Fənn · Metallurgiya mühəndisliyi

Materiallar texnologiyasıMövzu planı

İF-3262y6 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

15 mövzu
  1. 1. Kursun mahiyyəti və məqsədi. Konstruksiya materiallarının növləri və tətbiq sahələri

    Mühazirə

    Fənnin məqsədi, sənayedə istifadə olunan əsas konstruksiya materiallarının təsnifatı və onların müasir maşınqayırmada tətbiq sahələrinin öyrənilməsi

  2. 2. Metalların atom-kristallik quruluşu və struktur təşkilediciləri. Ərintilərin kristal quruluşu. Metal və ərintilərin əsas xassələri

    Mühazirə

    Metalların və ərintilərin daxili kristal qəfəs tipləri, struktur qüsurları və onların fiziki-mexaniki xassələrə təsirinin analizi

  3. 3. Müasir metallurgiya istehsalatı. Metal və ərintilərin istehsalında tətbiq edilən materiallar. Çuqun istehsalı və alınan məhsullar. Polad istehsalı prosesinin mahiyyəti və mərhələləri

    Mühazirə

    Qara metallurgiyanın əsasları, domna prosesi vasitəsilə çuqun alınması və müxtəlif üsullarla polad istehsalının texnoloji mərhələləri

  4. 4. Metalların təzyiqlə emalının mahiyyəti və növləri. Təzyiqlə emalın metalın struktur və xassələrinə təsiri. Təzyiqlə emalda qızdırıcı qurğular və qızdırma rejimi

    Mühazirə

    Plastik deformasiyanın fiziki əsasları, təzyiqlə emal zamanı metalın strukturunda baş verən dəyişikliklər və qızdırma rejimlərinin təyini

  5. 5. Yayma prosesi. Yayma dəzgahları və boru yayma. Presləmə və onun növləri. Çəkib-uzatma

    Mühazirə

    Yayma, presləmə və çəkib-uzatma əməliyyatlarının texnologiyası, istifadə olunan avadanlıqlar və profillərin alınması üsulları

  6. 6. Sərbəst döymə prosesinin mahiyyəti, əməliyyatları və avadanlıqları. Döymə prosesinin texnologiyasının işlənməsi. Qızmar həcmi ştamplama. Təbəqə ştamplama prosesi. Ştamplamada istifadə olunan çəkiclər və alətlər

    Mühazirə

    Sərbəst döymə və ştamplama (həcmi və təbəqə) proseslərinin texnologiyası, lazımi çəkic və pres avadanlıqlarının seçilməsi

  7. 7. Tökük istehsalının mahiyyəti. Qəlib materialları. Model komplekti. Qəlib və içlik qatışıqları

    Mühazirə

    Tökmə istehsalının əsasları, model dəstlərinin hazırlanması və qəlib/içlik qarışıqlarının tərkibi və xassələri

  8. 8. Tökmə sistemi və onun tökük alınmasında rolu. Qum-gilli qəliblərin növləri. Qəlibin əl ilə və maşınla hazırlanma texnologiyası. Qəlib içliklərinin hazırlanma texnologiyası

    Mühazirə

    Tökmə sisteminin elementləri, əl və ya maşın üsulu ilə qəliblərin formalaşdırılması və mürəkkəb içliklərin hazırlanması prosesi

  9. 9. Qaynaq istehsalının ümumi xarakteristikası. Qaynaq birləşməsi. Elektrik qövsü və onun xassələri. Əl ilə və avtomatik flüsaltı elektrik qövs qaynağı. Qoruyucu qazlar mühitində elektrik-qövs qaynağ

    Mühazirə

    Qaynaq proseslərinin fiziki əsasları, elektrik qövsünün xassələri, flüsaltı və qoruyucu qaz mühitində qaynaq texnologiyaları

  10. 10. Qazla qaynaq və qazla kəsmə. Qaz qaynağında alovun xarakteristikası və istifadə olunan avadanlıqlar

    Mühazirə

    Qaz qaynağı və kəsmə proseslərinin kimyəvi əsasları, qaz alovunun növləri və istifadə olunan aparatların quruluşu

  11. 11. Kontakt qaynağı və onun növləri. Lehimləmə prosesinin mahiyyəti

    Mühazirə

    Kontakt (nöqtəvi, tikişli) qaynağının elektrik-istilik əsasları və metalların lehimlənməsi texnologiyasının xüsusiyyətləri

  12. 12. Metalların kəsmə ilə emalı. Kəsgilər, Kəsmə rejimi və kəsilən qatın həndəsəsi. Kəsgiyə təsir edən qüvvələr.

    Mühazirə

    Kəsmə prosesinin nəzəriyyəsi, alətin həndəsəsi, kəsmə rejimlərinin təyini və proses zamanı yaranan kəsmə qüvvələrinin analizi

  13. 13. Metalkəsən dəzgahların təsnifatı. Pəstahların torna və deşmə dəzgahlarında emalı. Torna dəzgahının quruluşu və onda görülən işlər.

    Mühazirə

    Mexaniki emal dəzgahlarının növləri, xüsusən torna və deşmə dəzgahlarının kinematikası və onlarda aparılan texnoloji əməliyyatlar.

  14. 14. Kompozisiya materiallarının təsnifatı və alınma texnologiyası

    Mühazirə

    Matrisa və armaturlayıcı elementlərdən ibarət kompozitlərin növləri, onların xüsusi xassələri və sənaye istehsalı texnologiyaları

  15. 15. Qeyri-metal materiallar və onlardan məmulatların hazırlanması

    Mühazirə

    Plastmaslar, rezinlər, keramika və şüşə kimi qeyri-metal materialların xassələri və onların formaya salınması (emal) üsulları