqapanmalar və ifrat yüklənmələr zamanı yaranan təhlükəli rejimlər, həmçinin bu hallardan mühafizə üsulları izah olunur. Yerlə qapanma zamanı generatorun mühafizə prinsipi, istifadə olunan mühafizə qurğuları və onların iş xüsusiyyətləri öyrənilir.

Mövzuda transformatorlarda baş verən əsas zədələnmələr və qeyri-normal iş rejimləri, onların yaranma səbəbləri və transformatorun işinə təsiri izah olunur. Həmçinin cərəyan kəsməsinin iş prinsipi, təyinatı və transformatorların qısaqapanmalardan mühafizəsində tətbiqi öyrənilir.

Mövzuda transformatorların xarici qısaqapanmalar, ifrat yüklənmələr və yerlə qapanmalar zamanı mühafizə olunma üsulları izah edilir. Bu mühafizə növlərinin iş prinsipi, təyinatı və transformatorun etibarlı istismarında rolu öyrənilir.

Mövzuda transformatorlarda örtüyə qapanmanın yaranma səbəbləri və bu qəza rejimindən mühafizə üsulları izah olunur. Həmçinin qaz mühafizəsinin təyinatı, iş prinsipi və transformatorlarda daxili zədələnmələrin aşkar edilməsində rolu öyrənilir.

Mövzuda elektrik mühərriklərində baş verən əsas zədələnmələr və qeyri-normal iş rejimləri, onların yaranma səbəbləri və mühərrikin işinə təsiri izah olunur. Həmçinin mühərriklərin işə buraxılması və öz-özünü işə buraxması prosesləri, onların xüsusiyyətləri və mühafizə baxımından əhəmiyyəti öyrənilir.

Mövzuda 1 kV-a qədər asinxron elektrik mühərriklərində istifadə olunan mühafizə vasitələri, onların təyinatı və iş prinsipi izah olunur. Mühərriklərin qısaqapanma, ifrat yüklənmə, faza itkisi və digər qeyri-normal rejimlərdən mühafizəsi öyrənilir.

Sinxron elektrik mühərriklərində yaranan qısaqapanma, ifrat yüklənmə, faza itkisi və digər qeyri-normal rejimlərdən mühafizə üsulları nəzərdən keçirilir. Mühafizə qurğularının iş prinsipi, əsas növləri və mühərrikin etibarlı istismarında rolu izah olunur.

Şinlərin mühafizəsinin əsas növləri, onlara qoyulan tələblər və mühafizə sistemlərinin iş prinsipləri nəzərdən keçirilir. Şinlərin diferensial mühafizəsinin quruluşu, işləmə prinsipi və qısaqapanmalar zamanı zədələnmiş sahənin seçici şəkildə açılmasında rolu izah olunur.

Rele mühafizəsi sxemlərində istifadə olunan yarımkeçirici elementlərin quruluşu, iş prinsipi və əsas növləri nəzərdən keçirilir. Diod, tranzistor, tiristor və digər yarımkeçirici elementlərin mühafizə və idarəetmə sxemlərində tətbiqi izah olunur.

Təsirlənmənin avtomatik tənzimlənməsinin təyinatı, iş prinsipi və elektrik maşınlarında gərginliyin sabit saxlanılmasında rolu nəzərdən keçirilir. Avtomatik təsirlənmə tənzimləyicilərinin əsas quruluşu, idarəetmə prinsipləri və generatorların iş rejimlərinə təsiri izah olunur.

Generatorların elektrik şəbəkəsinə avtomatik qoşulması üçün sinxronlaşdırma prosesinin təyinatı, iş prinsipi və əsas şərtləri nəzərdən keçirilir. Avtomatik sinxronlaşdırma qurğularının funksiyaları, generatorun gərginliyi, tezliyi və faza ardıcıllığının uyğunlaşdırılması prinsipləri izah olunur

Ehtiyatın avtomatik qoşulmasının (EAQ) təyinatı, iş prinsipi və elektrik təchizatının etibarlılığının artırılmasında rolu nəzərdən keçirilir. Əsas qida mənbəyində qəza və ya gərginliyin itməsi zamanı ehtiyat mənbənin avtomatik qoşulması, EAQ qurğularının əsas elementləri və tətbiq xüsusiyyətləri izah olunur.

İfrat gərginliklərin yaranma səbəbləri, növləri və elektrik avadanlıqlarına təsiri nəzərdən keçirilir. İfrat gərginliklərdən mühafizə vasitələrinin iş prinsipi, tətbiq sahələri və elektrik qurğularının etibarlı istismarında rolu izah olunur.

Rele mühafizəsinə qoyulan texniki tələblər, o cümlədən seçicilik, həssaslıq, cəldlik və etibarlılıq prinsipləri araşdırılır. Mühafizə qurğularının iş rejimləri təhlil edilərək onların əsas parametrlərinin seçilməsi qaydaları öyrənilir.

Elektrik veriliş xətlərinin mühafizə sistemlərinin əsas parametrləri, onların seçilməsi və sazlanma prinsipləri araşdırılır. Mühafizənin seçicilik, həssaslıq, cəldlik və etibarlılıq göstəriciləri nəzərə alınmaqla parametrlərin qiymətləndirilməsi aparılır.

