SPEKTRİAL ANALİZ VƏ ELEKTROMAQNİT UYĞUNLUĞUSillabus

Fənn kodu

MM-1202

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

0

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 81 saat – sərbəst iş b) 54 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı və s.

“Spektral analiz və elektromaqnit uyğunluğu” fənninin deskripsiyası “Spektral analiz və elektromaqnit uyğunluğu” fənni elektrik və elektron sistemlərdə siqnalların tezlik spektrinin öyrənilməsi, elektromaqnit şüalanmalarının və maneələrin analizi, həmçinin elektron qurğuların bir-birinə elektromaqnit təsirinin qiymətləndirilməsi və qarşısının alınması üsullarını əhatə edir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar
• interaktiv müzakirə

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Spektral analizin əsas tədqiqat metodları.Mühazirə

   Spektral analizin mahiyyəti, elektromaqnit siqnallarının spektral xüsusiyyətləri və zaman-frekans oblastında tədqiqat metodları öyrənilir.

2. 2.
   Boş Fəzada dalğanın yayılması. Bircins müstəvi dalğa üçün dalğa tənliyi.Mühazirə

   Boş fəzada elektromaqnit dalğalarının yayılması, elektrik və maqnit sahələrinin qarşılıqlı əlaqəsi və bircins müstəvi dalğa üçün dalğa tənliyinin alınması araşdırılır.

3. 3.
   Şüalanma selinin gücünün spektral sıxlığının analizi.Mühazirə

   Elektromaqnit şüalanmasının enerji və güc xüsusiyyətləri, gücün spektral sıxlığı və onun tezlik oblastında təhlili üsulları araşdırılır.

4. 4.
   Vektor şəklində Helmholts tənliyiMühazirə

   Elektromaqnit sahəsinin harmonik rejimdə təsviri, Maksvell tənliklərindən Helmholts tənliyinin alınması və onun vektor formasının tətbiqi öyrənilir.

5. 5.
   Elektromaqnit uyğunluğunun fiziki mahiyyətiMühazirə

   Elektromaqnit uyğunluğunun əsas anlayışları, elektromaqnit maneələrin yaranma səbəbləri və elektron sistemlərin bir-birinə qarşılıqlı təsiri öyrənilir.

6. 6.
   Müstəvi dalğaların superpozisiyası, faza və qrup sürətləri.Mühazirə

   Bir neçə müstəvi elektromaqnit dalğasının superpozisiyası, interferensiya hadisəsi və dalğaların faza və qrup sürətlərinin fiziki mənası araşdırılır.

7. 7.
   Faza və qrup sürətləri.Mühazirə

   Elektromaqnit dalğalarında faza və qrup sürətlərinin müəyyən edilməsi, dispersiya hadisəsi və onların dalğanın yayılmasına təsiri öyrənilir.

8. 8.
   Dalğanın polyarlaşması.Mühazirə

   Elektromaqnit dalğalarının xətti, dairəvi və elliptik polyarlaşması, elektrik sahəsi vektorunun dəyişməsi və polyarlaşmanın təyini üsulları öyrənilir.

9. 9.
   Poyntinq teoremi və dalğanın gücüMühazirə

   Elektromaqnit sahəsinin enerji axını, Poyntinq vektoru, enerji sıxlığı və elektromaqnit dalğasının gücünün hesablanması prinsipləri öyrənilir.

10. 10.
    Normal düşmə halında bircins müstəvi Dalğanın yayılması və keçməsiMühazirə

    Elektromaqnit dalğasının iki müxtəlif mühitin sərhədinə normal düşməsi, əks olunma və keçmə hadisələri, həmçinin elektrik və maqnit sahələrinin sərhəd şərtləri araşdırılır.

11. 11.
    Yaxşı keçiricilərdə yayılma. Skin effekti.Mühazirə

    Elektromaqnit dalğalarının yaxşı keçirici mühitdə yayılması, zəifləmə, nüfuzetmə dərinliyi və skin effektinin fiziki mahiyyəti araşdırılır.

