Sənaye qurğularının layihələndirilməsiSyllabus

Subject code

İFS-3491m

Credits

9

Student workload

270

Semester

Autumn semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a) 45 saat - mühazirə b) 30 saat - seminar c) 30 saat - laboratoriya

Out-of-class hours

a) 65 saat - TSİ b) 100 saat - MRTSİ

“sənaye qurğularının layihələndirilməsi” fənninin məqsədi 050638 – “sənaye mühəndisliyi” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələrdə sənayenin müxtəlif sahələrində, nəqliyyat, anbar və yükvurma-yükboşaltma işlərinin mexanikləşdirilməsini və avtomatlaşdırılmasının təmin edilməsi üçün istifadə olunan maşın və avadanlıqların müxtəlif növləri, layihələndirilməsi, onlara qoyulan tələblər, onların iş prinsipi, konstruksiyasını, işgörmə qabiliyyəti meyarlarını öyrətmək, eləcə də bilik və bacarıqların formalaşdırılmasından ibarətdir.

• lecture
• laboratory work
• interactive discussion
• seminar
• presentations

1. 1

   CLO 1: Ftn 1. sənaye müəssisələrində, nəqliyyat, anbar və yükvurma-yükboşaltma işlərində istifadə olunan maşın və qurğuların növlərini, təyinatını və iş prinsipini izah edir.

2. 2

   CLO 2: Ftn 2. sənaye maşın və mexanizmlərinin konstruktiv quruluşunu, əsas düyün və detallarının iş şəraitini və işgörmə qabiliyyəti meyarlarını təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Ftn 3. sənaye qurğularının və maşın mexanizmlərinin əsas parametrlərini, möhkəmlik və dayanıqlıq göstəricilərini hesablamaq üçün müasir mühəndislik metodlarını tətbiq edir.

4. 4

   CLO 4: Ftn 4. sənaye maşın və mexanizmlərini texniki tələblərə, minimum kütlə və maksimum yükqaldırma qabiliyyəti meyarlarına uyğun layihələndirir və konstruksiya edir.

5. 5

   CLO 5: Ftn 5. sənaye qurğularının layihələndirilməsi və hesablanması zamanı müasir texnologiyalardan, mütərəqqi layihələndirmə üsullarından və normativ-texniki sənədlərdən istifadə edir.

