Qida məhsullarının müasir tədqiqat üsullarıSillabus

Fənn kodu

İFS-3570y

Kredit

8

Tələbənin iş yükü

240

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat - mühazirə b) 15 saat - seminar c) 30 saat - laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat - TSİ b) 60 saat - MRTSİ

“Qida məhsullarının müasir tədqiqat üsulları” fənni qida xammallarının və hazır qida məhsullarının biokimyəvi tərkib göstəricilərini, ayrı – ayrı qida məhsulları istehsalı zamanı xammal və yarımfabrikatların tərkibində baş verə biləcək dəyişkənlikləri, xammalların və hazır qida məhsullarının keyfiyyət göstəricilərini müəyyənləşdirən metodları və bu metodların yerinə yetirilmə ardıcıllıqlarını, qida sənayesi sektorunda laboratoriya şəraitlərinə olan tələbatları, laboratoriyalarda lazım olan cihaz və avadanlıqların quruluşu, iş prinsipləri və onlara qulluq göstərmə qaydalarını şərh edən elmi məlumatları özündə birləşdirir. Qida xammallarının və hazır qida məhsullarının tərkib göstəricilərinin – yəni, yüksək keyfiyyətliliyinin və qida təhlükəsizliyinin Standart tələblərə cavab verib – verməməyi də bu kursun əhatə dairəsinə daxildir. Yuxarıda qeyd edilən bütün məsələlərin müvəffəqiyyətlə həll edilməsi “Xammal və qida məhsullarının tədqiqi üsulları” kursunun tədris olunması vacibliyini əsaslandırır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Relasiyalı (SQL: PostgreSQL, MySQL) və relasiyasız (NoSQL: MongoDB, Neo4j) verilənlər bazalarının arxitekturasını və fərqlərini təhlil edir.

2. 2

   CLO 2: FTN 2. Qida məhsullarının tərkib və keyfiyyət göstəricilərinin təyinində istifadə olunan spektroskopiya, xromatoqrafiya və lüminessent analiz üsullarını izah edir.

3. 3

   CLO 3: FTN 3. Qida məhsullarının aromatik komponentlərinin və ali yağ turşularının təyin edilməsi üsullarını izah edir.

4. 4

   CLO 4: FTN 4. Qida xammallarının və hazır məhsulların keyfiyyət və təhlükəsizlik göstəricilərinə uyğun tədqiqat metodlarının seçilməsi və tətbiqi qaydalarını öyrədir.

5. 5

   CLO 5: FTN 5. Qida məhsullarının emalı və saxlanması zamanı tərkib və keyfiyyət göstəricilərində baş verən dəyişikliklərin müəyyənləşdirilməsi və nəticələrin qiymətləndirilməsi qaydalarını öyrədir.

