Fənn · Materiallar mühəndisliyi

Materialların fizikasıMövzu planı

İF-36136y7 kreditYaz semestriMəcburi2025-2026

Mövzu planı

Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.

15 mövzu
  1. 1. Atomun elektron quruluşu. Maddə zərrəcikləri arasındakı kimyəvi rabitənin növləri.

    Mühazirə

    Atomun strukturu, elektron qatları, eləcə də maddə zərrəcikləri arasında yaranan ion, kovalent, metal və digər kimyəvi rabitə növlərinin öyrənilməsi.

  2. 2. Metalların atom-kristallik quruluşu.

    Mühazirə

    Metalların daxili quruluşu, kristal qəfəslərin növləri və onların fəza quruluşunun izahı.

  3. 3. Maddənin aqreqat halları haqqında qısa məlumat.

    Mühazirə

    Maddənin bərk, maye, qaz və plazma halları, həmçinin faza keçidlərinin ümumi xarakteristikası.

  4. 4. Metalların kristallaşması prosesinin mexanizmi.

    Mühazirə

    Maye metaldan bərk hala keçid zamanı kristallaşma mərkəzlərinin yaranması və böyüməsi prosesi.

  5. 5. Faza, sistem, komponent.

    Mühazirə

    Termodinamik sistemlərin əsas anlayışları: faza, tərkib hissəsi olan komponentlər və sistemin sərbəstlik dərəcələri.

  6. 6. Ərintilər. Mexaniki qarışıqlar. Bərk məhlullar.

    Mühazirə

    İki və daha çox komponentdən ibarət ərintilərin təsnifatı, mexaniki qarışıqlar və bərk məhlulların əmələ gəlmə şərtləri.

  7. 7. Hal diaqramlarının qurulması.

    Mühazirə

    İstilik analizi metodu vasitəsilə hal diaqramlarının qurulması prinsipləri, likvidus və solidus xətlərinin təyini.

  8. 8. Azərbaycanda Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu sülalələrinin hakimiyyəti

    Mühazirə

    Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin yaranması, idarəçilik sistemi, xarici və daxili siyasəti nəzərdən keçirilir. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin inkişafına təsiri və regional siyasi proseslərdə mövqeyi işıqlandırılır.

    Mövzu təlim nəticələri

    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
  9. 9. Dayanıqlı və dayanıqsız kimyəvi birləşmələrin hal diaqramları.

    Mühazirə

    Komponentlər arasında kimyəvi birləşmələr (sinqulyar nöqtələr) əmələ gətirən sistemlərin hal diaqramlarının incələnməsi.

  10. 10. Kristallaşmış ərintilərin real quruluşunda mövcud olan nöqtəvi, səthi və həcmi qüsurlar.

    Mühazirə

    Vakansiyalar, dislokasiyalar, dənə sərhədləri və məsamələr kimi real kristal qüsurlarının yaranma səbəbləri.

  11. 11. Elastik və plastik deformasiyalar. Elastiklik modulu.

    Mühazirə

    Materiallara xarici qüvvənin təsiri nəticəsində yaranan bərpa olunan (elastik) və bərpa olunmayan (plastik) dəyişikliklər, eləcə də Huk qanunu.

  12. 12. Termiki emal

    Mühazirə

    Materialın daxili strukturunu və xassələrini dəyişdirmək məqsədilə aparılan qızdırma, saxlama və soyutma əməliyyatları (tablandırma, yumşaltma və s.).

  13. 13. Təmiz dəmir və onun ərintiləri.

    Mühazirə

    Dəmirin allotropik şəklidəyişmələri və dəmir-karbon (polad, çuqun) ərintilərinin əsas fiziki-mexaniki xassələri.

  14. 14. Təbii və süni polimerlər.

    Mühazirə

    Yüksəkmolekullu birləşmələr olan polimerlərin mənşəyinə görə təsnifatı, makromolekulyar zəncirlərin quruluşu və ümumi xassələri.

  15. 15. Kauçuk. Ümumi və xüsusi məqsədli rezin materiallar.

    Mühazirə

    Kauçukun vulkanizasiyası prosesi, ümumi və xüsusi təyinatlı rezin materiallarının fiziki-kimyəvi xassələri və növ müxtəliflikləri.