Sənaye qurğularının layihələndirilməsiSillabus

Fənn kodu

İFS-3491m

Kredit

9

Tələbənin iş yükü

270

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat - mühazirə b) 30 saat - seminar c) 30 saat - laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 65 saat - TSİ b) 100 saat - MRTSİ

“Sənaye qurğularının layihələndirilməsi” fənninin məqsədi 050638 – “Sənaye mühəndisliyi” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələrdə sənayenin müxtəlif sahələrində, nəqliyyat, anbar və yükvurma-yükboşaltma işlərinin mexanikləşdirilməsini və avtomatlaşdırılmasının təmin edilməsi üçün istifadə olunan maşın və avadanlıqların müxtəlif növləri, layihələndirilməsi, onlara qoyulan tələblər, onların iş prinsipi, konstruksiyasını, işgörmə qabiliyyəti meyarlarını öyrətmək, eləcə də bilik və bacarıqların formalaşdırılmasından ibarətdir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: FTN 1. Sənaye müəssisələrində, nəqliyyat, anbar və yükvurma-yükboşaltma işlərində istifadə olunan maşın və qurğuların növlərini, təyinatını və iş prinsipini izah edir.

2. 2

   CLO 2: FTN 2. Sənaye maşın və mexanizmlərinin konstruktiv quruluşunu, əsas düyün və detallarının iş şəraitini və işgörmə qabiliyyəti meyarlarını təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: FTN 3. Sənaye qurğularının və maşın mexanizmlərinin əsas parametrlərini, möhkəmlik və dayanıqlıq göstəricilərini hesablamaq üçün müasir mühəndislik metodlarını tətbiq edir.

4. 4

   CLO 4: FTN 4. Sənaye maşın və mexanizmlərini texniki tələblərə, minimum kütlə və maksimum yükqaldırma qabiliyyəti meyarlarına uyğun layihələndirir və konstruksiya edir.

5. 5

   CLO 5: FTN 5. Sənaye qurğularının layihələndirilməsi və hesablanması zamanı müasir texnologiyalardan, mütərəqqi layihələndirmə üsullarından və normativ-texniki sənədlərdən istifadə edir.