12. 12.
    Dalğa tənliyiMühazirə

    Elektromaqnit sahələrinin dalğa tənliyi, onun alınması, həlli və müxtəlif mühitlərdə elektromaqnit dalğalarının təsviri prinsipləri öyrənilir.

13. 13.
    Düzbucaqlı dalğaötürənlər.Mühazirə

    Düzbucaqlı dalğaötürənlərin quruluşu, elektromaqnit dalğalarının dalğaötürəndə yayılması, modlar, kəsilmə tezliyi və əsas parametrlər öyrənilir.

14. 14.
    Elektromaqnit şüalanması və antenaların elektromaqnit uyğunluğu.Mühazirə

    Antenaların elektromaqnit şüalanması, elektromaqnit sahələrinin qarşılıqlı təsiri, antena sistemlərində elektromaqnit uyğunluğunun təmin edilməsi və maneələrin azaldılması üsulları öyrənilir.

15. 15.
    Optik liflərdə elektromaqnit uyğunluğuMühazirə

    Optik liflərdə elektromaqnit siqnallarının ötürülməsi, optik rabitənin elektromaqnit maneələrə davamlılığı və elektromaqnit uyğunluğu xüsusiyyətləri araşdırılır.

16. 16.
    Skin-effektMəşğələ

    Bu mövzuda dəyişən elektrik cərəyanının keçiricilərdə paylanma xüsusiyyətləri və skin-effekt hadisəsi, həmçinin spektral analizin əsas prinsipləri və tədqiqat metodları öyrənilir. Skin-effektin yaranma səbəbləri, cərəyanın keçiricinin səthinə yaxın sahələrdə daha çox cəmlənməsi və onun keçiricinin müqavimətinə təsiri izah edilir.

17. 17.
    Spektral analizin əsas tədqiqat metodlarıMəşğələ

    Bu mövzuda spektral analizin mahiyyəti, əsas prinsipləri və tətbiq olunan tədqiqat metodları öyrənilir. Spektral analiz maddələrin tərkibinin onların elektromaqnit şüalanma ilə qarşılıqlı təsiri əsasında müəyyən edilməsinə imkan verən mühüm analitik üsullardan biridir. Mövzu çərçivəsində spektral analizin əsas növləri – emissiya, absorbsiya və flüoressensiya spektroskopiyası, həmçinin onların iş prinsipləri araşdırılır.

18. 18.
    Elektromaqnit şüalanması və antenaların elektromaqnit uyğunluğuMəşğələ

    Mövzuda elektromaqnit şüalanmasının yaranması, yayılması və əsas xüsusiyyətləri, antenaların iş prinsipi və elektromaqnit dalğalarının ötürülməsi və qəbulunda rolu öyrənilir. Antenaların əsas parametrləri, şüalanma diaqramı, tezlik xüsusiyyətləri və elektromaqnit uyğunluğu anlayışı izah edilir. Elektron qurğular arasında elektromaqnit maneələrin yaranma səbəbləri və onların azaldılması üsulları araşdırılır. Həmçinin elektromaqnit uyğunluğun təmin edilməsində ekranlaşdırma, filtrasiya, torpaqlama və antenaların düzgün yerləşdirilməsinin əhəmiyyəti nəzərdən keçirilir.

19. 19.
    Elektromaqnit maniyələrin tezlik diapazonundan və atmosferin vəziyyətinin asıllığıMəşğələ

    Mövzuda elektromaqnit maneələrin yaranma səbəbləri, onların müxtəlif tezlik diapazonlarında yayılması və rabitə sistemlərinə təsiri öyrənilir. Elektromaqnit maneələrin intensivliyinin tezlikdən, siqnalın yayılma şəraitindən və ətraf mühit amillərindən asılılığı izah edilir. Atmosferin temperaturu, rütubəti, təzyiqi, yağıntılar, ildırım və digər meteoroloji hadisələrin elektromaqnit dalğalarının yayılmasına təsiri araşdırılır. Həmçinin müxtəlif tezlik diapazonlarında atmosfer təsirlərinin xüsusiyyətləri və elektromaqnit maneələrin azaldılması üsulları nəzərdən keçirilir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.