Telekommunikasiya sistemləri üçün Data AnalitikasıSillabus

Fənn kodu

MS-1211

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

76

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat -seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 75 saat - TSİ b) 60 saat – MRTSİ

“Telekommunikasiya sistemləri üçün Data Analitikası” fənni telekommunikasiya şəbəkələrində yaranan verilənlərin analizi və onlardan səmərəli istifadə məsələlərini əhatə edir. Fənn çərçivəsində telekommunikasiya sistemlərində verilənlərin növləri və mənbələri, onların toplanması, saxlanması və ilkin emalı prinsipləri öyrənilir. Statistik analiz, təsviri və proqnozlaşdırıcı analitika üsullarının şəbəkə verilənlərinə tətbiqi izah olunur. Eyni zamanda trafik analizi, şəbəkə keyfiyyət göstəricilərinin (KPI) qiymətləndirilməsi, anomaliyaların və nasazlıqların aşkarlanması metodları araşdırılır. Fənn analitik nəticələr əsasında şəbəkənin optimallaşdırılması, resursların səmərəli idarə olunması və qərarvermə proseslərinin dəstəklənməsi mövzularını da əhatə edir. Tədris prosesində praktiki tapşırıqlar vasitəsilə real telekommunikasiya verilənləri üzərində analitik bacarıqların formalaşdırılması nəzərdə tutulur.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• komanda işi
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: CLO1 Telekommunikasiya sistemlərində verilənlərin toplanması, saxlanması, emalı və təhlilinin əsas prinsiplərini izah edir. CLO2 Telekommunikasiya şəbəkələrindən əldə olunan verilənlərin strukturunu, növlərini və statistik xüsusiyyətlərini müəyyən edir. CLO3 Verilənlərin ilkin emalı, təmizlənməsi və vizuallaşdırılması üsullarını tətbiq edir. CLO4 Statistik təhlil və verilənlərin analitik emalı metodlarından istifadə edərək şəbəkə göstəricilərini qiymətləndirir. CLO5 Telekommunikasiya şəbəkələrinin trafik həcmi, gecikmə, ötürmə sürəti və xidmət keyfiyyəti göstəricilərini təhlil edir. CLO6 Python və digər analitik vasitələrdən istifadə etməklə telekommunikasiya verilənlərinin emalını və nəticələrin vizuallaşdırılmasını həyata keçirir. CLO7 Maşın öyrənməsi və proqnozlaşdırma metodlarının telekommunikasiya şəbəkələrində trafik analizi və nasazlıqların aşkarlanması üçün tətbiq imkanlarını qiymətləndirir. CLO8 Analitik nəticələrə əsaslanaraq şəbəkə resurslarının optimallaşdırılması, performansın yüksəldilməsi və idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi üçün təkliflər hazırlayır.

1. 1.
   Data analitikasına giriş: Data analitikasının anlayışı, növləri və telekommunikasiya sahəsində rolu.Mühazirə
2. 2.
   Verilənlərin saxlanması və idarə olunması: Məlumat bazaları, böyük verilənlər mühitləri və məlumat anbarı (data warehouse) anlayışları.Mühazirə
3. 3.
   Verilənlərin təmizlənməsi və ilkin emalı: Missing data, outlier-lər və məlumatların normallaşdırılması.Mühazirə
4. 4.
   Statistik analizin əsasları: Təsviri statistika və əsas statistik göstəricilər.Mühazirə
5. 5.
   Telekommunikasiya verilənlərinin vizuallaşdırılması: Qrafiklər, panellər (dashboards) və hesabatların hazırlanması.Mühazirə
6. 6.
   Telekommunikasiya şəbəkələrində keyfiyyət göstəriciləri (KPI): Latency, throughput, packet loss və onların analizi.Mühazirə
7. 7.
   Trafik analizi: Trafik modelləri, yüklənmənin qiymətləndirilməsi və tendensiyaların analizi.Mühazirə
8. 8.
   Proqnozlaşdırıcı analitika: Zaman sıraları və trafik proqnozlaşdırma üsullarıMühazirə
9. 9.
   Anomaliyaların aşkarlanması: Şəbəkə nasazlıqları və qeyri-adi davranışların analizi.Mühazirə
10. 10.
    Keyfiyyətin analizi (QoS və QoE): Xidmət keyfiyyəti göstəriciləri və istifadəçi təcrübəsinin qiymətləndirilməsi.Mühazirə
11. 11.
    Data analitikasında maşın öyrənməsi: Sadə ML modellərinin telekommunikasiya verilənlərinə tətbiqi.Mühazirə
12. 12.
    Analitik nəticələr əsasında şəbəkə optimallaşdırılması: Resursların idarə olunması və qərarvermə prosesləri.Mühazirə
13. 13.
    Praktiki tətbiqlər və yekun icmalMühazirə

1. [1]. Shumway, R. H., & Stoffer, D. S. Time Series Analysis and Its Applications: With R Examples. Springer, 2017. [2]. Tan, P.-N., Steinbach, M., Karpatne, A., & Kumar, V. Introduction to Data Mining. Pearson, 2019. [3]. 1. Həsənov R., Əliyev E. “Telekommunikasiya sistemləri və şəbəkələri” Bakı: Azərnəşr / ADNSU nəşriyyatı. [4]. Məmmədov A., Quliyev S. “Verilənlər bazası sistemləri” Bakı, 2020. [5]. Abdullayev F. “Statistik analiz və ehtimal nəzəriyyəsi” Bakı Dövlət Universiteti nəşri. [6]. Qasımov T., Rzayev N. “İnformasiya texnologiyaları və analitik sistemlər” Bakı, 2019. [7]. Kərimov İ. “Şəbəkə texnologiyaları və monitorinq sistemləri” Bakı, AzTU nəşri. 2017.(yeni pəncərədə açılır)