1. 1.
   Giriş. Sənayə müəssiəsələrinin sahə-lərə görə tərkibi. Layihələndirilən texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələb-lər. Sənayə müəssiəsə-lərinin sahələrə görə tərkibi: Maşınqayırma kompleksi, yüngül sənaye, kimya sənayesi, meşə sənayesi, yanacaq-enerji kompleksi, qara metallurgiya, elektroenergetika sənayesi üzrə Mühazirə
2. 2.
   Texnoloji avadanlıqların etibarlığının qiymətləndirilməsinə aid məsələ həlli Məşğələ
3. 3.
   Layihələndirilən texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələblər: etibarlılıq, saz və qeyri saz vəziyyətlər, həddi vəziyyət, qorxulu vəziyyət, texniki xidmət Mühazirə
4. 4.
   Sənayenin müxtəlif sahələrində tətbiq olunan texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələbələrin ölçülməsi ilə bağlı praktiki nümunələrin öyrənilməsi Məşğələ
5. 5.
   Sənaye avadanlıqlarının təsnifatı, növ-ləri, onlara göstərilən texniki xidmət və diaqnostokası. Avadanlıqların layihə-ləndirilməsinin əsas mərhələləri. Səna-ye avadanlıqlarının təsnifatı: elektrik, pnevmatik və hidravlik avadanlıqlar, elektrik mühərrikləri, sənaye avadan-lıqlarının istifadə sahələri Mühazirə
6. 6.
   Sənaye müəssisəsində istifadə edilən avadanlıqların növləri: Sənaye avadan-lıqları, köməkçi avadanlıqlar, periodik və fasiləsiz nəqliyyat maşınları Mühazirə
7. 7.
   Sənaye müəsissələrində istifadə olunan dövrü və fasiləsiz təsirli nəqliyyat maşınlarının mexanizmlərinin layihələn-dirilməsinə aid məsələ həlli Məşğələ
8. 8.
   Sənaye avadanlıqlarına texniki xidmət: Avadanlıqların qəbulu və işə salınması, avadanlıqlara texniki xidmətin növləri və periodikliyi, avadanlıqlara qulluq texnolo-giyası, avadanlıqların istismarının təşkili Mühazirə
9. 9.
   Sənaye avadanlıqlarının diaqnostikası: Avadanlıqların diaqnostikası üsulları Mühazirə
10. 10.
    Sənaye avadanlıqlarının diaqnostika-sında istifadə olunan üsulların analizi Məşğələ
11. 11.
    Avadanlıqların layihələndirilməsinin əsas mərhələləri Mühazirə
12. 12.
    Verilmiş sənaye qurğusunun mexaniki inti-qalının kinematik parametrlərinin təyinLaboratoriya
13. 13.
    Sənaye avadanlıqlarında istifadə olu-nan mühərriklər. Sənaye avadanlıq-larında istifadə olunan mühərriklər. Elektrik mühərrikləri. Təsnifatı, quruluşu, iş prinsipi və hesablanması. Mühazirə
14. 14.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olun-an elektrik mühərriklərinin seçilməsi və yoxlanılmasına adi məsələ həlli Məşğələ
15. 15.
    Sənaye avadanlıqlarında istifadə olunan mühərriklər. Daxiliyanma mühərrikləri. Təsnifatı, quruluşu, iş prinsipi və hesab-lanmasıMühazirə
16. 16.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olu-nan yükqaldırıcı maşın və mexa-nizmlər. Onların növləri və layihələn-dirilməsi. Sənaye müəssisələrində isti-fadə olunan yükqaldırıcı maşınlar. Səna-yedə müxtəlif təyinatlı yüklərin qaldırıl-masında istifadə olunan yükqaldırıcı maşınlarların təsnifatı. Mühazirə
17. 17.
    Sadə qaldırıcı mexanizmlərin hesabına aid məsələ həlli Məşğələ
18. 18.
    Yükqaldıran maşınların baraban düyüm-lərinin öyrənilməsi. Barabanların əsas ölçülərinin təyiniLaboratoriya
19. 19.
    Yükqaldıran maşınların qarmaq asqı-larının öyrənilməsiLaboratoriya
20. 20.
    Sadə qaldırıcı mexanizmlər. Domkrat-lar. Konstruksiyaları və hesablanması Mühazirə
21. 21.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olunan dəstəkli, vintli və hidravlik domkrtaların hesablanmasına aid məsələ həlli Məşğələ
22. 22.
    Yükqaldıran maşınların polispastlarının öyrənilməsiLaboratoriya
23. 23.
    Sənayenin müxtəlif sahələrində istifadə olunan çəngəlli və frontal yükləyicilər. Təyinatı, tətbiq sahələri və hesablanmasıMühazirə
24. 24.
    Sənaye müəssisələrində yüklərin nəql olunmasında istifadə olunan fasiləsiz nəqliyyat maşınları. Onların növləri və layihələndirilməsi. Sənaye müəssisə-lərində yüklərin nəql olunma-sında istifadə olunan fasiləsiz nəqliyyat maşınları. Lentli konveyerlər. Konstruksiyaları və hesab-lanması.Mühazirə
25. 25.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olu-nan lentli konveyerlərdə mühərrikin tələb olunan gücünün təyini Məşğələ
