Yüksək sürətli marşurutlaşdırma və kommutasiya protokollarıSillabus

Fənn kodu

MS-1216

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

1

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı

Bu fənn müasir kompüter və telekommunikasiya şəbəkələrində yüksək sürətli məlumat ötürülməsini təmin edən marşrutlaşdırma və kommutasiya texnologiyalarının, protokolların və mexanizmlərin iş prinsiplərini öyrənir. Fənn çərçivəsində IP marşrutlaşdırmanın əsasları, statik və dinamik marşrutlaşdırma, RIP, OSPF, IS-IS, EIGRP və BGP protokolları, VLAN, STP/RSTP/MSTP, EtherChannel, multilayer switching və yüksək sürətli Ethernet texnologiyaları araşdırılır.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Yüksək sürətli şəbəkələrin əsasları və marşrutlaşdırma-kommutasiya arxitekturası.Mühazirə

   Yüksək sürətli şəbəkələrin quruluşu, əsas komponentləri, marşrutlaşdırma və kommutasiya prinsipləri öyrənilir.

2. 2.
   OSPF (Open Shortest Path First – Ən qısa yolun əvvəlcə seçilməsi) və yüksək sürətli link-state marşrutlaşdırma.Mühazirə

   OSPF protokolunun iş prinsipi, ərazilər, topologiya məlumat bazası və ən qısa yolun hesablanması öyrənilir.

3. 3.
   IP marşrutlaşdırmanın prinsipləri və marşrutlaşdırma cədvəlləri.Mühazirə

   IP marşrutlaşdırmanın əsasları, marşrutların seçilməsi, marşrutlaşdırma cədvəllərinin quruluşu və təhlili araşdırılır.

4. 4.
   IS-IS (Intermediate System to Intermediate System – Aralıq sistemdən aralıq sistemə) protokolu və operator səviyyəli şəbəkələrdə marşrutlaşdırma.Mühazirə

   IS-IS protokolunun arxitekturası, səviyyələri, marşrutların hesablanması və operator şəbəkələrində tətbiqi araşdırılır.

5. 5.
   RIP (Routing Information Protocol – Marşrutlaşdırma məlumatı protokolu), EIGRP (Enhanced Interior Gateway Routing Protocol – Təkmilləşdirilmiş daxili şlüz marşrutlaşdırma protokolu) və məsafə-vektorlu marşrutlaşdırma protokolları.Mühazirə

   RIP və EIGRP protokollarının iş prinsipləri, metrikləri, marşrutların yenilənməsi və protokolların müqayisəsi öyrənilir.

6. 6.
   BGP (Border Gateway Protocol – Sərhəd şlüzü protokolu) və avtonom sistemlərarası yüksək sürətli marşrutlaşdırma.Mühazirə

   BGP protokolunun iş prinsipi, avtonom sistemlər, marşrut atributları və siyasətə əsaslanan marşrut seçimi öyrənilir.

7. 7.
   Yüksək sürətli Ethernet kommutasiyası və VLAN (Virtual Local Area Network – Virtual lokal şəbəkə) texnologiyaları.Mühazirə

   Ethernet kommutasiyası, MAC ünvanları, VLAN-ların yaradılması, trunk bağlantıları və şəbəkənin məntiqi seqmentləşdirilməsi öyrənilir.

8. 8.
   MPLS Traffic Engineering (Multiprotocol Label Switching Traffic Engineering – Çoxprotokollu nişan üzrə kommutasiya trafik mühəndisliyi) və MPLS VPN (Multiprotocol Label Switching Virtual Private Network – MPLS(Multiprotocol Label Switching — Çoxprotokollu nişan üzrə kommutasiya) virtual özəl şəbəkəsiMühazirə

   MPLS Traffic Engineering vasitəsilə trafik axınlarının idarə olunması, resursların bölüşdürülməsi və MPLS VPN xidmətlərinin təşkili öyrənilir.

9. 9.
   STP (Spanning Tree Protocol – Əhatəedici ağac protokolu), RSTP (Rapid Spanning Tree Protocol – Sürətli əhatəedici ağac protokolu), MSTP (Multiple Spanning Tree Protocol – Çoxsaylı əhatəedici ağac protokolu) və şəbəkə dövrələrinin idarə olunması. [1-7] FTN 1 - FTN 6 Həftə 8Mühazirə

   STP, RSTP və MSTP protokollarının iş prinsipləri, ehtiyat bağlantılar və şəbəkə dövrələrinin qarşısının alınması üsulları araşdırılır.

10. 10.
    QoS (Quality of Service – Xidmət keyfiyyəti) və yüksək sürətli şəbəkələrdə trafik idarəetməsi.Mühazirə

    Xidmət keyfiyyətinin göstəriciləri, gecikmə, jitter, paket itkisi, prioritetləşdirmə və trafik idarəetmə mexanizmləri araşdırılır.

11. 11.
    MPLS (Multiprotocol Label Switching – Çoxprotokollu nişan üzrə kommutasiya) və Label Switching (Nişan üzrə kommutasiya) texnologiyası.Mühazirə

    MPLS texnologiyasının arxitekturası, nişanların təyin edilməsi, etiket üzrə paket ötürülməsi və MPLS şəbəkəsinin əsas komponentləri öyrənilir.

12. 12.
    IPv6 (Internet Protocol version 6 – İnternet Protokolunun 6-cı versiyası) marşrutlaşdırılması və yüksək sürətli IPv6 şəbəkələri.Mühazirə

    IPv6 ünvanlaşdırması, prefikslər, marşrutlaşdırma protokolları və IPv6 şəbəkələrinin qurulması prinsipləri öyrənilir.

13. 13.
    SDN (Software-Defined Networking – Proqramla müəyyənləşdirilən şəbəkələşmə), OpenFlow (OpenFlow Protocol – Açıq axın protokolu) və proqramla idarə olunan marşrutlaşdırma.Mühazirə

    SDN arxitekturası, idarəetmə və verilənlərin ötürülməsi səviyyələri, OpenFlow protokolu və mərkəzləşdirilmiş şəbəkə idarəetməsi araşdırılır.

14. 14.
    Yüksək sürətli marşrutlaşdırma və kommutasiya şəbəkələrinin layihələndirilməsi, optimallaşdırılması və təhlükəsizliyiMühazirə

    Şəbəkə topologiyasının seçilməsi, məhsuldarlığın artırılması, resursların optimallaşdırılması, ehtiyatlılıq və şəbəkə təhlükəsizliyi üsulları öyrənilir.

15. 15.
    Segment Routing (SR – Segment marşrutlaşdırması), VXLAN (Virtual Extensible LAN – Virtual genişləndirilə bilən lokal şəbəkə) və EVPN (Ethernet Virtual Private Network – Ethernet virtual özəl şəbəkəsi) müasir yüksək sürətli şəbəkələr.Mühazirə

    Segment Routing, VXLAN və EVPN texnologiyalarının arxitekturası, virtual şəbəkələrin qurulması və məlumat mərkəzlərində tətbiqi öyrənilir.

16. 16.
    OSPF (Open Shortest Path First – Ən qısa yolun əvvəlcə seçilməsi) və yüksək sürətli link-state marşrutlaşdırma.Məşğələ

    OSPF protokolunun iş prinsipi, ərazilər, topologiya məlumat bazası və ən qısa yolun hesablanması öyrənilir.

17. 17.
    IP marşrutlaşdırmanın prinsipləri və marşrutlaşdırma cədvəlləri.Məşğələ

    IP marşrutlaşdırmanın əsasları, marşrutların seçilməsi, marşrutlaşdırma cədvəllərinin quruluşu və təhlili araşdırılır.

18. 18.
    BGP (Border Gateway Protocol – Sərhəd şlüzü protokolu) və avtonom sistemlərarası yüksək sürətli marşrutlaşdırma.Məşğələ

    BGP protokolunun iş prinsipi, avtonom sistemlər, marşrut atributları və siyasətə əsaslanan marşrut seçimi öyrənilir.

19. 19.
    STP (Spanning Tree Protocol – Əhatəedici ağac protokolu), RSTP (Rapid Spanning Tree Protocol – Sürətli əhatəedici ağac protokolu), MSTP (Multiple Spanning Tree Protocol – Çoxsaylı əhatəedici ağac protokolu) və şəbəkə dövrələrinin idarə olunması. [1-7] FTN 1 - FTN 6 Həftə 8Məşğələ

    STP, RSTP və MSTP protokollarının iş prinsipləri, ehtiyat bağlantılar və şəbəkə dövrələrinin qarşısının alınması üsulları araşdırılır.

20. 20.
    MPLS Traffic Engineering (Multiprotocol Label Switching Traffic Engineering – Çoxprotokollu nişan üzrə kommutasiya trafik mühəndisliyi) və MPLS VPN (Multiprotocol Label Switching Virtual Private Network – MPLS(Multiprotocol Label Switching — Çoxprotokollu nişan üzrə kommutasiya) virtual özəl şəbəkəsiMəşğələ

    MPLS Traffic Engineering vasitəsilə trafik axınlarının idarə olunması, resursların bölüşdürülməsi və MPLS VPN xidmətlərinin təşkili öyrənilir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.