Generatorlarda baş verən əsas zədələnmələr və qeyri-normal iş rejimləri, onların yaranma səbəbləri və elektrik sisteminə təsiri araşdırılır. Müxtəlif zədələnmə və iş rejimlərinə uyğun rele mühafizəsi üsulları təhlil edilərək mühafizə vasitələrinin seçilməsi prinsipləri öyrənilir.

Güc transformatorlarında baş verən qısaqapanmaların və artıq yüklənmələrin yaranma səbəbləri, təsirləri və mühafizə üsulları araşdırılır. Qısaqapanma və artıq yüklənmə rejimlərində tətbiq olunan rele mühafizəsinin iş prinsipi, sazlanma xüsusiyyətləri və əsas parametrləri təhlil edilir.

Cərəyan transformatorlarının rele mühafizəsi və ölçmə sistemlərində tətbiq olunan tipik birləşmə sxemləri araşdırılır. Müxtəlif birləşmə sxemlərinin quruluşu, iş prinsipi və tətbiq xüsusiyyətləri təhlil edilir.

Gərginlik transformatorlarının ölçmə, rele mühafizəsi və avtomatika sistemlərində istifadə olunan tipik birləşmə sxemləri araşdırılır. Müxtəlif sxemlərin quruluşu, iş prinsipi və tətbiq xüsusiyyətləri təhlil edilir.

Elektrik mühərriklərinin işəburaxılma və öz-özünə işəburaxılma rejimlərinin xüsusiyyətləri, bu rejimlərdə yaranan cərəyan dəyişmələri və onların rele mühafizəsinə təsiri araşdırılır. Mühərrikin normal işəburaxılma cərəyanı ilə qəza rejimlərinin fərqləndirilməsi və mühafizənin düzgün sazlanması prinsipləri təhlil edilir.

Elektrik şəbəkələrində maksimal cərəyan mühafizəsinin tətbiq sahələri, iş prinsipi və sazlanma xüsusiyyətləri araşdırılır. Mühafizənin işə düşmə cərəyanı və zaman gecikməsi kimi əsas parametrlərinin seçilməsi, həmçinin seçicilik şərtlərinin təmin edilməsi təhlil edilir.

Sabit və dəyişən cərəyan elektromaqnit relelərinin quruluşu, iş prinsipi və əsas xüsusiyyətləri öyrənilir. Bu relelərin elektrik sistemlərində tətbiqi və işləmə araşdırılır.

Cərəyan transformatorlarının quruluşu, iş prinsipi və relelərlə tipik birləşmə sxemləri öyrənilir. Bu sxemlərin rele mühafizəsi sistemlərində tətbiqi və işləmə xüsusiyyətləri araşdırılır

Bir tərəfdən bəslənən radial xətlərdə dözmə müddətli cərəyan kəsməsinin quruluşu və iş prinsipi öyrənilir. Mühafizənin işləmə vaxtı, seçiciliyi və qısaqapanma zamanı tətbiqi araşdırılır.

Transformatorların diferensial mühafizə sxemlərinin quruluşu, iş prinsipi və əsas elementləri öyrənilir. Mühafizə sxemlərinin düzgün qoşulması və qısaqapanma zamanı işləmə xüsusiyyətləri araşdırılır.

Sinxron generatorların xarici qısaqapanmalardan və simmetrik artıq yüklənmələrdən mühafizə sxemlərinin quruluşu və iş prinsipi öyrənilir. Mühafizələrin işləmə parametrləri və müxtəlif rejimlərdə fəaliyyət xüsusiyyətləri araşdırılır.

Relelərin təyinatına, iş prinsipinə, giriş kəmiyyətinə, quruluşuna və tətbiq sahəsinə görə təsnifatı nəzərdən keçirilir. Elektromexaniki, elektron, yarımkeçirici və digər rele növlərinin əsas xüsusiyyətləri və istifadə sahələri izah olunur.

Elektrik veriliş xətlərində və şəbəkələrdə yaranan qısaqapanma, ifrat yüklənmə və digər qəza rejimlərindən mühafizə üsulları nəzərdən keçirilir. Maksimal cərəyan, cərəyan kəsməsi, diferensial və digər mühafizə növlərinin iş prinsipi və tətbiq sahələri izah olunur.

Generatorlarda yaranan qısaqapanma, ifrat yüklənmə, yerlə qapanma və digər qeyri-normal rejimlərdən mühafizə üsulları nəzərdən keçirilir. Generatorların diferensial, maksimal cərəyan, yerlə qapanmadan və digər mühafizə qurğularının iş prinsipi və tətbiq xüsusiyyətləri izah olunur.

Transformatorlarda yaranan qısaqapanma, ifrat yüklənmə, yerlə qapanma və digər qeyri-normal rejimlərdən mühafizə üsulları nəzərdən keçirilir. Diferensial, qaz, maksimal cərəyan, cərəyan kəsməsi və digər mühafizə növlərinin iş prinsipi və tətbiq sahələri izah olunur.

Elektrik enerji sistemlərində avtomatlaşdırmanın təyinatı, əsas vəzifələri və iş prinsipləri nəzərdən keçirilir. Avtomatik idarəetmə və tənzimləmə qurğularının elektrik sistemlərinin etibarlılığının, dayanıqlığının və fasiləsiz işinin təmin edilməsində rolu izah olunur.