General information
- Subject code
- MS1219
- Credits
- 6
- Student workload
- 1
- Semester
- Autumn semester
- Academic year
- 2026-2027
- Subject type
- Elective
- Form of education
- Full-time
- Language of instruction
- Azerbaijani
- In-class hours
- a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar
- Out-of-class hours
- a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı
About the subject
Bu fənn optik lifli rabitə sistemlərində ötürmə qabiliyyətini artırmaq məqsədilə dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (wdm) və sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma (dwdm) texnologiyalarının iş prinsiplərini, quruluşunu və tətbiq xüsusiyyətlərini öyrənir.
Teaching methods
- lecture
- project-based learning
- interactive discussion
- problem-based learning
- teamwork
- seminar
- case study
- presentations
Course learning outcomes (CLO)
No learning outcomes have been added.
Topic plan
- 1.Wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) / DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinə giriş və optik rabitənin inkişafı.”Lecture
Wdm və DWDM texnologiyalarının yaranması, inkişaf mərhələləri, iş prinsipləri və müasir optik rabitə şəbəkələrində tətbiqi öyrənilir.
- 2.Cwdm (coarse wavelength division multiplexing — genişkanallı dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) və DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) texnologiyaları.”Lecture
Cwdm və DWDM texnologiyalarının xüsusiyyətləri, kanal aralığı, kanal sayı, ötürmə imkanları, üstünlükləri və tətbiq sahələri müqayisə edilir.
- 3.“optik liflər və WDM (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinin fiziki əsasları.”Lecture
Optik liflərin quruluşu, iş prinsipi, işıq siqnallarının yayılması, sınma əmsalı və optik liflərdə baş verən fiziki proseslər araşdırılır.
- 4.Wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) / DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinin optik komponentləri.”Lecture
Optik multipleksorlar, demultipleksorlar, lazer mənbələri, optik filtrlər, gücləndiricilər və qəbuledicilərin quruluşu və iş prinsipi öyrənilir.
- 5.“wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinin quruluşu və iş prinsipi.”Lecture
Wdm sistemlərinin əsas komponentləri, optik siqnalların müxtəlif dalğa uzunluqlarında ötürülməsi, birləşdirilməsi və ayrılması prinsipləri öyrənilir.
- 6.“dwdm (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) kanal planlaşdırılması və spektral sıxlıq.”Lecture
Dalğa uzunluqlarının seçilməsi, itu-t kanal şəbəkəsi, tezlik intervalları və spektral sıxlığın əsas prinsipləri araşdırılır.
- 7.“dwdm (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərində optik gücləndiricilər.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 həftə 7Lecture
Edfa, raman və yarımkeçirici optik gücləndiricilərin iş prinsipləri, gücləndirmə əmsalı və səs-küy xüsusiyyətləri öyrənilir.
- 8.“koherent DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemləri və yüksək sürətli optik rabitə.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 həftə 10Lecture
Koherent qəbuletmə, optik faza və amplitud modulyasiyası, QPSK və QAM formatları, yüksək sürətli ötürmə prinsipləri araşdırılır.
- 9.“wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərində dispersiya və qeyri-xətti effektlər.”Lecture
Xromatik və modalararası dispersiya, öz-özünə faza modulyasiyası, çarpaz faza modulyasiyası və dörd dalğalı qarışma hadisələri araşdırılır.
- 10.Wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) optik şəbəkələrində marşrutlaşdırma və dalğa uzunluğunun təyin edilməsi.”Lecture
Optik marşrutlaşdırma, dalğa uzunluğunun təyin edilməsi (rwa) və şəbəkə resurslarının bölüşdürülməsi prinsipləri öyrənilir.
- 11.“dwdm (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərində modulyasiya və qəbuletmə texnologiyaları.”Lecture
Optik modulyasiya üsulları, birbaşa və xarici modulyasiya, fotodetektorlar və qəbuledici qurğuların iş prinsipləri öyrənilir.
- 12.“roadm (reconfigurable optical add-drop multiplexer — yenidən konfiqurasiya olunan optik əlavəetmə-çıxarma multipleksoru), optik kommutasiya və elastik optik şəbəkələr.”Lecture
Roadm qurğularının iş prinsipi, optik kanalların əlavə edilməsi və çıxarılması, optik kommutasiya və elastik spektrin idarə edilməsi öyrənilir.
- 13.“dwdm (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinin layihələndirilməsi və enerji-büdcə hesablamaları.”Lecture
Optik xəttin layihələndirilməsi, lif itkiləri, birləşdirici elementlərin itkiləri, ötürücü və qəbuledici gücləri, enerji büdcəsinin hesablanması öyrənilir.
- 14.“müasir DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemləri, tətbiqləri və inkişaf perspektivləri.”Lecture
Dwdm texnologiyasının magistral və regional şəbəkələrdə, məlumat mərkəzlərinin əlaqələndirilməsində, 5g/6g nəqliyyat şəbəkələrində tətbiqi və gələcək inkişaf istiqamətləri öyrənilir.
- 15.“wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) şəbəkələrinin etibarlılığı, monitorinqi və idarə edilməsi.” [1-7] FTN 1 - FTN 6 həftə 14Lecture
Optik şəbəkələrin monitorinqi, nasazlıqların aşkarlanması, performans göstəriciləri, ehtiyat marşrutlar və idarəetmə üsulları araşdırılır.
- 16.“cwdm (coarse wavelength division multiplexing — genişkanallı dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) və DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) texnologiyaları.”Seminar
Cwdm və DWDM texnologiyalarının xüsusiyyətləri, kanal aralıqları, tutumları və tətbiq sahələri müqayisə edilir.
- 17.“optik liflər və WDM (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərinin fiziki əsasları.”Seminar
Optik liflərin quruluşu, işıq siqnallarının yayılması, sınma, udulma və dispersiya hadisələri araşdırılır.
- 18.“dwdm (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) kanal planlaşdırılması və spektral sıxlıq.”Seminar
Dalğa uzunluqlarının seçilməsi, itu-t kanal şəbəkəsi, tezlik intervalları və spektral sıxlığın əsas prinsipləri araşdırılır
- 19.Wdm (wavelength division multiplexing — dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemlərində dispersiya və qeyri-xətti effektlər.”Seminar
Xromatik və modalararası dispersiya, öz-özünə faza modulyasiyası, çarpaz faza modulyasiyası və dörd dalğalı qarışma hadisələri araşdırılır.
- 20.Koherent DWDM (dense wavelength division multiplexing — sıx dalğa uzunluğuna görə sıxlaşdırma) sistemləri və yüksək sürətli optik rabitə.”Seminar
Koherent qəbuletmə, optik faza və amplitud modulyasiyası, QPSK və QAM formatları, yüksək sürətli ötürmə prinsipləri araşdırılır.
Reading list
No reading list has been added.
Assessment
| Form | Description | Score | Related CLO |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |