Fənn · Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi

Kommutasiya prinsipəri və texnologiyalarıMövzu planı

MS-12116 kreditPayız semestriSeçmə2026-2027

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

20 mövzu
  1. 1. Giriş. Kommutasiya anlayışı və telekommunikasiya şəbəkələrində rolu

    Mühazirə

    Kommutasiya anlayışı, onun telekommunikasiya şəbəkələrində təyinatı, əsas funksiyaları və informasiya mübadiləsinin təşkilində rolu izah edilir. Kommutasiyanın əsas növləri və tətbiq sahələri nəzərdən keçirilir.

  2. 2. Kommutasiya sistemlərinin quruluşu və əsas prinsipləri

    Mühazirə

    Kommutasiya sistemlərinin struktur elementləri, giriş və çıxış xətləri, kommutasiya sahəsi, idarəetmə və siqnallaşma blokları öyrənilir. Kommutasiya sistemlərinin iş prinsipləri və funksional xüsusiyyətləri araşdırılır.

  3. 3. Kanal kommutasiyası və onun iş prinsipi

    Mühazirə

    Kanal kommutasiyasının təşkili, əlaqənin qurulması, məlumatların ötürülməsi və əlaqənin sona çatdırılması mərhələləri araşdırılır. Kanal resurslarının ayrılması, üstünlükləri və məhdudiyyətləri təhlil edilir.

  4. 4. Mesaj kommutasiyası

    Mühazirə

    Mesaj kommutasiyasının mahiyyəti, məlumatların tam mesaj şəklində qəbul edilməsi, yadda saxlanılması və növbəti qovşağa ötürülməsi prinsipləri öyrənilir. Gecikmə, yaddaş resursları və ötürmə səmərəliliyi araşdırılır.

  5. 5. Paket kommutasiyası və paketlərin ötürülməsi prinsipləri

    Mühazirə

    Paket kommutasiyasının əsas prinsipləri, məlumatların paketlərə bölünməsi, paket başlıqlarının quruluşu, ötürülməsi və təyinat nöqtəsində birləşdirilməsi öyrənilir. Paket gecikməsi, itkilər və şəbəkə resurslarından istifadə xüsusiyyətləri nəzərdən keçirilir.

  6. 6. Datagram və virtual kanal kommutasiyası

    Mühazirə

    Datagram və virtual kanal kommutasiyasının xüsusiyyətləri, əlaqənin təşkili, marşrut seçimi və paketlərin ötürülmə qaydaları müqayisə edilir. Hər iki yanaşmanın üstünlükləri, çatışmazlıqları və tətbiq sahələri araşdırılır.

  7. 7. Kommutasiya şəbəkələrində ünvanlaşdırma və marşrutlaşdırma

    Mühazirə

    Şəbəkə ünvanlarının təyinatı, ünvanlaşdırma üsulları, marşrutlaşdırma cədvəlləri və marşrut seçimi prinsipləri öyrənilir. Məlumat paketlərinin mənbədən təyinat nöqtəsinə çatdırılması mexanizmləri təhlil edilir.

  8. 8. Ethernet kommutasiyası və MAC ünvan cədvəlləri

    Mühazirə

    Ethernet şəbəkələrində kadrların ötürülməsi, MAC ünvanlarının öyrənilməsi, kommutatorların MAC ünvan cədvəllərinin formalaşdırılması və kadrların müvafiq portlara yönləndirilməsi mexanizmləri öyrənilir.

  9. 9. VLAN və VLAN-lar arasında kommutasiya

    Mühazirə

    Virtual lokal şəbəkələrin (VLAN) yaradılması, şəbəkənin məntiqi seqmentlərə bölünməsi, access və trunk portları, IEEE 802.1Q teqlənməsi və VLAN-lar arasında əlaqənin təşkili prinsipləri araşdırılır.

  10. 10. Spanning Tree Protocol (STP) və şəbəkə dövrələrinin qarşısının alınması

    Mühazirə

    Ethernet şəbəkələrində dövrələrin yaranma səbəbləri, STP protokolunun iş prinsipi, kök kommutatorun seçilməsi, portların vəziyyətləri və ehtiyat bağlantıların idarə olunması öyrənilir.

