FəlsəfəMövzu planı

Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. Fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. Tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.

Mövzunun məqsədi Antik Yunan və Roma fəlsəfəsinin yaranmasını və inkişaf mərhələlərini öyrənməkdir. Sokrat, Platon, Aristotel və digər filosofların ideyaları təhlil edilir. Antik fəlsəfənin sonrakı fəlsəfi fikrə təsiri araşdırılır.

Bu mövzu Azərbaycanda qədim və orta əsrlərdə formalaşmış fəlsəfi fikrin inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə həsr olunur. Yerli mütəfəkkirlərin irsi və onların Şərq fəlsəfəsində tutduğu yer araşdırılır. Milli fəlsəfi ənənələrin formalaşması izah edilir.

Mövzunun məqsədi İslam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. Fərabi, İbn Sina, İbn Rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. Din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.

Bu mövzuda Azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. Maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. Elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur.

Adərbayqan və Arranda müstəqil dövlətçiliyin davam etdirilməsi mövzusu həmin ərazilərdə siyasi hakimiyyətin təşkili, yerli idarəçilik xüsusiyyətləri və dövlətçilik ənənələrinin qorunması məsələlərini əhatə edir. Mövzuda bölgədə mövcud olmuş dövlət qurumlarının fəaliyyəti, hakimiyyət münasibətləri və dövrün əsas siyasi prosesləri araşdırılır. Həmçinin, yerli idarəçilik sisteminin formalaşması, xarici qüvvələrin təsiri və müstəqilliyin qorunması istiqamətində aparılan mübarizə təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən siyasi hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin inkişafına təsiri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzunun öyrənilməsi Adərbayqan və Arranda dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını və tarixi inkişaf xüsusiyyətlərini anlamağa imkan verir.

Bu mövzuda varlıq, materiya və onların qarşılıqlı əlaqəsi haqqında fəlsəfi baxışlar öyrənilir. Materializm və idealizm mövqeləri müqayisə edilir. Kainatın mahiyyəti haqqında müxtəlif nəzəri yanaşmalar təhlil olunur.

Mövzunun məqsədi şüurun mahiyyətini, mənşəyini və funksiyalarını fəlsəfi və elmi baxımdan izah etməkdir. Şüur və beyin münasibətləri, süni intellekt və idrak problemləri müzakirə edilir. Müasir elmi yanaşmalar təhlil olunur.

Bu mövzuda idrakın mahiyyəti, mərhələləri və elmi idrakın əsas metodları öyrənilir. Empirik və nəzəri idrak formaları izah edilir. Elmi tədqiqat metodlarının tətbiqi prinsipləri mənimsədilir.

Mövzunun məqsədi dialektikanın əsas qanun və kateqoriyalarını öyrətməkdir. İnkişaf, dəyişmə və qarşılıqlı əlaqə prinsipləri izah edilir. Dialektik metodun elmi və praktik əhəmiyyəti göstərilir.

Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. Ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. Təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.

Mövzunun məqsədi insanın mahiyyəti, azadlığı, məsuliyyəti və həyatın mənası haqqında fəlsəfi baxışları öyrənməkdir. Müxtəlif fəlsəfi məktəblərdə insan anlayışı müqayisə edilir. Şəxsiyyətin formalaşmasına təsir edən amillər araşdırılır.

Təbii fəlakətlər – geofiziki vəziyyətin ekstremal nəticəsi kimi. Ekoloji fəlakətlər – təbiətin anomaliyası kimi. Texniki qurğuların qəzası. Təbii fəlakətlərin aşağıdakı növləri: daşqınlar, tropik tsiklonlar, tufanlar, tayfunlar, sunamilər, zəlzələlər, vulkan püskürmələri, quraqlıq, ayazlar, meteorit zərbəsi, sürüşmələr, dağ uçqunları, qar uçqunu, xortumlu burulğan (smepç) və s. Burulğanlı fırtınalar, tozlu fırtınalar. Tozlu fırtınaların baş verməsi və inkişafına kompleks aqrometeoroloji faktorların təsiri. Tozlu fırtınaların mənfi təsirinə qarşı aparılacaq tədbirlər. Təbii səbəblərdən və insan fəaliyyəti nəticəsində süni yaranan zəlzələlər. Daşqınların baş verməsi səbəblri və onlara qarşı tədbirlər. Leysan yağışları, dolu.

Bu mövzuda Azərbaycançılıq məfkurəsinin formalaşması, prinsipləri və elmi-nəzəri əsasları öyrənilir. Milli birlik, dövlətçilik, vətənpərvərlik və multikulturalizm ideyaları təhlil edilir. Azərbaycançılığın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolu izah olunur.