Dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (WDM/DWDM) sistemləri.Sillabus

Fənn kodu

MS1219

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

1

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı

Bu fənn optik lifli rabitə sistemlərində ötürmə qabiliyyətini artırmaq məqsədilə dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (WDM) və sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (DWDM) texnologiyalarının iş prinsiplərini, quruluşunu və tətbiq xüsusiyyətlərini öyrənir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) / DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinə giriş və optik rabitənin inkişafı.”Mühazirə

   WDM və DWDM texnologiyalarının yaranması, inkişaf mərhələləri, iş prinsipləri və müasir optik rabitə şəbəkələrində tətbiqi öyrənilir.

2. 2.
   CWDM (Coarse Wavelength Division Multiplexing — Genişkanallı Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) və DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) texnologiyaları.”Mühazirə

   CWDM və DWDM texnologiyalarının xüsusiyyətləri, kanal aralığı, kanal sayı, ötürmə imkanları, üstünlükləri və tətbiq sahələri müqayisə edilir.

3. 3.
   “Optik liflər və WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinin fiziki əsasları.”Mühazirə

   Optik liflərin quruluşu, iş prinsipi, işıq siqnallarının yayılması, sınma əmsalı və optik liflərdə baş verən fiziki proseslər araşdırılır.

4. 4.
   WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) / DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinin optik komponentləri.”Mühazirə

   Optik multipleksorlar, demultipleksorlar, lazer mənbələri, optik filtrlər, gücləndiricilər və qəbuledicilərin quruluşu və iş prinsipi öyrənilir.

5. 5.
   “WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinin quruluşu və iş prinsipi.”Mühazirə

   WDM sistemlərinin əsas komponentləri, optik siqnalların müxtəlif dalğa uzunluqlarında ötürülməsi, birləşdirilməsi və ayrılması prinsipləri öyrənilir.

6. 6.
   “DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) kanal planlaşdırılması və spektral sıxlıq.”Mühazirə

   Dalğa uzunluqlarının seçilməsi, ITU-T kanal şəbəkəsi, tezlik intervalları və spektral sıxlığın əsas prinsipləri araşdırılır.

7. 7.
   “DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərində optik gücləndiricilər.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 Həftə 7Mühazirə

   EDFA, Raman və yarımkeçirici optik gücləndiricilərin iş prinsipləri, gücləndirmə əmsalı və səs-küy xüsusiyyətləri öyrənilir.

8. 8.
   “Koherent DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemləri və yüksək sürətli optik rabitə.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 Həftə 10Mühazirə

   Koherent qəbuletmə, optik faza və amplitud modulyasiyası, QPSK və QAM formatları, yüksək sürətli ötürmə prinsipləri araşdırılır.

9. 9.
   “WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərində dispersiya və qeyri-xətti effektlər.”Mühazirə

   Xromatik və modalararası dispersiya, öz-özünə faza modulyasiyası, çarpaz faza modulyasiyası və dörd dalğalı qarışma hadisələri araşdırılır.

10. 10.
    WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) optik şəbəkələrində marşrutlaşdırma və dalğa uzunluğunun təyin edilməsi.”Mühazirə

    Optik marşrutlaşdırma, dalğa uzunluğunun təyin edilməsi (RWA) və şəbəkə resurslarının bölüşdürülməsi prinsipləri öyrənilir.

11. 11.
    “DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərində modulyasiya və qəbuletmə texnologiyaları.”Mühazirə

    Optik modulyasiya üsulları, birbaşa və xarici modulyasiya, fotodetektorlar və qəbuledici qurğuların iş prinsipləri öyrənilir.

12. 12.
    “ROADM (Reconfigurable Optical Add-Drop Multiplexer — Yenidən Konfiqurasiya Olunan Optik Əlavəetmə-Çıxarma Multipleksoru), optik kommutasiya və elastik optik şəbəkələr.”Mühazirə

    ROADM qurğularının iş prinsipi, optik kanalların əlavə edilməsi və çıxarılması, optik kommutasiya və elastik spektrin idarə edilməsi öyrənilir.

13. 13.
    “DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinin layihələndirilməsi və enerji-büdcə hesablamaları.”Mühazirə

    Optik xəttin layihələndirilməsi, lif itkiləri, birləşdirici elementlərin itkiləri, ötürücü və qəbuledici gücləri, enerji büdcəsinin hesablanması öyrənilir.

14. 14.
    “Müasir DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemləri, tətbiqləri və inkişaf perspektivləri.”Mühazirə

    DWDM texnologiyasının magistral və regional şəbəkələrdə, məlumat mərkəzlərinin əlaqələndirilməsində, 5G/6G nəqliyyat şəbəkələrində tətbiqi və gələcək inkişaf istiqamətləri öyrənilir.

15. 15.
    “WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) şəbəkələrinin etibarlılığı, monitorinqi və idarə edilməsi.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 Həftə 14Mühazirə

    Optik şəbəkələrin monitorinqi, nasazlıqların aşkarlanması, performans göstəriciləri, ehtiyat marşrutlar və idarəetmə üsulları araşdırılır.

16. 16.
    “CWDM (Coarse Wavelength Division Multiplexing — Genişkanallı Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) və DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) texnologiyaları.”Məşğələ

    CWDM və DWDM texnologiyalarının xüsusiyyətləri, kanal aralıqları, tutumları və tətbiq sahələri müqayisə edilir.

17. 17.
    “Optik liflər və WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərinin fiziki əsasları.”Məşğələ

    Optik liflərin quruluşu, işıq siqnallarının yayılması, sınma, udulma və dispersiya hadisələri araşdırılır.

18. 18.
    “DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) kanal planlaşdırılması və spektral sıxlıq.”Məşğələ

    Dalğa uzunluqlarının seçilməsi, ITU-T kanal şəbəkəsi, tezlik intervalları və spektral sıxlığın əsas prinsipləri araşdırılır

19. 19.
    WDM (Wavelength Division Multiplexing — Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemlərində dispersiya və qeyri-xətti effektlər.”Məşğələ

    Xromatik və modalararası dispersiya, öz-özünə faza modulyasiyası, çarpaz faza modulyasiyası və dörd dalğalı qarışma hadisələri araşdırılır.

20. 20.
    Koherent DWDM (Dense Wavelength Division Multiplexing — Sıx Dalğa Uzunluğuna Görə Sıxlaşdırma) sistemləri və yüksək sürətli optik rabitə.”Məşğələ

    Koherent qəbuletmə, optik faza və amplitud modulyasiyası, QPSK və QAM formatları, yüksək sürətli ötürmə prinsipləri araşdırılır.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.