  11. 11. Layer 3 kommutasiya və IP kommutasiyası

    Mühazirə

    Üçüncü səviyyədə kommutasiyanın prinsipləri, IP ünvanlaşdırması, marşrutlaşdırma cədvəlləri və Layer 2 ilə Layer 3 kommutasiyası arasındakı fərqlər öyrənilir. Paketlərin şəbəkə səviyyəsində ötürülməsi və sürətli yönləndirmə mexanizmləri araşdırılır.

  12. 12. MPLS texnologiyası və etiket əsaslı kommutasiya

    Mühazirə

    MPLS texnologiyasının əsasları, etiketlərin təyin edilməsi, etiketlə yönləndirmə, Label Switched Path (LSP) və MPLS şəbəkələrində məlumatların ötürülməsi prinsipləri öyrənilir. Texnologiyanın trafik mühəndisliyi və xidmət keyfiyyətində rolu araşdırılır.

  13. 13. ATM və virtual kanal əsaslı kommutasiya texnologiyaları

    Mühazirə

    Asynchronous Transfer Mode (ATM) texnologiyasının xüsusiyyətləri, sabit uzunluqlu hüceyrələrin quruluşu, virtual yol və virtual kanal identifikatorları, hüceyrələrin kommutasiyası və xidmət keyfiyyəti mexanizmləri öyrənilir.

  14. 14. SDN və proqramla müəyyən edilən kommutasiya texnologiyaları

    Mühazirə

    Proqramla müəyyən edilən şəbəkələrin (SDN) arxitekturası, idarəetmə və məlumat müstəvilərinin ayrılması, SDN kontrollerinin funksiyaları, OpenFlow və proqramlaşdırıla bilən kommutatorların iş prinsipləri araşdırılır.

  15. 15. Müasir kommutasiya sistemləri və inkişaf perspektivləri [1-8] [1-5] FTN 1 - FTN 6 Həftə 15

    Mühazirə

    Müasir telekommunikasiya şəbəkələrində istifadə olunan kommutasiya texnologiyaları, bulud infrastrukturları, virtuallaşdırma, avtomatlaşdırılmış şəbəkə idarəetməsi, 5G və gələcək nəsil şəbəkələrdə kommutasiya həlləri nəzərdən keçirilir. İnkişaf istiqamətləri və texnoloji yeniliklər təhlil edilir.

  16. 16. Kanal kommutasiyası üzrə praktiki məsələlərin həlli 1

    Məşğələ

    Kanal kommutasiyasının təşkili, əlaqənin qurulması, məlumatların ötürülməsi və əlaqənin sona çatdırılması mərhələləri araşdırılır. Kanal resurslarının ayrılması, üstünlükləri və məhdudiyyətləri təhlil edilir.

  17. 17. Datagram və virtual kanal kommutasiyasının müqayisəsi 1

    Məşğələ

    Datagram və virtual kanal kommutasiyasının xüsusiyyətləri, əlaqənin təşkili, marşrut seçimi və paketlərin ötürülmə qaydaları müqayisə edilir. Hər iki yanaşmanın üstünlükləri, çatışmazlıqları və tətbiq sahələri araşdırılır.

  18. 18. Kommutasiya şəbəkəsində ünvanlaşdırma və marşrut seçimi

    Məşğələ

    Şəbəkə ünvanlarının təyinatı, ünvanlaşdırma üsulları, marşrutlaşdırma cədvəlləri və marşrut seçimi prinsipləri öyrənilir. Məlumat paketlərinin mənbədən təyinat nöqtəsinə çatdırılması mexanizmləri təhlil edilir.

  19. 19. VLAN-ların yaradılması və kommutasiyası

    Məşğələ

    Virtual lokal şəbəkələrin (VLAN) yaradılması, şəbəkənin məntiqi seqmentlərə bölünməsi, access və trunk portları, IEEE 802.1Q teqlənməsi və VLAN-lar arasında əlaqənin təşkili prinsipləri araşdırılır.

  20. 20. Layer 3 kommutasiyanın təşkili 1

    Məşğələ

    Üçüncü səviyyədə kommutasiyanın prinsipləri, IP ünvanlaşdırması, marşrutlaşdırma cədvəlləri və Layer 2 ilə Layer 3 kommutasiyası arasındakı fərqlər öyrənilir. Paketlərin şəbəkə səviyyəsində ötürülməsi və sürətli yönləndirmə mexanizmləri araşdırılır.