1. 1.
   Giriş. sənayə müəssiəsələrinin sahə-lərə görə tərkibi. layihələndirilən texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələb-lər. sənayə müəssiəsə-lərinin sahələrə görə tərkibi: maşınqayırma kompleksi, yüngül sənaye, kimya sənayesi, meşə sənayesi, yanacaq-enerji kompleksi, qara metallurgiya, elektroenergetika sənayesi üzrəLecture
2. 2.
   Texnoloji avadanlıqların etibarlığının qiymətləndirilməsinə aid məsələ həlliSeminar
3. 3.
   Layihələndirilən texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələblər: etibarlılıq, saz və qeyri saz vəziyyətlər, həddi vəziyyət, qorxulu vəziyyət, texniki xidmətLecture
4. 4.
   Sənayenin müxtəlif sahələrində tətbiq olunan texnoloji avadanlıqlara qoyulan tələbələrin ölçülməsi ilə bağlı praktiki nümunələrin öyrənilməsiSeminar
5. 5.
   Sənaye avadanlıqlarının təsnifatı, növ-ləri, onlara göstərilən texniki xidmət və diaqnostokası. avadanlıqların layihə-ləndirilməsinin əsas mərhələləri. səna-ye avadanlıqlarının təsnifatı: elektrik, pnevmatik və hidravlik avadanlıqlar, elektrik mühərrikləri, sənaye avadan-lıqlarının istifadə sahələriLecture
6. 6.
   Sənaye müəssisəsində istifadə edilən avadanlıqların növləri: sənaye avadan-lıqları, köməkçi avadanlıqlar, periodik və fasiləsiz nəqliyyat maşınlarıLecture
7. 7.
   Sənaye müəsissələrində istifadə olunan dövrü və fasiləsiz təsirli nəqliyyat maşınlarının mexanizmlərinin layihələn-dirilməsinə aid məsələ həlliSeminar
8. 8.
   Sənaye avadanlıqlarına texniki xidmət: avadanlıqların qəbulu və işə salınması, avadanlıqlara texniki xidmətin növləri və periodikliyi, avadanlıqlara qulluq texnolo-giyası, avadanlıqların istismarının təşkiliLecture
9. 9.
   Sənaye avadanlıqlarının diaqnostikası: avadanlıqların diaqnostikası üsullarıLecture
10. 10.
    Sənaye avadanlıqlarının diaqnostika-sında istifadə olunan üsulların analiziSeminar
11. 11.
    Avadanlıqların layihələndirilməsinin əsas mərhələləriLecture
12. 12.
    Verilmiş sənaye qurğusunun mexaniki inti-qalının kinematik parametrlərinin təyinLaboratory
13. 13.
    Sənaye avadanlıqlarında istifadə olu-nan mühərriklər. sənaye avadanlıq-larında istifadə olunan mühərriklər. elektrik mühərrikləri. təsnifatı, quruluşu, iş prinsipi və hesablanması.Lecture
14. 14.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olun-an elektrik mühərriklərinin seçilməsi və yoxlanılmasına adi məsələ həlliSeminar
15. 15.
    Sənaye avadanlıqlarında istifadə olunan mühərriklər. daxiliyanma mühərrikləri. təsnifatı, quruluşu, iş prinsipi və hesab-lanmasıLecture
16. 16.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olu-nan yükqaldırıcı maşın və mexa-nizmlər. onların növləri və layihələn-dirilməsi. sənaye müəssisələrində isti-fadə olunan yükqaldırıcı maşınlar. səna-yedə müxtəlif təyinatlı yüklərin qaldırıl-masında istifadə olunan yükqaldırıcı maşınlarların təsnifatı.Lecture
17. 17.
    Sadə qaldırıcı mexanizmlərin hesabına aid məsələ həlliSeminar
18. 18.
    Yükqaldıran maşınların baraban düyüm-lərinin öyrənilməsi. barabanların əsas ölçülərinin təyiniLaboratory
19. 19.
    Yükqaldıran maşınların qarmaq asqı-larının öyrənilməsiLaboratory
20. 20.
    Sadə qaldırıcı mexanizmlər. domkrat-lar. konstruksiyaları və hesablanmasıLecture
21. 21.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olunan dəstəkli, vintli və hidravlik domkrtaların hesablanmasına aid məsələ həlliSeminar
22. 22.
    Yükqaldıran maşınların polispastlarının öyrənilməsiLaboratory
23. 23.
    Sənayenin müxtəlif sahələrində istifadə olunan çəngəlli və frontal yükləyicilər. təyinatı, tətbiq sahələri və hesablanmasıLecture
24. 24.
    Sənaye müəssisələrində yüklərin nəql olunmasında istifadə olunan fasiləsiz nəqliyyat maşınları. onların növləri və layihələndirilməsi. sənaye müəssisə-lərində yüklərin nəql olunma-sında istifadə olunan fasiləsiz nəqliyyat maşınları. lentli konveyerlər. konstruksiyaları və hesab-lanması.Lecture
25. 25.
    Sənaye müəssisələrində istifadə olu-nan lentli konveyerlərdə mühərrikin tələb olunan gücünün təyiniSeminar
