Fənn · Mexanikamühəndisliyi-bakalavr

Materiallar müqavimətiMövzu planı

İF-3841m6 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

14 mövzu

1. Materiallar müqavimətinə giriş, əsas anlayışlar və fərziyyələr. Hesablama sxemi. Xarici və daxili qüvvələr. Deformasiya və yerdəyiş- mələr. Kəsiklər üsulu, deformasiya- nın növləri. Gərginliklər.
2. Dartılma və sıxılma. Daxili qüvvə və Gərginliklərin təyini. Eninə və uzu- nuna deformasiyalar. Puasson əm-salı. Dartılma və sıxılmada Huk qa- nunu.
3. Dartılma diaqramı. Ehtiyat əmsalı. Mərkəzi dartılma və sıxılmada maili kəsiklərdə yaranan gərginliklər. To-xunan gərginliklərin qoşaliğı qanu- nu. Dartılma və sıxılmada deforma-siyanın potensial enerjisi.
4. Mərkəzi dartılma və sıxılmada statik həll olunmayan sistemlər. Quraş- dırma gərginlikləri.Temperatur də-yişməsindən yaranan gərginliklər.
5. Sürüşmə (kəsilmə). Xalis sürüşmə. Sürüşmədə Huk qanunu. Yastı kə-siklərin həndəsi xarakteristikaları. Statik və ətalət (inersiya) momentləri Paralel oxlara nəzərən ətalət mo-mentləri arasında asılılıqlar. Bəzi sadə kəsiklərin ətalət momentləri. Müqavimət momentləri.
6. Burulma deformasiyası.Eninə kəsiyi dairəvi olan brusun burulması. Burulmada toxunan gərginlik. Valların sərtliyə və möhkəmliyə hesabı. Burulmada deformasiyanın potensial enerjisi.
7. Əyilmə. Düzoxlu brusun əyilməsi. Əyilmədə brusun en kəsiyində yaranan daxili qüvvə amilləri. Mz, Qz və q arasındakı differensial asılı- lıqlar. Əyici moment və kəsici qüvvə epyurlarının qurulması.
8. Əyinti və dönmə bucağı. Əyilmiş oxun diferensial tənliyi və inteqral- lanması. Tirin əyilmiş oxunun univer- sal tənliyi. Kastilyano teoremi. Maks- vell-Mor üsulu.
9. Vereşşagin üsulu. İşlərin və yerdə- yişmələrin qarşılıqlı teoremi.
10. Gərginlikli vəziyyət. Nöqtədə gərgin vəziyyət. Müstəvi gərginlikli vəziy- yətdə maili kəsiklərdəki gərginliklər.
11. Həcmi gərginlikli vəziyyət. Ümumi- ləşmiş Huk qanunu. Möhkəmlik nə- zəriyyələri. Ən böyük toxunan (III) gərginliklər və energetik (IV) möh- kəmlik nəzəriyyələri.
12. Mürəkkəb müqavimət. Çəp əyilmə. Əyilmə ilə burulmanın birgə təsiri.
13. Dayanıqlıq. Boyuna əyilmə. Böhran qüvvəsi üçün Eyler və Yasinski düs- turları, tətbiq sahələri. Çubuğun dayanıqlığa hesabı.
Mühazirə
14. Əyilmədə statik həll olunmayan tir- lər. Qüvvələr üsulu. Əsas sistem. Qüvvələr üsulunun kanonik tənliklə- ri. Mərkəzdənxaric dartılma və sıxıl-ma.

Materiallar müqavimətiMövzu planı

Mövzu planı

1. Materiallar müqavimətinə giriş, əsas anlayışlar və fərziyyələr. Hesablama sxemi. Xarici və daxili qüvvələr. Deformasiya və yerdəyiş- mələr. Kəsiklər üsulu, deformasiya- nın növləri. Gərginliklər.

2. Dartılma və sıxılma. Daxili qüvvə və Gərginliklərin təyini. Eninə və uzu- nuna deformasiyalar. Puasson əm-salı. Dartılma və sıxılmada Huk qa- nunu.

3. Dartılma diaqramı. Ehtiyat əmsalı. Mərkəzi dartılma və sıxılmada maili kəsiklərdə yaranan gərginliklər. To-xunan gərginliklərin qoşaliğı qanu- nu. Dartılma və sıxılmada deforma-siyanın potensial enerjisi.

4. Mərkəzi dartılma və sıxılmada statik həll olunmayan sistemlər. Quraş- dırma gərginlikləri.Temperatur də-yişməsindən yaranan gərginliklər.

6. Burulma deformasiyası.Eninə kəsiyi dairəvi olan brusun burulması. Burulmada toxunan gərginlik. Valların sərtliyə və möhkəmliyə hesabı. Burulmada deformasiyanın potensial enerjisi.

7. Əyilmə. Düzoxlu brusun əyilməsi. Əyilmədə brusun en kəsiyində yaranan daxili qüvvə amilləri. Mz, Qz və q arasındakı differensial asılı- lıqlar. Əyici moment və kəsici qüvvə epyurlarının qurulması.

8. Əyinti və dönmə bucağı. Əyilmiş oxun diferensial tənliyi və inteqral- lanması. Tirin əyilmiş oxunun univer- sal tənliyi. Kastilyano teoremi. Maks- vell-Mor üsulu.

9. Vereşşagin üsulu. İşlərin və yerdə- yişmələrin qarşılıqlı teoremi.

10. Gərginlikli vəziyyət. Nöqtədə gərgin vəziyyət. Müstəvi gərginlikli vəziy- yətdə maili kəsiklərdəki gərginliklər.

11. Həcmi gərginlikli vəziyyət. Ümumi- ləşmiş Huk qanunu. Möhkəmlik nə- zəriyyələri. Ən böyük toxunan (III) gərginliklər və energetik (IV) möh- kəmlik nəzəriyyələri.

12. Mürəkkəb müqavimət. Çəp əyilmə. Əyilmə ilə burulmanın birgə təsiri.

13. Dayanıqlıq. Boyuna əyilmə. Böhran qüvvəsi üçün Eyler və Yasinski düs- turları, tətbiq sahələri. Çubuğun dayanıqlığa hesabı.

14. Əyilmədə statik həll olunmayan tir- lər. Qüvvələr üsulu. Əsas sistem. Qüvvələr üsulunun kanonik tənliklə- ri. Mərkəzdənxaric dartılma və sıxıl-ma.