Fənn · Mədən mühəndisliyi

Markşeyderiyanın əsasları

İF-36114y5 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Fənn haqqında

Kredit

5

İş yükü

150saat

Semestr

Yaz

Tədris ili

2025-2026

Fənnin təsviri

Fənn mədən sənayesində həndəsi ölçmələrin, koordinatların və şaxta planlarının aparılmasının elmi əsaslarını öyrədir. Burada yeraltı qazmaların istiqamətləndirilməsi, süxurların yerdəyişməsi və qoruyucu bütövlərin həndəsi hesablamaları aparılır. Kurs həmçinin mədən işlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün markşeyder nəzarətinin vacibliyini tədris edir.

Fənn təlim nəticələri

  1. CLO 1: Bu fənnin sonunda tələbə dağ-mədən sənayesində aparılan geodezik və markşeyder ölçmə işlərinin əsaslarını mənimsəyir. Tələbə mədən qazmalarının düzgün istiqamətləndirilməsi, yeraltı və yerüstü koordinatların bir-birinə ötürülməsi metodlarını, eləcə də şaxta və karyerlərin topoqrafik planlarının tərtibini bacarır. Kurs, dağ süxurlarının yerdəyişməsi prosesinin müşahidəsini və qoruyucu bütövlərin (təhlükəsizlik sütunlarının) həndəsi hesablamalarını əhatə edir. Tələbə istismar zamanı hasilatın həcminə və işin təhlükəsizliyinə markşeyder nəzarəti həyata keçirməyi öyrənir. Bununla da, tələbə mədən işlərinin təhlükəsiz və dəqiq icrası üçün vacib olan həndəsi idarəetmə və ölçmə texnikalarına sahib olur.