26. 26.
    Lentli konveyerlərin diyircəkli dayaqlardan lentin hərəkətinə müqavimət əmsalının təyini.Laboratory
27. 27.
    Ərsinli konveyerin konstruksiyasının öyrənilməsi.Laboratory
28. 28.
    Çalovlu elevatorun konstruksiyasının öyrənilməsi.Laboratory
29. 29.
    Materialları xırdalayan, üyüdən və çe-şidləyən maşın və avadanlıqlar. mate-rialları xırdalayan maşın və avadanlıqların konstruksiyaları və tətbiq sahələriLecture
30. 30.
    Materialların xırdalanma dərəcəsinə aid məsələ həlliSeminar
31. 31.
    Mürəkkəb hərəkətli çənəli daşqıranın iş prosesinin öyrənilməsi və əsas parametr-lərinin təyini.Laboratory
32. 32.
    Materialları üyüdən və çeşidləyən maşın və avadanlıqların konstruksiyaları və tətbiq sahələriLecture
33. 33.
    Üyüdücü və xırdalayıcı maşınların hesabına aid məsələ həlliSeminar
34. 34.
    Materialları çeşidləyən maşınların kons-truksiyalarının öyrənilməsi və əsas parametrlərinin təyini.Laboratory
35. 35.
    Vibrasiya meydançalarının iş prosesinin və əsas parametrlərinin tədqiqiLaboratory
36. 36.
    Dağ mədən sənayesində istifadə olunan maşın və qurğuları. onların növləri və layihələndirilməsi. dağ mədən sənayesində istifadə olunan maşın və qurğular. buldozerlər. konstruksiyaları və hesablanması.Lecture
37. 37.
    Dağ-mədən sənayesində istifadə olunan buldozerlərin məhsuldarlığının hesabına dair məsələ həlliSeminar
38. 38.
    Ekskavatorlar. konstruksiyaları və hesab-lanması.Lecture
39. 39.
    Dağ-mədən sənayesində istifadə olunan bir çalovlu və çoxçalovlu ekskavatorların məhsuldarlığının hesabına dair məsələ həlliSeminar
40. 40.
    Şaxtaların istismarında istifadə olunan qazma avadanlıqları. onların konstruk-siyaları və hesablanmasıLecture
41. 41.
    Materialları emal edən metalkəsən dəzgah və qurğular. növləri və hesabı materialları emal edən metalkəsən dəzgah və qurğular. torna dəzgahları. konstruk-siyaları və hesa-blanması.Lecture
42. 42.
    Materialı emal edən torna dəzgahları-nın sürətlər qutusunun kinematik hesabıSeminar
43. 43.
    Frezləmə dəzgahları. konstruksiyaları və hesablanmasıLecture
44. 44.
    Frezləmə dəzgahlarının deşik açan və kəsici alətlərin mövqeyinin stabilləşdir-ilməsi üsullarının öyrənilməsiSeminar
45. 45.
    Burğulama dəzgahları. konstruksiyaları və hesablanmasıLecture
46. 46.
    Pardaqlama dəzgahları. konstruksiya-ları və hesablanması.Lecture
47. 47.
    Rəqəmli proqramla idarə olunan dəzgahlar. onların konstruksiyaları və hesablanmasıLecture
48. 48.
    Rəqəmli proqramla idarə olunan dəzgahlar veriş intiqallarının kinematik sxemlərinin analiziSeminar
49. 49.
    Sənaye avadanlıqlarına qulluq və texniki xidmətin təşkili mərhələlərinin analiziIndependent work
50. 50.
    Üçfazalı asinxron mühərriklərinin konstruksiyalarının müqayisəli analiziIndependent work
51. 51.
    Daxiliyanma mühərriklərinin konstruksiyalarının müqayisəli analiziIndependent work
52. 52.
    Sənaye avadanlıqlarının diaqnostika olunması üsullarının analiziIndependent work
53. 53.
    Anbarlarda tətbiq olunan kran-ştabelerlərin (düzücü kranların) konstruksiyalarının analiziIndependent work
54. 54.
    Lentli və zəncirli konveyerlərin konstruksiya olunması zamanı onlara qoyulan tələblərin müqayisəli analiziIndependent work
55. 55.
    Birçalovlu düz kürəkli ekskavatorların konstruksiya-larının təhliliIndependent work
56. 56.
    Buldozerlərin konstruksiyalarının müqayisəli analiziIndependent work
57. 57.
    Materialları xırdalayan maşınların konstruksiyalarının analiziIndependent work
58. 58.
    Materialları pardaqlayan dəzgahların konstruksiya-larının müqayisəli analiziIndependent work

1. Əhmədov b.b., nəcəfov ə.m. yükqaldıran maşınlar. bakı, 2014.
2. Kərimov ə.h. yükqaldıran maşınlar və liftlər. bakı, 2006.
3. Kərimov z.h.maşın hissələri və yükqaldırıcı-nəqledici maşınlar.bakı, 1985.
4. Yusubov f.n.. “i̇nşaat maşınların və avadanlıqları”. bakı-2005..bakı, 1980.
5. Məmmədov f.c., talıbov t.a., bayramov a.m.. i̇nşaat maşınları, dərslik.-bakı, “təhsil” npm,-2010, 428 səh.