1. 1.
   Giriş. Qida məhsullarının müasir tədqiqat üsullarının əhəmiyyəti. Mühazirə
2. 2.
   Giriş. Qida məhsullarının müasir tədqiqat üsullarının əhəmiyyətiMəşğələ
3. 3.
   Laboratoriya işlərinin yerinə yetirilməsi qaydaları və təhlükəsizlik texnikası tədbirləri ilə tanışlıqLaboratoriya
4. 4.
   Absorbsiyalı spektroskopiyaMühazirə
5. 5.
   İnfraqırmızı spektroskopiyaMühazirə
6. 6.
   Absorbsiyalı spektroskopiya. Məşğələ
7. 7.
   Qida məhsullarinin kimyəvi tərkibinin təyini Laboratoriya
8. 8.
   Atom - absorbsiyalı spektroskopiyaMühazirə
9. 9.
   Qida məhsullarının analizi üçün absorbsiyalı spektroskopiyanın tətbiqi Laboratoriya
10. 10.
    Xromatoqrafiyanın nəzəri əsasları və xromatoqrafiya növləri. Mühazirə
11. 11.
    Xromatoqrafiyanın nəzəri əsasları və xromatoqrafiya növləriMəşğələ
12. 12.
    Qaz xromatoqrafiyasıMühazirə
13. 13.
    Yağ turşularının vəsfi və miqdari analizi Laboratoriya
14. 14.
    Ali yağ turşularının təyini. Mühazirə
15. 15.
    Qaz xromatoqrafiyası. Məşğələ
16. 16.
    Pendirdə və kərə yağında uçucu yağ turşularının təyini Laboratoriya
17. 17.
    Qida məhsullarının aromatının analizi. Mühazirə
18. 18.
    Pendirdə və kərə yağında uçucu yağ turşularının təyini Laboratoriya
19. 19.
    Kağız üzərində paylaşdırıcı xromatoqrafiya. Mühazirə
20. 20.
    Kağız üzərində paylaşdırıcı xromatoqrafiya. Məşğələ
21. 21.
    Nazik təbəqəli xromatoqrafiyaMühazirə
22. 22.
    Tərəvəzlərdə, meyvələrdə, süddə və onun emal məhsullarında xlorlu zəhərli üzvi kimyəvi birləşmələrin təyini Məşğələ
23. 23.
    Kolonkalı xromatoqrafiya. Mühazirə
24. 24.
    Kolonkalı xromatoqrafiya. Məşğələ
25. 25.
    Bitki yağlarında tokoferolun izomer formalarının təyini Laboratoriya
26. 26.
    Lüminessentli analiz üsullarının əsasları. Qida məhsullarının kimyəvi tərkibinin təyini. Mühazirə
27. 27.
    Reologiyanın əsas anlayışları. Reoloji xüsusiyyətlərin təyin üsulları. Mühazirə
28. 28.
    Lüminessentli analiz üsullarının əsasları. Qida məhsullarının kimyəvi tərkibinin təyini. Məşğələ
29. 29.
    Təbii konservlərin istehsalı və keyfiyyətinin tədqiqi Laboratoriya
30. 30.
    Əsas reoloji xüsusiyyətlərin təyini üçün istifadə edilən cihazlar. Mühazirə
31. 31.
    Diyircəkli Qeppler viskozimetrin iş prinsipi Laboratoriya
32. 32.
    Dənəvər (səpələnən) qida məhsullarında hərarətin və rütubətin məsafədən ölçülməsi. Mühazirə
33. 33.
    Lüminessentli analiz üsullarının əsasları. Qida məhsullarının kimyəvi tərkibinin təyini. Məşğələ
34. 34.
    Qaz – maye xromatoqrafiyası metodu ilə təyin edilən keyfiyyət göstəriciləri Sərbəst iş
35. 35.
    Maye xromatoqrafiyası metodu ilə təyin edilən keyfiyyət göstəricilər Sərbəst iş
36. 36.
    Məhsulun reoloji xüsusiyyətinə mexaniki amillərin təsiriSərbəst iş
37. 37.
    Məhsulların struktur mexaniki xüsusiyyətlərinə proses və keyfiyətinə nəzarətSərbəst iş
38. 38.
    Reoloji tədqiqatların aparılması üçün metod və cihazlarSərbəst iş
39. 39.
    Texnoloji proseslərə və məhsulun keyfiyyətinə nəzarətin həyata keçirilməsinin aktuallığı Sərbəst iş
40. 40.
    Qida məhsullarının keyfiyyətliliyinin lüminesset analiz üsulları ilə təyiniSərbəst iş
41. 41.
    İon mübadilə üsulunun tətbiqiSərbəst iş
42. 42.
    Molekulyar-şəbəkəli xromatoqrafiyaSərbəst iş
43. 43.
    Qida məhsullarının kimyəvi tərkibinin lüminesset analiz üsulları ilə təyiniSərbəst iş

1. 1. Fərzəliyev E.B. Qida məhsullarının müasir tədqiqat üsulları. – Bakı.: İqtisad Universiteti nəşriyyatı, 2014. – 365 s.
2. 2. Fərzəliyev E., Məhərrəmova M., Nəsrullayeva G., Yusifova M. Konserv və qida konsentratlarının texnologiyası. Dərs vəsaiti. Bakı: “İqtisad Universiteti” nəşriyyatı, 2019. – 182 s.
3. Analitik kimyanın əsasları. Kitab 1 və kitab 2. /Y. A. Zolotov, E. N. Doroxova, V. İ. Fadeyeva və b. - M.: 436 s.