26. 26.
    Lentli konveyerlərin diyircəkli dayaqlardan lentin hərəkətinə müqavimət əmsalının təyini.Laboratoriya
27. 27.
    Ərsinli konveyerin konstruksiyasının öyrənilməsi. Laboratoriya
28. 28.
    Çalovlu elevatorun konstruksiyasının öyrənilməsi. Laboratoriya
29. 29.
    Materialları xırdalayan, üyüdən və çe-şidləyən maşın və avadanlıqlar. Mate-rialları xırdalayan maşın və avadanlıqların konstruksiyaları və tətbiq sahələri Mühazirə
30. 30.
    Materialların xırdalanma dərəcəsinə aid məsələ həlli Məşğələ
31. 31.
    Mürəkkəb hərəkətli çənəli daşqıranın iş prosesinin öyrənilməsi və əsas parametr-lərinin təyini. Laboratoriya
32. 32.
    Materialları üyüdən və çeşidləyən maşın və avadanlıqların konstruksiyaları və tətbiq sahələri Mühazirə
33. 33.
    Üyüdücü və xırdalayıcı maşınların hesabına aid məsələ həlli Məşğələ
34. 34.
    Materialları çeşidləyən maşınların kons-truksiyalarının öyrənilməsi və əsas parametrlərinin təyini. Laboratoriya
35. 35.
    Vibrasiya meydançalarının iş prosesinin və əsas parametrlərinin tədqiqiLaboratoriya
36. 36.
    Dağ mədən sənayesində istifadə olunan maşın və qurğuları. Onların növləri və layihələndirilməsi. Dağ mədən sənayesində istifadə olunan maşın və qurğular. Buldozerlər. Konstruksiyaları və hesablanması.Mühazirə
37. 37.
    Dağ-mədən sənayesində istifadə olunan buldozerlərin məhsuldarlığının hesabına dair məsələ həlliMəşğələ
38. 38.
    Ekskavatorlar. Konstruksiyaları və hesab-lanması.Mühazirə
39. 39.
    Dağ-mədən sənayesində istifadə olunan bir çalovlu və çoxçalovlu ekskavatorların məhsuldarlığının hesabına dair məsələ həlli Məşğələ
40. 40.
    Şaxtaların istismarında istifadə olunan qazma avadanlıqları. Onların konstruk-siyaları və hesablanmasıMühazirə
41. 41.
    Materialları emal edən metalkəsən dəzgah və qurğular. Növləri və hesabı Materialları emal edən metalkəsən dəzgah və qurğular. Torna dəzgahları. Konstruk-siyaları və hesa-blanması.Mühazirə
42. 42.
    Materialı emal edən torna dəzgahları-nın sürətlər qutusunun kinematik hesabı Məşğələ
43. 43.
    Frezləmə dəzgahları. Konstruksiyaları və hesablanmasıMühazirə
44. 44.
    Frezləmə dəzgahlarının deşik açan və kəsici alətlərin mövqeyinin stabilləşdir-ilməsi üsullarının öyrənilməsi Məşğələ
45. 45.
    Burğulama dəzgahları. Konstruksiyaları və hesablanmasıMühazirə
46. 46.
    Pardaqlama dəzgahları. Konstruksiya-ları və hesablanması. Mühazirə
47. 47.
    Rəqəmli proqramla idarə olunan dəzgahlar. Onların konstruksiyaları və hesablanmasıMühazirə
48. 48.
    Rəqəmli proqramla idarə olunan dəzgahlar veriş intiqallarının kinematik sxemlərinin analizi Məşğələ
49. 49.
    Sənaye avadanlıqlarına qulluq və texniki xidmətin təşkili mərhələlərinin analiziSərbəst iş
50. 50.
    Üçfazalı asinxron mühərriklərinin konstruksiyalarının müqayisəli analiziSərbəst iş
51. 51.
    Daxiliyanma mühərriklərinin konstruksiyalarının müqayisəli analiziSərbəst iş
52. 52.
    Sənaye avadanlıqlarının diaqnostika olunması üsullarının analiziSərbəst iş
53. 53.
    Anbarlarda tətbiq olunan kran-ştabelerlərin (düzücü kranların) konstruksiyalarının analiziSərbəst iş
54. 54.
    Lentli və zəncirli konveyerlərin konstruksiya olunması zamanı onlara qoyulan tələblərin müqayisəli analiziSərbəst iş
55. 55.
    Birçalovlu düz kürəkli ekskavatorların konstruksiya-larının təhliliSərbəst iş
56. 56.
    Buldozerlərin konstruksiyalarının müqayisəli analiziSərbəst iş
57. 57.
    Materialları xırdalayan maşınların konstruksiyalarının analiziSərbəst iş
58. 58.
    Materialları pardaqlayan dəzgahların konstruksiya-larının müqayisəli analizi Sərbəst iş

1. Əhmədov B.B., Nəcəfov Ə.M. Yükqaldıran maşınlar. Bakı, 2014.
2. Kərimov Ə.H. Yükqaldıran maşınlar və liftlər. Bakı, 2006.
3. Kərimov Z.H.Maşın hissələri və yükqaldırıcı-nəqledici maşınlar.Bakı, 1985.
4. Yusubov F.N.. “İnşaat maşınların və avadanlıqları”. Bakı-2005..Bakı, 1980.
5. Məmmədov F.C., Talıbov T.A., Bayramov A.M.. İnşaat maşınları, Dərslik.-Bakı, “Təhsil” NPM,-2010, 428 səh.