Fənn · Mədən mühəndisliyi
Faydalı qazıntı yataqlarının geologiyasıMövzu planı
Mövzu planı
Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.
1. Faydalı qazıntılar haqqında ümumi məlumatlar və anlayışlar. Əlvan və qiymətli daş yataqları haqqında ümumi məlumat, onların yayılması və yataqları.
MühazirəFaydalı qazıntı anlayışı, onların sənayedə və iqtisadiyyatda əhəmiyyəti. Əlvan və qiymətli daş yataqlarının növləri, formalaşma xüsusiyyətləri və coğrafi yayılma qanunauyğunluqları.
2. Faydalı qazıntı yataqlarının yatım şəraiti, morfologiyası, quruluşu, strukturu və teksturu.
MühazirəYataqların geoloji yatım formaları, filiz cisimlərinin fəzadakı morfologiyası. Filizlərin daxili quruluşu, makroskopik və mikroskopik səviyyədə struktur və tekstur xüsusiyyətlərinin tədqiqi.
3. Faydalı qazıntı yataqlarının yatım şəraiti, morfologiyası, quruluşu, strukturu və teksturu.
MühazirəYataqların geoloji yatım formaları, filiz cisimlərinin fəzadakı morfologiyası. Filizlərin daxili quruluşu, makroskopik və mikroskopik səviyyədə struktur və tekstur xüsusiyyətlərinin tədqiqi.
4. Faydalı qazıntı yataqlarının təsnifatı və genezisi. Halogen elementlərin duz yataqları.
MühazirəYataqların əmələgəlmə mənşəyinə (genezisinə) görə təsnifat prinsipləri. Halogen elementlərin (xlor, flor, brom, yod) sənaye əhəmiyyətli duz yataqlarının formalaşması və xüsusiyyətləri.
5. Endogen mənşəli yataqlar və onların əmələgəlmə şəraitləri.
MühazirəYerin dərinliklərində maqmatik proseslər nəticəsində yaranan endogen (maqmatik, peqmatit, skarn, hidrotermal) yataqların temperatur, təzyiq və kimyəvi əmələgəlmə şəraitinin təhlili.
6. Çökmə, aşınma, səpinti və metamorfik yataqlar (ekzogen yataqlar).
MühazirəYerin səthində ekzogen amillərin (su, külək, temperatur) təsiri ilə yaranan aşınma və səpinti yataqları. Həmçinin, yüksək təzyiq və temperatur altında süxurların dəyişməsi nəticəsində yaranan metamorfik yataqlar.
7. Faydalı metal qazıntıları. Qara metal yataqları.
MühazirəQara metallurgiyanın əsasını təşkil edən metalların (dəmir, manqan, xrom, titan, vanadyum) filizləri, onların sənaye əhəmiyyəti, qlobal və yerli yataqlarının strukturu.
8. Legirləyici metallar-kobalt, nikel və titan yataqları.
MühazirəXüsusi xassəli polad və ərintilərin alınmasında vacib rol oynayan legirləyici metalların (Co, Ni, Ti) geologiyası, onların kompleks filiz yataqlarındakı mövqeyi.
9. Alüminium xammalı. Boksit və alunit yataqları.
MühazirəYüngül metallurgiyanın əsas elementi olan alüminiumun xammal bazası. Boksit və alunit filizlərinin mineraloji tərkibi, əmələgəlmə şəraiti və emal spesifikası.
10. Əlvan metal yataqları. Faydalı qazıntı yataqlarının axtarışı və kəşfiyyatında, istismarında və filiz kütlələrinin emalında ətraf mühitin mühafizəsi.
MühazirəMis, sink, qurğuşun və digər əlvan metalların yataqları. Mədən-kəşfiyyat işlərinin, faydalı qazıntıların çıxarılması və metallurji emalının ekoloji təsirləri. Davamlı mədənçilik və təbiəti mühafizə tədbirləri.
11. Nəcib metal yataqları. Azərbaycanın faydalı qazıntılarının dünəni və bu günü.
MühazirəQızıl, gümüş və platin qrupu metalların geologiyası və yataq tipləri. Azərbaycan ərazisində mədən işlərinin tarixi təkamülü və müasir xammal potensialı.
12. Nadir və nadir-torpaq metalları. Nadirsəpələnmiş və radioaktiv elementlər və onların yayılması.
MühazirəYüksək texnologiyalar (məsələn, elektronika, bərpaolunan enerji) üçün kritik əhəmiyyətli nadir-torpaq elementləri. Səpələnmiş metalların və uran/torium kimi radioaktiv elementlərin xüsusi geokimyəvi yatım şəraiti.
13. Azərbaycanın təbii sərvətləri. Azərbaycanın faydalı filiz yataqları.
MühazirəRespublikanın Daşkəsən, Gədəbəy, Filizçay və digər əsas sənaye rayonlarındakı dəmir, mis, polimetal filiz yataqlarının geoloji-iqtisadi qiymətləndirilməsi və struktur təhlili.
14. Qeyri-filiz faydalı qazıntı yataqları, onların təsnifatı. Optik xammal yataqları. Qarabağın mineral sərvətləri.
MühazirəSənaye və inşaat üçün nəzərdə tutulan qeyri-filiz qazıntılarının təsnifatı. Şüşə və optik sənaye xammalları. Qarabağ iqtisadi rayonunun zəngin mineral xammal bazasının öyrənilməsi.
15. Kükürd xammalı, fosforitlər, apatitlər, boratlar və onların yayılması və yataqları. İşğaldan azad olunmuş ərazilərin faydalı qazıntıları.
MühazirəKimya və kənd təsərrüfatı (gübrə) sənayesinin aqrokimyəvi xammalları (kükürd, fosforitlər, apatitlər, boratlar). İşğaldan azad edilmiş zonalardakı mədən yataqlarının iqtisadi bərpası və potensialı.
16. Kaolin, bentonit, barit və seolitlər. Onların yayılması və yataqları. Azərbaycanın filiz yataqları və təzahürləri.
MühazirəQazma məhlulları, keramika, tikinti və kimya sənayesində istifadə olunan kaolin, bentonit, barit və seolit minerallarının geologiyası. Azərbaycan ərazisindəki yerli təzahürlər.